Τις δέκα τεχνολογίες που αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο τα επόμενα χρόνια παρουσίασε η Charlotte Jee, Senior Reporter του MIT Technology Review, στο πλαίσιο του συνεδρίου EmTech Europe 2026. «Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα πού πηγαίνουμε, αλλά έχουμε πολλές ενδείξεις», τόνισε, ξεκαθαρίζοντας ότι οι επιλογές αυτές δεν αποτελούν έγκριση των τεχνολογιών, αλλά εκτίμηση ότι θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο μέλλον.
Η πρώτη τεχνολογία είναι οι μπαταρίες ιόντων νατρίου, που αποτελούν εναλλακτική στις μπαταρίες λιθίου. Το νάτριο, που βρίσκεται στο αλάτι, είναι πολύ πιο διαδεδομένο παγκοσμίως, με αποτέλεσμα το κόστος παραγωγής να αναμένεται να πέσει στο ένα τρίτο αυτού του λιθίου. Φορτίζουν επίσης ταχύτερα και αποδίδουν καλύτερα στο κρύο, με το μοναδικό μειονέκτημα της χαμηλότερης πυκνότητας ενέργειας.
Δεύτερη είναι η γενετική κωδικοποίηση με Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Σύμφωνα με έρευνα του Stack Overflow, το 65% των προγραμματιστών χρησιμοποιεί εργαλεία γενετικής κωδικοποίησης εβδομαδιαίως. Τα αποτελέσματα ωστόσο είναι διφορούμενα: έρευνα της Meta διαπίστωσε ότι ενώ οι προγραμματιστές πιστεύουν ότι τα εργαλεία τους επιταχύνουν κατά 20%, στην πράξη τους επιβραδύνουν κατά 19% λόγω του χρόνου που αφιερώνουν στη διόρθωση λαθών.
Τρίτη τεχνολογία είναι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες νέας γενιάς, που χρησιμοποιούν εμπλουτισμένο ουράνιο και εναλλακτικά υλικά ψύξης όπως μολύβι ή τηγμένο αλάτι. Βρίσκονται υπό κατασκευή στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία, με στόχο να είναι μικρότεροι, φθηνότεροι και ασφαλέστεροι, ενώ ορισμένοι εξετάζονται για την τροφοδοσία κέντρων δεδομένων ΤΝ.
Τέταρτη τεχνολογία είναι οι AI σύντροφοι. Ένας μεγάλος και διαρκώς αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων αναπτύσσει συναισθηματικές σχέσεις με chatbots, είτε γενικού σκοπού είτε σχεδιασμένων ειδικά για συντροφιά. Έρευνα του MIT διαπίστωσε ότι η πλειονότητα των χρηστών ανέπτυξε τέτοια σχέση σχεδόν τυχαία. Παρά τις θετικές περιπτώσεις, η Jee εξέφρασε ανησυχία για τον κίνδυνο συναισθηματικής εξάρτησης, καθώς εκκρεμούν δικαστικές αγωγές εναντίον εταιρειών όπως η Character AI.
Πέμπτη είναι η επεξεργασία βάσεων γονιδίων με τεχνολογία CRISPR. Η περίπτωση ενός μωρού που έλαβε εξατομικευμένη θεραπεία για σπάνια γενετική πάθηση αποτελεί ορόσημο, καθώς η τεχνολογία base-editing μπορεί πλέον να επαναγράψει μεμονωμένα γράμματα DNA για να αποκαταστήσει τη λειτουργία γονιδίων. Το κόστος παραμένει απαγορευτικά υψηλό.
Έκτη τεχνολογία είναι η ανάσταση γονιδίων, δηλαδή η επανεισαγωγή γονιδίων από εξαφανισμένα ή αρχαία είδη σε ζώντες οργανισμούς. Η Jee υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται για επαναφορά ειδών, αλλά για ενίσχυση της γενετικής ποικιλομορφίας κινδυνευόντων ειδών ή για ανάπτυξη πιο ανθεκτικών καλλιεργειών.
Έβδομη είναι η μηχανιστική ερμηνευσιμότητα, δηλαδή η έρευνα που επιχειρεί να κατανοήσει τι συμβαίνει στο εσωτερικό των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Ανέφερε ως παράδειγμα έρευνα στο μοντέλο Claude της Anthropic, όπου ερευνητές ανακάλυψαν ότι το μοντέλο έδινε σωστές απαντήσεις σε μαθηματικά προβλήματα, αλλά ο τρόπος που τα έλυνε εσωτερικά δεν είχε καμία σχέση με τον τρόπο που το ίδιο περιέγραφε ότι τα έλυνε.
Όγδοη τεχνολογία είναι οι εμπορικοί διαστημικοί σταθμοί. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός αποσύρεται από τη NASA περίπου το 2030 και ιδιωτικές εταιρείες όπως η VAST προετοιμάζονται να λανσάρουν τους δικούς τους σταθμούς, τους οποίους θα μπορούν να νοικιάζουν διαστημικές υπηρεσίες και ιδιώτες.
Ένατη είναι η βαθμολόγηση εμβρύων στο πλαίσιο της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Εταιρείες διαφημίζουν υπηρεσίες επιλογής εμβρύου όχι μόνο για αποφυγή ασθενειών, αλλά και βάσει χαρακτηριστικών όπως η νοημοσύνη ή το χρώμα των ματιών. Η Jee την χαρακτήρισε ως την πιο αμφιλεγόμενη επιλογή της λίστας, επισημαίνοντας ότι δεν έχει επιστημονική τεκμηρίωση και εγείρει σοβαρά ηθικά ζητήματα.
Δέκατη και τελευταία είναι τα υπερμεγέθη κέντρα δεδομένων ΤΝ. Το 2025 οι εταιρείες τεχνολογίας δέσμευσαν σχεδόν 400 δισ. δολάρια για την κατασκευή νέων υποδομών, με την Goldman Sachs να εκτιμά ότι φέτος οι επενδύσεις θα ξεπεράσουν το μισό τρισεκατομμύριο. Τα μεγαλύτερα κέντρα θα απαιτούν πάνω από ένα gigawatt ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι ανησυχίες για το ενεργειακό κόστος και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις αναμένεται να εντείνουν τις κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις.
Κλείνοντας, η Jee αναφέρθηκε στην τεχνολογία που δεν μπήκε τελικά στη λίστα: τα world models, δηλαδή μοντέλα ΤΝ που παράγουν τρισδιάστατους εικονικούς κόσμους από μια οδηγία, με στόχο κυρίως την εκπαίδευση ρομπότ. «Ίσως να είναι στη λίστα του χρόνου», σημείωσε.
