– Στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, η στρατηγική αλλαγής των καθεστώτων δεν έφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Μπορεί o πόλεμος στο Ιράν να ξεφύγει από τον έλεγχο της Ουάσιγκτον;
– Προσωπικά δεν το πιστεύω. Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή βλέπουμε την πλήρη έκταση του πολέμου. Βλέπουμε τους Ιρανούς να επιτίθενται σε όλη τη Μέση Ανατολή, προσπαθώντας να προκαλέσουν όσο το δυνατόν περισσότερο χάος. Ωστόσο, θεωρώ ότι αρχίζουν να τους τελειώνουν τα πυρομαχικά και ιδιαίτερα οι βαλλιστικοί πύραυλοι. Τα drones πιθανότατα δεν τους τελειώνουν, αλλά θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα. Το βασικό ζήτημα, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι μπορείς να κερδίσεις μια σύγκρουση στρατιωτικά, αλλά να τη χάσεις πολιτικά. Ετσι, ο Τραμπ ενδέχεται να εμφανιστεί στρατιωτικά νικητής, με ένα Ιράν σοβαρά αποδυναμωμένο και ανίκανο να προβάλει ισχύ πέρα από τα σύνορά του. Ταυτόχρονα, όμως, μπορεί να δημιουργηθεί μια αρκετά χαοτική κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν οι Ιρανοί καταφέρουν να παρατείνουν τον πόλεμο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ πιθανότατα θα αρχίσει να στρέφεται εναντίον της απόφασης του Τραμπ. Πρόκειται ήδη για έναν αρκετά αντιδημοφιλή πόλεμο, όπως δείχνουν οι αμερικανικές δημοσκοπήσεις: μόλις 25%-30% της χώρας φαίνεται να τον υποστηρίζει. Επομένως, ο Τραμπ θα μπορούσε να βρεθεί πολιτικά σε δύσκολη θέση, καθώς η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει και το προσωπικό του πολιτικό μέλλον.
– Συγκρίνοντας πάλι με το Ιράκ, στην περίπτωση του Ιράν είναι το «πυρηνικό πρόγραμμα» το πραγματικό πρόβλημα ή μήπως ένα πρόσχημα για την απόκτηση του ελέγχου του πετρελαίου της χώρας;
– Νομίζω ότι για τους Ισραηλινούς το «πυρηνικό ζήτημα» είναι το νούμερο ένα και απολύτως κρίσιμο. Μιλώντας με επαφές μου στο Ισραήλ, υπάρχουν ακόμη κάπου στη χώρα περίπου 450 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Επομένως, το Ισραήλ θα πρέπει να ολοκληρώσει τη στρατιωτική επέμβαση, έχοντας εγγυηθεί την ανάκτηση ή, πιο δύσκολα, την καταστροφή του. Προσωπικά, αναμένω κάποια επέμβαση των ισραηλινών ειδικών δυνάμεων για την εξουδετέρωση του ιρανικού αρχηγείου και θεωρώ ότι αυτό αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο τους. Ο δευτερεύων στόχος είναι η καταστροφή της πυραυλικής ικανότητας. Δεν πιστεύω ότι οι Ισραηλινοί ανησυχούν ιδιαίτερα για το πώς θα είναι η επόμενη ιρανική κυβέρνηση. Οσο για τους Αμερικανούς, στον βαθμό που έχουν κάποιον στόχο, αυτός δεν σχετίζεται με το πετρέλαιο. Πρόκειται περισσότερο για τον ευρύτερο στόχο της αλλαγής της πολιτικής ισορροπίας στη Μέση Ανατολή προς όφελος της αμερικανικής πολιτικής.
