Στη συλλογή «Ο καθρέφτης και το μαχαίρι» (εκδ. Ικαρος, 1988, 2011), ο Μάνος Χατζιδάκις γράφει για τον Γιάννη Τσαρούχη. «Ο Τσαρούχης», γράφει, «πρώτος εσατύρισε την βαλκανική ιδιοσυγκρασία μας. Χάρη στον πόλεμο και χάρη στο κλείσιμο των συνόρων μετά από αυτόν, μπορέσαμε ν’ αποκτήσουμε μεσογειακή συνείδηση και να ξεφύγουμε λίγο από τον διχασμό που εκ παραδόσεως μας κατέχει, στο να αιωρούμεθα ανάμεσα στην Ανατολή και στη Δύση: την ύπαρξη εκείνου του χρυσού κλειδιού, την γνωρίζει καλά ο Τσαρούχης, ενώ καμιά κυβέρνηση ποτέ, ούτε στο παρελθόν ούτε στο μέλλον θα υποπτευθεί το ζήτημα σαν ένα πρωταρχικό πρόβλημα του ελλαδικού χώρου».
Καταμεσής της δεκαετίας του ’80, ως εκδότης του «Τέταρτου», σχολιάζει την πολιτική εκείνης της εποχής. Είναι, θυμίζουμε, η περίοδος της κυριαρχίας του ΠΑΣΟΚ. «Δεν χαϊδεύουμε την κυβέρνηση που σήμερα είναι ισχυρή», γράφει. «Αντιπαθούμε τη “σοσιαλιστική της” επιπολαιότητα και σοβαροφάνεια που μύρια δεινά επιφυλάσσει στον τόπο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παραβλέπουμε ό,τι καλόν κατασκευάζεται και πραγματοποιείται».
Στη συνέχεια, έχει κάτι να πει και για τους υπόλοιπους: «Μας ενδιαφέρει όμως μια συσπείρωση των υγιών δυνάμεων που δεν φοράν προμετωπίδες του ξεπερασμένου πια και αντιδραστικού κομμουνιστικού συστήματος και συγχρόνως δεν καιροσκοπούν με τη σοσιαλίζουσα κυβέρνησή μας ή με την εθνική αντιπολίτευσή μας.
»Μας ενδιαφέρει η ιδεολογική αποσαφήνιση της πλειοψηφίας αυτής σ’ έναν πολιτικό χώρο καινούριο, με καινούριους ανθρώπους που δεν εννοούν την πολιτική σαν μέσο κοινωνικής καθιέρωσης γι’ αυτούς και τις εκ κομμωτηρίων συζύγους των».
Σε ένα άλλο άρθρο του από εκείνη την εποχή, για την ακρίβεια, τον Οκτώβριο του 1985, αυτός ο θαυμαστής του Κωνσταντίνου Καραμανλή σχολιάζει τη Νέα Δημοκρατία, που τότε είναι αξιωματική αντιπολίτευση, έχοντας μόλις χάσει (τον Ιούνιο) μία ακόμα εκλογική αναμέτρηση, για πρώτη φορά με αρχηγό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη: «Η περίφημη Γαλάζια Γενιά είναι μια νεολαία αναψυκτηρίου. Το έχουν αντιληφθεί οι γεννήτορες της Νέας Δημοκρατίας; (…) Πώς θα μπορούσαμε ν’ απαλλαχτούμε από τον εναγκαλισμό που μας παρέχουν με το αζημίωτο τα παλαιοκομματικά κοράκια και οι καιροσκόποι νεκροθάφτες;
»Καθώς είδατε δεν βγάζω τον εαυτό μου απ’ την παράταξη. Ασκώ την κριτική από μέσα. (…) Η Νέα Δημοκρατία οφείλει να ξαναγίνει Νέα. (…)
»Αν δεν επιθυμούμε να γίνουμε γραφικοί και ανώδυνοι σαν μια φιλοβασιλική παράταξη αποστράτων. Αν δεν επιθυμούμε να γίνουμε παρελθόν».
Ο Χατζιδάκις γράφει σε μια άλλη Ελλάδα και μιλάει για μια άλλη Ελλάδα. Ηταν ένας άλλος πλανήτης συνολικά. Κι ωστόσο, διαβάζοντας αυτά τα λόγια σήμερα βρίσκουμε, θαρρώ, αναλογίες με το σήμερα: αυτή την αέναη διαπάλη απαγκίστρωσης από τα βαρίδια της «βαθιάς Ελλάδας».
