Και αν δεν είναι (μόνο) η τεχνητή νοημοσύνη το μέλλον;

Το 43% των εργαζομένων στην Ελλάδα έχει χρησιμοποιήσει εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία του τον τελευταίο χρόνο, ωστόσο μόλις το 10% τα αξιοποιεί καθημερινά – πέρυσι ήταν περίπου 6%. Όσοι χρησιμοποιούν συστηματικά τα εργαλεία αυτά αναφέρουν σημαντικά οφέλη: 88% αύξηση παραγωγικότητας, 81% ενίσχυση δημιουργικότητας και 84% βελτίωση στην ποιότητα της εργασίας τους. Αυτά τα δεδομένα, που έφερε στο φως η Παγκόσμια Έρευνα «Workforce Hopes & Fears 2025 Survey» της PwC, μία από τις μεγαλύτερες διεθνώς για το εργατικό δυναμικό, η οποία συγκεντρώνει σχεδόν 50.000 συμμετέχοντες από 48 χώρες και 28 κλάδους της οικονομίας –στην ελληνική της έκδοση συμμετείχαν 838 εργαζόμενοι από όλους τους τομείς, τα επίπεδα ιεραρχίας και τις δημογραφικές ομάδες– είναι ενδεικτικά μιας περιορισμένης ακόμα ενσωμάτωσης των εργαλείων ΤΝ, ενώ θέτουν και ένα κρίσιμο ερώτημα: όχι αν η τεχνολογία αποδίδει, αλλά γιατί η αξιοποίησή της δεν είναι ακόμα εκτεταμένη.  

«Η απάντηση δεν βρίσκεται στα ίδια τα τεχνολογικά εργαλεία, αλλά στον τρόπο με τον οποίο οι οργανισμοί προσεγγίζουν την υιοθέτηση των απαιτούμενων αλλαγών», σημειώνει ο κ. Κωνσταντίνος Τάκος, Partner, Workforce Transformation στην PwC Ελλάδας. «Σε πολλές περιπτώσεις, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης γίνεται αποσπασματικά (με μια στείρα προσέγγιση εισαγωγής μόνο του τεχνολογικού υποβάθρου που χρειάζεται), χωρίς να συνοδεύεται από ουσιαστικό επανασχεδιασμό ρόλων, δεξιοτήτων και διαδικασιών. Η εισαγωγή νέων τεχνολογικών εργαλείων όμως δεν μεταφράζεται αυτόματα σε πραγματικό μετασχηματισμό. Απαιτείται μια ώριμη στρατηγική προσέγγιση που να υπερβαίνει τόσο την υπερβολική αισιοδοξία, όσο και την αμυντική στάση απέναντι στην αλλαγή. Η αξιοποίηση των άμεσων οφελών της τεχνολογίας οφείλει να συνδυαστεί με συστηματική επένδυση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στον επαναπροσδιορισμό των μοντέλων εργασίας, οδηγώντας εργοδότες και εργαζομένους σε μια συνεχή διαδικασία προσαρμογής, που θα συνοδεύεται και από μετρήσιμα αποτελέσματα».

