Η πιστοποίηση του εκλογικού αποτελέσματος από το Κογκρέσο άνοιξε τον δρόμο για την ομαλή μετάβαση της εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε αντίθεση με την πρώτη του θητεία, όμως, όταν ως πρόεδρος προσπάθησε να κάνει όλα όσα υποσχέθηκε, η δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ θα είναι λιγότερο προβλέψιμη.
Ως εκπρόσωπος του αντισυστημισμού, η πρόκληση που φέρνει ο Τραμπ στο αμερικανικό κατεστημένο είναι ακόμη πιο ριζοσπαστική από την πρώτη θητεία του. Ενώ όμως αυτή τη φορά οι πολιτικές ισορροπίες τον ευνοούν, θα είναι ο πολιτικός ρεαλισμός που θα τον αναγκάσει να περιορίσει τις φιλοδοξίες του. Κοινώς, να μην κάνει όλα όσα περιλαμβάνονται στην προεκλογική του ατζέντα.
Μέτρα όπως η επιβολή δασμών στους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και η απέλαση των παράνομων μεταναστών, αν εφαρμοστούν οριζόντια θα στοιχίσουν στην αμερικανική οικονομία σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη. Ακόμη κι αν δεν το παραδέχεται, είναι πιθανό να περιορίσει το εύρος της επιβολής τους, καθώς βασικό κριτήριο επιτυχίας για τον Ντόναλντ Τραμπ, πέρα από την υπόσχεσή του για αναβίωση της βιομηχανίας στις ΗΠΑ, παραμένει η άνοδος του χρηματιστηρίου.
Βεβαίως, θα επιχειρήσει να εφαρμόσει τις θεσμικές αλλαγές που πρεσβεύει στη λειτουργία του κράτους, με τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της εκτελεστικής εξουσίας έναντι της νομοθετικής, αλλά και σε αυτά θα βρεθεί αντιμέτωπος με τα όρια της ισχύος του στα δικαστήρια και στο ίδιο το Κογκρέσο. Ενα στοιχείο άλλωστε που αυξάνει τον απρόβλεπτο χαρακτήρα της δεύτερης προεδρίας Τραμπ είναι οι νέοι παράγοντες που θα επηρεάσουν την αμερικανική πολιτική τα επόμενα χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των οριακών πολιτικών ισορροπιών στο Κογκρέσο.
Η επιρροή του Τραμπ στο νομοθετικό σώμα θα είναι υπό διαρκή δοκιμασία, καθώς όσο κι αν επιθυμεί να το παρακάμψει με εκτελεστικές αποφάσεις, δεν κατάφερε να αποφύγει τον σκόπελο της αύξησης του χρέους που θα βρει μπροστά του σε λίγους μήνες.
Οπως έδειξαν οι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές που απείχαν από την πρόσφατη ψηφοφορία για τον νέο επικεφαλής της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον, η πίεση για τον έλεγχο του χρέους θα είναι συνεχής και ενδεχομένως να περιορίσει την κοστοβόρα οικονομική του ατζέντα. Κι ενώ ο κοινοβουλευτικός έλεγχος είναι βασικό συστατικό της δημοκρατικής διακυβέρνησης, το μεγάλο ερωτηματικό είναι πόσο θα επηρεάσει το έργο Τραμπ η σχέση του με εξωθεσμικούς παράγοντες, όπως ο χρηματοδότης του Ελον Μασκ, ο οποίος ήδη τοποθετείται εναντίον των περιοριστικών μεταναστευτικών πολιτικών του Τραμπ που επηρεάζουν τα επιχειρηματικά του συμφέροντα.
Τέλος, στην ανατρεπτική του προεδρία αναμένεται να συντείνει και η αυξανόμενη αστάθεια στη διεθνή σκηνή, καθώς οι συγκρούσεις και η αναβίωση ιστορικών εντάσεων θα δοκιμάσουν το «δόγμα ειρήνη» μέσω της «ισχύος Τραμπ». Κι ενώ θα προσπαθήσει να σταματήσει τους πολέμους στη Γάζα και την Ουκρανία και είναι πιθανό να επιτύχει συμφωνίες εκεχειρίας, η επόμενη ημέρα παραμένει απρόβλεπτη για τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια Εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