– Πόσο ανθεκτικό είναι το καθεστώς στην Τεχεράνη;
– Νομίζω ότι στρατιωτικά έχει ήδη ηττηθεί και η ικανότητά του να προβάλλει στρατιωτική δύναμη σε αυτό που συνηθίζαμε να αποκαλούμε «άξονα της αντίστασης» έχει ουσιαστικά καταστραφεί. Αυτό που σαφώς δεν έχει καταστραφεί είναι η ικανότητα των Φρουρών της Επανάστασης να ελέγχουν τον ιρανικό λαό και, πιθανώς, να διατηρούν το καθεστώς στην εξουσία. Ωστόσο, δεν νομίζω ότι γνωρίζουμε πραγματικά ποια είναι η κατάσταση και είναι ασαφές αν η δομή διοίκησης μέσα στη χώρα έχει πράγματι καταρρεύσει. Η δική μου άποψη είναι ότι το καθεστώς θα καταρρεύσει κάποια στιγμή, αλλά όχι απαραιτήτως άμεσα ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής σύγκρουσης. Μπορεί να πρόκειται για μια πιο καθυστερημένη αντίδραση, που θα εμφανιστεί μέσα στους επόμενους πέντε, έξι, επτά, οκτώ ή ακόμη και δέκα μήνες.
– Μπορεί να δούμε την εμφάνιση πολεμάρχων ή ακόμη και ένα σενάριο εμφυλίου πολέμου;
– Αν κάνουμε μια παράλληλη σύγκριση με τη Λιβύη, ναι, είναι ένα πιθανό ενδεχόμενο. Βέβαια, το Ιράν δεν είναι η Λιβύη, αλλά υπάρχουν σημαντικές εθνοτικές διαιρέσεις που μέχρι σήμερα η εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης έχει σε μεγάλο βαθμό συγκρατήσει. Για παράδειγμα, υπάρχει μια σημαντική κουρδική μειονότητα στον βορρά, μια πλειοψηφία Μπαλούχων στον νότο, καθώς και οι Αζέροι. Σε ένα σενάριο αποδυνάμωσης της κεντρικής εξουσίας, η χώρα θα μπορούσε να κατακερματιστεί σε κάτι σαν «σατραπείες», με τοπικούς ισχυρούς παράγοντες που ενδεχομένως θα καταλήξουν να πολεμούν μεταξύ τους.
– Διαβλέπετε τη συνέχιση των «ασύμμετρων επιθέσεων» σε περιοχές του Κόλπου;
– Ναι, πιστεύω ότι όσο διαθέτουν αυτήν την ικανότητα θα συνεχίσουν. Θεωρώ ότι οι επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους θα σταματήσουν σταδιακά. Ωστόσο, νομίζω ότι η χρήση των drones που κατασκευάζουν, τα οποία είναι φθηνά και μπορούν να παραχθούν εύκολα σε μεγάλους αριθμούς, θα συνεχιστεί.
– Πιστεύετε ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δίνει προτεραιότητα στην εσωτερική πολιτική εις βάρος της προβολής δύναμης στο εξωτερικό;
– Στην αρχή της στρατιωτικής σύγκρουσης είχε προβλήματα με υπουργούς του ίδιου του κόμματός του, οι οποίοι αρνήθηκαν τη χρήση δύο αεροπορικών βάσεων: της μιας στο Φέρφορντ και της άλλης στο Ντιέγκο Γκαρσία. Ωστόσο, η πολιτική αυτή άλλαξε μέσα σε 24 ώρες, βασιζόμενη σε μια μάλλον ασαφή διάκριση μεταξύ επίθεσης και άμυνας.
Νομίζω ότι υπάρχει μια γενικότερη απροθυμία εκ μέρους του Στάρμερ να εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι χρησιμοποιείται σημαντικός αριθμός αεροσκαφών της βρετανικής αεροπορίας (RAF) για την προστασία της Ιορδανίας και του Κατάρ. Eχουν επίσης εμπλακεί στην κατάρριψη drones. Βεβαίως, ένα drone χτύπησε στο Ακρωτήρι, αλλά δεν νομίζω ότι αυτό αντιμετωπίζεται από τη βρετανική κυβέρνηση ως κάποιου είδους casus belli. Παράλληλα, η φρεγάτα που μόλις αναπτύχθηκε, το «HMS Dragon», είναι ένα από τα πιο εξελιγμένα πλοία αεροπορικής άμυνας που υπάρχουν. Η παρουσία της θα ενισχύσει σημαντικά την άμυνα των περιοχών των κυρίαρχων βρετανικών βάσεων στην Κύπρο.