Την ίδια στιγμή, είναι κοινή άποψη ότι ο τρόπος που εργαζόμαστε είναι αναγκαίο να μετεξελιχθεί. Το 45% των εργαζομένων εκτιμά ότι η τεχνολογική εξέλιξη θα επηρεάσει τη δουλειά του τα επόμενα τρία χρόνια, σε μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό. Ωστόσο, η οργανωμένη προετοιμασία δεν είναι ακόμη καθολική. Μόνο το 48% δηλώνει ότι έχει πρόσβαση σε ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης, ποσοστό χαμηλότερο κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Παράλληλα, το 49% απέκτησε νέες δεξιότητες τον τελευταίο χρόνο, στοιχείο που δείχνει κινητικότητα σε επίπεδο upskilling, αλλά όχι συστηματική και ισότιμη κάλυψη των αναγκών. Η διαφοροποίηση ανά ιεραρχικό επίπεδο είναι χαρακτηριστική: το 57% των managers δηλώνει πρόσβαση σε ευκαιρίες αναβάθμισης δεξιοτήτων, έναντι 45% των μη διοικητικών εργαζομένων. «Σε ένα περιβάλλον όπου η προσαρμοστικότητα καθορίζεται από τις δεξιότητες, η άνιση πρόσβαση δημιουργεί εσωτερικές ανισορροπίες και περιορίζει τη συνολική ανθεκτικότητα του οργανισμού», σημειώνει ο κ. Τάκος. «Σε αυτό το πλαίσιο το upskilling και το reskilling δεν αποτελούν πλέον συμπληρωματικές πρωτοβουλίες, αλλά αναγκαιότητα. Το upskilling επιτρέπει την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στον υφιστάμενο ρόλο, ενώ το reskilling καθιστά δυνατή τη μετάβαση σε νέους ρόλους όταν το περιεχόμενο της εργασίας μεταβάλλεται. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι οι εργαζόμενοι που χρησιμοποιούν καθημερινά τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζουν υψηλότερη αίσθηση εργασιακής ασφάλειας σε σχέση με όσους δεν τη χρησιμοποιούν. Η εξοικείωση με την τεχνολογία ενισχύει την αυτοπεποίθηση και μειώνει την αβεβαιότητα, μετατρέποντας την αλλαγή από απειλή σε ευκαιρία».

Με δεδομένο ότι η αλλαγή δεν μπορεί να επέλθει σε ένα περιβάλλον οικονομικής και ψυχολογικής ανασφάλειας, αλλά χρειάζεται εμπιστοσύνη, διαφάνεια και σαφήνεια κατεύθυνσης, ο κ. Τάκος επισημαίνει ότι «ο ρόλος της μεσαίας διοίκησης καθίσταται καθοριστικός. Οι εργαζόμενοι εκφράζουν υψηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης προς τον άμεσο προϊστάμενό τους σε σχέση με την ανώτατη διοίκηση. Ο μετασχηματισμός δεν υλοποιείται με ανακοινώσεις στρατηγικής, αλλά μέσα από καθημερινές πρακτικές καθοδήγησης, υποστήριξης και ενδυνάμωσης. Οι managers είναι εκείνοι που μετατρέπουν τον σχεδιασμό σε πράξη και την τεχνολογική επένδυση σε λειτουργική πραγματικότητα».  «Το μέλλον της εργασίας απαιτεί επανασχεδιασμό με επίκεντρο τις δεξιότητες και προϋποθέτει σαφή σύνδεση μεταξύ ικανοτήτων, ισότιμη και συστηματική πρόσβαση σε upskilling και reskilling, ενίσχυση της οικονομικής και ψυχολογικής ασφάλειας και ηγεσία που στηρίζει ενεργά τη μετάβαση», τονίζει το στέλεχος της PwC Ελλάδας και καταλήγει: «Οι οργανισμοί που θα επενδύσουν συνεκτικά σε αυτή την κατεύθυνση δεν θα περιοριστούν στην αξιοποίηση νέων εργαλείων, αλλά θα επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούν αξία. Η τεχνολογία φέρνει την αλλαγή, αλλά οι δεξιότητες είναι εκείνες που μετατρέπουν την αλλαγή σε στρατηγικό πλεονέκτημα και αύξηση της παραγωγικότητας».

«Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας της PwC Workforce Hopes & Fears 2025, η εμπιστοσύνη, η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η εργασιακή ασφάλεια αναδεικνύονται σε βασικές προτεραιότητες για τους Έλληνες εργαζομένους, καθώς οι επιχειρήσεις και οι ρόλοι μετασχηματίζονται μέσα σε ένα περιβάλλον τεχνολογικών και ευρύτερων αλλαγών».