Ολοι γνωρίζουμε ορισμένα πράγματα για τα φίδια, όπως παραδείγματος χάριν ότι δεν διαθέτουν άκρα, έρπουν, σε κάποιες περιπτώσεις είναι θανατηφόρα και ότι έχουν διχαλωτή γλώσσα. Φαίνεται, όμως, ότι υπάρχουν και στοιχεία που αγνοούσαμε ολοκληρωτικά και μόνο τώρα τα αποκάλυψε η επιστημονική έρευνα: ότι, δηλαδή, τα θηλυκά φίδια διαθέτουν κλειτορίδα και η αναπαραγωγική πράξη ενδέχεται να τους προσφέρει ικανοποίηση.
Μέχρι σήμερα, οι μελέτες κατέληγαν σε λανθασμένα συμπεράσματα, υποθέτοντας ότι τα όργανα που ανίχνευαν στα θηλυκά φίδια ήταν είτε αδένες οσμής είτε ανδρικά γεννητικά όργανα τα οποία δεν είχαν αναπτυχθεί.
Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Proceedings of The Royal Society B, αποκαλύπτει ότι τα θηλυκά ερπετά διαθέτουν μια διχαλωτή κλειτορίδα, η οποία διαχωρίζεται από ένα τμήμα ιστού και καλύπτεται από το δέρμα, στο κάτω μέρος της ουράς.
Κρυμμένα όργανα
Μια μεταπτυχιακή φοιτήτρια εντόπισε τυχαία το νέο στοιχείο της ανατομίας, ανατέμνοντας μια έχιδνα.
Τα αρσενικά φίδια, και οι σαύρες, διαθέτουν ένα ζεύγος αναπαραγωγικών οργάνων, τα οποία είναι κρυμμένα στο σώμα και στρέφονται έξω από αυτό κατά τη σεξουαλική πράξη. Σε πολλά είδη αυτά τα ανδρικά γεννητικά όργανα καλύπτονται από αγκάθια ή φολίδες.
Η Μέγκαν Φόλγουελ, μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας στην Αυστραλία, η οποία ανακάλυψε το γεννητικό όργανο στα θηλυκά και συνυπογράφει τη μελέτη, δίνει μια διαφορετική διάσταση στην ανακάλυψή της. «Υπάρχει ταμπού γύρω από τα θηλυκά γεννητικά όργανα και πιθανώς αυτό να συνέβαλε στο γεγονός ότι η κλειτορίδα των φιδιών είχε περάσει απαρατήρητη. Οι επιστήμονες, μέχρι τώρα, δεν γνώριζαν ούτε τι να αναζητήσουν ούτε και ήθελαν να το πράξουν», κατέληξε, προσθέτοντας, όμως, ότι αναγνωρίζει πως η έρευνα μιας τέτοιας δομής δεν είναι πάντα εύκολη, ιδιαιτέρως λόγω του πολύ μικρού της μεγέθους. Η ερευνήτρια εντόπισε για πρώτη φορά το νέο στοιχείο της ανατομίας των φιδιών ανατέμνοντας μια έχιδνα. Η κλειτορίδα σε αυτό το είδος δημιουργεί ένα τρίγωνο που μοιάζει με καρδιά. Η Φόλγουελ, πάντως, αποδίδει τη σημαντική ανακάλυψή της κυρίως στην τύχη.
Ενα ιδιαίτερα ενδιαφέρον συμπέρασμα της μελέτης, που ανατρέπει όσα δεχόμασταν αξιωματικά έως σήμερα για την αναπαραγωγή των φιδιών, είναι ότι τα γεννητικά όργανα δεν διαδραματίζουν μόνο σοβαρό λειτουργικό ρόλο στη συνεύρεση και την αναπαραγωγή, αλλά ενδέχεται να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός είδους σεξουαλικής ικανοποίησης. Παρότι είναι αναγκαίο να εκπονηθούν περισσότερες έρευνες πάνω στη συμπεριφορά των φιδιών, η Φόλγουελ και οι συνεργάτες της διατυπώνουν μια θεωρία, σύμφωνα με την οποία η κλειτορίδα των θηλυκών φιδιών ενδέχεται να προκαλεί κάποιου είδους διέγερση, που έχει ως συνέπεια τη χαλάρωση των μυών του κόλπου και τη λίπανσή του, υποβοηθώντας έτσι τη συνεύρεση και αναπαραγωγή. Επίσης, πιθανώς να αποστέλλει σήματα στις ωοθήκες πυροδοτώντας ωορρηξία αλλά και στους ωαγωγούς, ώστε να προετοιμαστούν για την αποθήκευση των σπερματοζωαρίων. Οι επιστήμονες επιπλέον διαπίστωσαν ότι αυτά τα όργανα αποτελούνται από ιστό που διαστέλλεται με αίμα, όπως συμβαίνει και στον άνθρωπο, και καταλήγει σε δέσμες νεύρων, γεγονός που φανερώνει ευαισθησία στην αφή. Αυτό υποδεικνύει ότι η σεξουαλική πράξη δημιουργεί απόλαυση. Οι επιστήμονες επαλήθευσαν την ύπαρξη κλειτορίδας και σε τουλάχιστον άλλα εννέα είδη ερπετών, όπως οι πύθωνες. Κάποια από τα θηλυκά γεννητικά όργανα ήταν μυώδη και ευμεγέθη, όπως στις έχιδνες, ενώ σε άλλα ήταν μικροσκοπικά και πολύ λεπτά, με το μέγεθος να κυμαίνεται μεταξύ ενός και επτά χιλιοστομέτρων.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα τους προηγούμενους μήνες στις ΗΠΑ έδειξε ότι η ανθρώπινη κλειτορίδα περιλαμβάνει 9.810 έως 11.000 περισσότερες νευρικές απολήξεις από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Οι επιστήμονες έως πρόσφατα πίστευαν ότι οι νευρικές ίνες δεν υπερέβαιναν τις 8.000.
Ταμπού και στην επιστήμη
Η κλειτορίδα των θηλυκών φιδιών παρέμενε «αόρατη» στους επιστήμονες που ασχολούνται με το είδος και λόγω πολιτισμικών προκαταλήψεων. Ακόμη και σε ζώα όπου η ύπαρξή της ήταν γνωστή, όπως οι σαύρες, η λειτουργία και η σημασία της ήταν κάτι που οι ερευνητές επέλεγαν να παραβλέψουν ακριβώς εξαιτίας της περιοριστικής τους οπτικής. Η Μαλίν Α. Κινγκ, εξελικτική βιολόγος και ερευνήτρια των έμφυλων ρόλων στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, εξηγεί: «Ο Δαρβίνος περιέγραψε τα θηλυκά ως ντροπαλούς και παθητικούς συμμετέχοντες στη σεξουαλική επιλογή. Αυτή η βικτωριανή προσέγγιση των έμφυλων ρόλων που ασπάστηκε ο Δαρβίνος επηρεάζει ακόμη και σήμερα την εξελικτική βιολογία. Σήμερα, ευτυχώς, οι ερευνητές βλέπουν και τη “θηλυκή” πλευρά των πραγμάτων. Η νέα μελέτη δείχνει πως ο συνδυασμός της οπτικής περισσότερων ανθρώπων μπορεί να μας δώσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του κόσμου που μας περιβάλλει».
