Η επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ για το υπουργείο Οικονομικών μπορεί να θεωρήθηκε «business as usual» από τον Ελον Μασκ, αλλά ο Σκοτ Μπέσεντ δημιούργησε κάποιες ελπίδες ότι θα μετριάσει τις πλέον παρακινδυνευμένες πολιτικές υποσχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Μπέσεντ έχει τα διαπιστευτήρια της επιτυχημένης καριέρας του στη Wall Street και είναι υπέρμαχος μιας φιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής που προβλέπει τη μείωση των κρατικών δαπανών και των φόρων στο κεφάλαιο, με στόχο να τονώσει την οικονομία.
Για τον σκοπό αυτό αναμένεται να προχωρήσει άμεσα στις φορολογικές περικοπές που έχει υποσχεθεί ο Τραμπ, ενώ παραμένει άγνωστο πώς θα εφαρμόσει την πολιτική των δασμών. Στο παρελθόν είχε χαρακτηρίσει την απειλή των δασμών ως μια «μαξιμαλιστική διαπραγματευτική θέση», εκφράζοντας την άποψη ότι πρέπει να εφαρμοστούν «στρατηγικά», ενώ σε νεότερες δηλώσεις διευκρινίζει ότι θα υπάρξουν εξαιρέσεις μόνο για τις χώρες που υιοθετούν αντίστοιχη δασμολογική πολιτική με τις ΗΠΑ. Ενα ερώτημα βέβαια είναι ποιος θα επικρατήσει τελικά στη χάραξη της εμπορικής πολιτικής, καθώς ο εκλεκτός του Μασκ, Χάουαρντ Λάτνικ, θα αναλάβει το υπουργείο Εμπορίου, ενώ τον τελευταίο λόγο θα έχει ο ίδιος ο πρόεδρος.
Ο Μπέσεντ κέρδισε την εμπιστοσύνη του Τραμπ προωθώντας «τα τρία στα τρία»: τον στόχο για ρυθμό ανάπτυξης 3%, μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ και αύξηση της παραγωγής πετρελαίου κατά 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Το τελευταίο μπορεί να ενθουσιάζει τον εκλεγμένο πρόεδρο, ο οποίος είναι υπέρμαχος της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας και έχει υποσχεθεί να ανοίξει τις κάνουλες σαν να μην υπάρχει αύριο. Μια δραματική αύξηση της παραγωγής, ωστόσο, μπορεί να οδηγήσει σε υπερπροσφορά, πτώση της τιμής του αμερικανικού πετρελαίου και σε χρεοκοπίες εταιρειών του κλάδου.
Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, ακόμη και εκείνοι με τους οποίους η αμερικανική οικονομία είναι η πλέον διασυνδεδεμένη.
Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις από την ομάδα του Τραμπ, θα υπάρχουν εξαιρέσεις από τους δασμούς για προϊόντα τα οποία δεν παράγουν αρκετά οι ΗΠΑ. Ο Τραμπ έχει υποσχεθεί δασμούς 10%-20% σε όλες τις εισαγωγές και 60% σε εκείνες από την Κίνα, ενώ αναμένεται να εστιάσει στα προϊόντα εκείνα όπου οι ΗΠΑ έχουν εμπορικό έλλειμμα, αλλά και στις χώρες που καταγράφουν πλεόνασμα στις διμερείς εμπορικές σχέσεις. Πλέον, στο στόχαστρο βρίσκονται και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, ακόμη και εκείνοι με τους οποίους η αμερικανική οικονομία είναι η πλέον διασυνδεδεμένη, όπως ο Καναδάς, τον οποίο ο Τραμπ προειδοποίησε με δασμούς 25%(!).
Καθώς είναι ζήτημα χρόνου να ακολουθήσουν και οι ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα θα κληθεί να αναδείξει τη στρατηγική αξία των διμερών οικονομικών σχέσεων, να απαντήσει πειστικά στην ανάγκη εξαίρεσης από τους δασμούς για τα εξαγωγικά της προϊόντα στα οποία έχει εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ και να βρει ευκαιρίες συνεργασίας σε τομείς προτεραιότητας που βοηθούν και την ατζέντα Τραμπ, όπως είναι η ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων και η αύξηση των εισαγωγών αμερικανικού φυσικού αερίου.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια Εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
