Ο Καναδάς δείχνει εύκολος στόχος σε έναν εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ. Κατ’ αρχάς, έχει πολλά να χάσει: Είναι η πλέον εξαρτημένη δυτική χώρα από την αμερικανική οικονομία – αλλά έχοντας μελετήσει το βιβλίο του Τραμπ «The Art of the Deal», οι Καναδοί έχουν καταλάβει ότι, πάση θυσία, δεν πρέπει να δείξουν αδυναμία. Δεύτερον, έχουν στενές διπλωματικές και διαπροσωπικές σχέσεις με τους Αμερικανούς (περισσότερο από γείτονες ή σύμμαχοι, οι δύο λαοί συχνά αναφέρονται ως ξαδέλφια) – αλλά δεν έχουν καμία διάθεση να γίνουν η 51η πολιτεία των ΗΠΑ, θέμα που επαναφέρει συνεχώς ο Αμερικανός πρόεδρος, ερεθίζοντας το πατριωτικό τους αίσθημα.
Ετσι, παρά τις γεωγραφικές και πολιτικές διαφορές τους ενόψει εκλογών, οι Καναδοί πολιτικοί καταδίκασαν την ανακοίνωση των αμερικανικών οριζόντιων δασμών 25% στις καναδικές εξαγωγές (και 10% στην ενέργεια) ως «προδοσία των ιστορικών δεσμών» και της «πιο επιτυχημένης διμερούς οικονομικής σχέσης του κόσμου». Ακόμη και βετεράνοι διπλωμάτες έκαναν λόγο για «γελοιότητες» και αναρωτιόνταν «ποιος θα εμπιστευθεί αυτή τη διακυβέρνηση όταν φέρεται με αυτόν τον τρόπο στον γείτονα, σύμμαχο και στενότερο φίλο της».
Διότι η καναδική οικονομία θα πληγεί σε περίπτωση εμπορικού πολέμου: το ένα τρίτο του ΑΕΠ της χώρας εξαρτάται από το εμπόριο, ενώ το 77% των καναδικών εξαγωγών έχει προορισμό τις ΗΠΑ. Αλλά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε αντίποινα με τον κίνδυνο να κλιμακώσει τον εμπορικό πόλεμο, ενώ οι καταναλωτές δήλωναν έτοιμοι να αλλάξουν τις συνήθειες και τις διακοπές τους, να στηρίξουν τα καναδικά προϊόντα, να μποϊκοτάρουν τα αμερικανικά, ακόμη και να πουλήσουν τα σπίτια τους στη Φλόριντα… Καναδικές επαρχίες όπως η Βρετανική Κολομβία και το Οντάριο άρχισαν να βγάζουν από τα ράφια τα αμερικανικά οινοπνευματώδη και να εξαιρούν τις αμερικανικές εταιρείες από τις δημόσιες συμβάσεις, αναιρώντας μάλιστα και μία συμφωνία με τη Starlink του Ελον Μασκ.
Αντιμέτωπος με το σοκ των αγορών, τις προειδοποιήσεις για αυξήσεις τιμών και κλείσιμο εργοστασίων και στις ΗΠΑ, αλλά και με την απροσδόκητα αποφασιστική απάντηση των Καναδών, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι «παρερμήνευσαν την κατάσταση ως εμπορικό πόλεμο» και ότι το Μεξικό ήταν πιο σοβαρό στην ανταπόκρισή του. Στόχος, τόνισε, είναι να βάλει τέλος στους θανάτους από ναρκωτικά, σταματώντας το λαθρεμπόριο φαιντανύλης στα σύνορα – αλλά το περασμένο έτος στα καναδικά σύνορα δεσμεύθηκαν 20 κιλά, λιγότερο από 1% του συνόλου.
Ετσι, λίγο πριν από την εφαρμογή τους, ο Αμερικανός πρόεδρος «πάγωσε» τους δασμούς και στις δύο χώρες ύστερα από συμφωνίες για περισσότερους ελέγχους στα σύνορα. Βεβαίως, ο Ντόναλντ Τραμπ υπολογίζει στους δασμούς για να συλλέξει έσοδα για την οικονομική πολιτική του, ενώ έχει την πεποίθηση πως οι εμπορικές σχέσεις με τον Καναδά, όπως και με τις περισσότερες άλλες χώρες, δεν ευνοούν τις ΗΠΑ. Μπορεί λοιπόν η απειλή των δασμών για την ώρα να απετράπη, αλλά αναμένεται συνέχεια.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
