Το Γαλαξιακό Τόξο πάνω από το Βάι

ΤΙ ΒΛΕΠΟΥΜΕ: Η φωτογραφία του Λευτέρη Σπυριδάκη αποτυπώνει το εντυπωσιακό γαλαξιακό τόξο του Γαλαξία μας κατά τη διάρκεια εκδήλωσης αστροπαρατήρησης του Συλλόγου Αστρονομίας Κρήτης, στις 16 Αυγούστου 2025.

Το φωτεινό τόξο που διαγράφεται στον ουρανό είναι ο δίσκος του Γαλαξία μας, όπως φαίνεται από τη Γη, με το πυκνό και λαμπρό κέντρο του να ξεχωρίζει στα δεξιά της εικόνας.

Η σύνθεση συνδυάζει τον έναστρο ουρανό με τη ζωντανή παρουσία των συμμετεχόντων της εκδήλωσης, δημιουργώντας μια γέφυρα ανάμεσα στον άνθρωπο και το Σύμπαν. Η περιοχή του Βάι, με τους σχετικά σκοτεινούς ουρανούς της Ανατολικής Κρήτης, προσφέρει ιδανικές συνθήκες για τέτοιου είδους παρατηρήσεις.

Τεχνική Ανάλυση (Η ταυτότητα της λήψης)

Η εικόνα δεν αποτελεί μία μόνο λήψη αλλά πανοραμική σύνθεση 24 επιμέρους φωτογραφιών (panorama).

Κάθε καρέ λήφθηκε με χρόνο έκθεσης 25 δευτερολέπτων, επιτρέποντας την καταγραφή των αμυδρών δομών του Γαλαξία χωρίς εμφανές star trailing.

Οι φωτογραφίες ενώθηκαν με το πρόγραμμα Microsoft Image Composite Editor (ICE), ενώ η τελική χρωματική και τονική επεξεργασία πραγματοποιήθηκε στο Adobe Lightroom.

Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Κάμερα: Sony a6400.

Φακός: Samyang 12mm f/2.

Εστιακή Απόσταση: 12mm.

Διάφραγμα: f/2.

Χρόνος Έκθεσης: 25 sec ανά καρέ.

ISO: 6400.

Αριθμός Λήψεων: 24 (Panorama).

Λογισμικό Επεξεργασίας: Microsoft Image Composite Editor, Adobe Lightroom.

Ορισμένα βασικά στοιχεία για τον Γαλαξία μας

• Υπάρχουν περίπου 200 δισεκατομμύρια με ένα τρισεκατομμύριο γαλαξίες στο ορατό σύμπαν. Ένας από αυτούς είναι και ο δικός μας και είναι αυτός στον οποίο βρίσκονται ο Ήλιος και το Ηλιακό μας Σύστημα.
• Εκτιμάται ότι ο Γαλαξίας μας περιέχει γύρω στα 100 δισεκατομμύρια άστρα, πολλά από τα οποία με πλανητικά συστήματα παρόμοια με το δικό μας Ηλιακό Σύστημα.
• Ο Γαλαξίας μας είναι σπειροειδής με τέσσερις μεγάλους βραχίονες. Χρειάζεται περισσότερο από εκατό χιλιάδες χρόνια για να ταξιδέψει το φως από τη μία άκρη του έως την άλλη.
• Οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι η ηλικία του γηραιότερου άστρου στον Γαλαξίας μας κυμαίνεται γύρω στα 12 δισεκατομμύρια χρόνια, που σημαίνει ότι σχηματίστηκε σχετικά κοντά στη γέννηση του σύμπαντός μας.
• Το δικό μας Ηλιακό Σύστημα απέχει 27.000 έτη φωτός μακριά από το κέντρο του Γαλαξία μας στο οποίο βρίσκεται μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, ο Τοξότης Α*. Τα ραδιοκύματα που εκπέμπονται από τη μαύρη τρύπα χρειάζονται 27.000 χρόνια για να φτάσουν στη Γη.

Μύθοι γύρω από τον Γαλαξία

Ο Ερατοσθένης έλεγε ότι ο Γαλαξίας μας σχηματίστηκε όταν βρέφος ο Ηρακλής θήλαζε την Ήρα. Κάποια στιγμή, δάγκωσε τη θηλή της, η θεά έσπρωξε απότομα το βρέφος και χύθηκε το γάλα της στον ουρανό.

Στην έρημο Καλαχάρι της νότιας Αφρικής, η φυλή Χοϊσάν πιστεύει πως ένα κορίτσι χάραξε ένα μονοπάτι των άστρων μέσα στο σκοτάδι τινάζοντας σπίθες και στάχτες στον ουρανό.

Η άχρηστη πληροφορία της ημέρας

Μερικά αφρικανικά σκαθάρια κυλούν σε ευθεία γραμμή μπάλες από ακαθαρσίες ελεφάντων. Για να προσανατολίζονται, ακολουθούν τα σχέδια που σχηματίζει το φως του Γαλαξία. Τα σκαθάρια τρώνε την κοπριά ή την θάβουν γεννώντας επάνω της τα αυγά τους. Έτσι, όταν τα αυγά σκάνε, τα νεογνά έχουν έτοιμη τροφή να φάνε.  

Τέλος, ένα ποίημα του Νικηφόρου Βρεττάκου εμπνευσμένο από τον Γαλαξία

Το πνεύμα μου, σαν ουρανός, σαν ωκεανός, σαν θάλασσα,
λύνεται απόψε στο άπειρο χωρὶς να βρίσκει αναπαμό.
Τις ζώνες γύρω του έσπασε και ανατινάζεται θερμὸ
το πνεύμα μου σαν ουρανός, σαν ωκεανός, σαν θάλασσα.

Σαν γαλαξίας απέραντος το σύμπαν σέρνω στο χορό.

Ήλιο τον ήλιο γκρέμισα, θόλο το θόλο χάλασα,
κι είμαι σαν μίαν απέραντη, πλατιὰ γαλάζια θάλασσα,
που οι στενοὶ πάνω μου ουρανοὶ δε μου σκεπάζουν το νερό.

Από τη συλλογή «Η εκλογή μου: Ποιήματα, 1933-1991», Ελληνικές Εκδόσεις, 2008.