Ο πρώτος αναλυτικός γενετικός χάρτης του καρκίνου στις οικόσιτες γάτες αποκαλύπτει συνταρακτικές ομοιότητες με την εκδοχή της ασθένειας στους ανθρώπους, κάτι που ενδεχομένως μπορεί να συμβάλει στην ευρύτερη κατανόηση της πάθησης και στην εύρεση νέων τρόπων θεραπείας.
Ο καρκίνος είναι μία από τις κύριες αιτίες ασθένειας και θανάτου στις γάτες, ωστόσο, ελάχιστα είναι γνωστά για τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται. Οι επιστήμονες ανέλυσαν το DNA όγκων εκατοντάδων οικόσιτων γατών, αποκαλύπτοντας βασικές γενετικές μεταλλάξεις που συνδέονται με την πάθηση.
«Η γενετική του καρκίνου στις γάτες ήταν μέχρι τώρα ένα απόλυτα άγνωστο πεδίο», δήλωσε η δρ Λουίζ βαν ντερ Βάιντεν, επικεφαλής της έρευνας που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science. «Οσο περισσότερο κατανοούμε τον καρκίνο σε οποιοδήποτε είδος, τόσο περισσότερο ωφελούνται όλοι».
Η διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Wellcome Sanger Institute του Κέιμπριτζ εξέτασε περίπου 1.000 γονίδια που συνδέονται με 13 τύπους καρκίνου των αιλουροειδών.
Διαπίστωσαν ότι πολλά από τα γονίδια που προκαλούν καρκίνο στις γάτες υπάρχουν και στους ανθρώπους, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα δύο είδη μοιράζονται βασικές βιολογικές διεργασίες που επιτρέπουν την ανάπτυξη και τη διασπορά των όγκων.
Τι έδειξε το «ογκογονιδίωμα»
Ειδικότερα, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα «ογκογονιδίωμα» γάτας –ένα προφίλ γονιδιακών μεταλλάξεων σε γάτες που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο– με τη χρήση δειγμάτων από σχεδόν 500 γάτες σε Καναδά, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Αυστρία και Νέα Ζηλανδία.
Εντοπίστηκαν δεκατρία διαφορετικά είδη καρκίνου σε γάτες που αναλύθηκαν για 1.000 γονίδια που είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο στους ανθρώπους. Το ογκογονιδίωμα έδειξε:
- Το ήμισυ των δειγμάτων καρκίνου σε γάτες παρουσίαζε μετάλλαξη στο γονίδιο FBXW7, το οποίο συνδέεται με επιθετικές μορφές καρκίνου του μαστού στους ανθρώπους.
- Λίγο λιγότερο από το ήμισυ των δειγμάτων παρουσίαζε μεταλλάξεις στο γονίδιο PIK3CA, το οποίο επίσης σχετίζεται με τον καρκίνο του μαστού στους ανθρώπους.
- Η πρωτεΐνη tumor-protein 53 (γνωστή ως TP53 ή p53 και «φύλακας του γονιδιώματος») ήταν η πιο συχνή μετάλλαξη στις γάτες και συχνά θεωρείται ως παράγοντας που συμβάλλει στην ανάπτυξη πολλών μορφών καρκίνου στους ανθρώπους.
«Κλειδί» στην επιστημονική έρευνα
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι οικόσιτες γάτες ίσως κρατούν το «κλειδί» της κατανόησης συγκεκριμένων τύπων καρκίνου του μαστού, όπως ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού (μία επιθετική μορφή καρκίνου που αντιμετωπίζεται με προεγχειρητική χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία). Περίπου 15 στους 100 καρκίνους του μαστού είναι αυτού του τύπου.
Οι γάτες αναπτύσσουν αυτόν τον υποτύπο πιο συχνά από τους ανθρώπους, παρέχοντας στους επιστήμονες πρόσβαση σε δείγματα και προσφέροντας στοιχεία για νέα φάρμακα που μπορεί να βοηθήσουν στη θεραπεία.
«Αυτό μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τους λόγους για τους οποίους αναπτύσσεται ο καρκίνος στις γάτες και στους ανθρώπους, τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος γύρω μας επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και, ενδεχομένως, να βρούμε νέους τρόπους πρόληψης και θεραπείας του», δήλωσε ο Τζέφρι Γουντ, καθηγητής κτηνιατρικής στο Οντάριο, στον Καναδά.
Πηγή: BBC, DW
