Τελικά, πόσο μοναγαμικός είναι ο άνθρωπος; Λίγο λιγότερο από τον ευρασιατικό κάστορα, λίγο περισσότερο από τη σουρικάτα, απαντά στο προαιώνιο ερώτημα που έχει διχάσει γενιές επιστημόνων μια νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
Σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Ρroceedings of the Royal Society: Biological Sciences, στη σχετική κατάταξη των θηλαστικών ο άνθρωπος ανήκει στην «premier league» της μονογαμίας.
Οπως εξηγεί ο Μαρκ Ντάιμπλ, συγγραφέας της έρευνας και επίκουρος καθηγητής εξελικτικής ανθρωπολογίας στο Κέιμπριτζ, χρησιμοποίησε μια «θεωρητικά σημαντική, αλλά σχετικά παραγνωρισμένη» προσέγγιση ανάλυσης γενετικών δεδομένων που καθόριζε το ποσοστό «μονογαμίας» μέσω του ποσοστού αδελφών και ετεροθαλών αδελφών που γεννήθηκαν σε έναν πληθυσμό.
Παρότι τα ευρήματα καταδείκνυαν σημαντική ποικιλία και διακυμάνσεις ανάμεσα στις ανθρώπινες κοινωνίες, συνολικά ενισχύουν τη θεωρία ότι η μονογαμία είναι ένα «βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό» που μας βοήθησε να δημιουργήσουμε τις περίπλοκες και τεράστιες συνεργατικές ομάδες, «ζωτικής σημασίας για την επιτυχία μας ως είδους», έγραψε ο Ντάιμπλ.
Η μελέτη χρησιμοποίησε προϋπάρχοντα δεδομένα από 103 ανθρώπινες κοινωνίες και 34 μη ανθρώπινα είδη θηλαστικών για να δημιουργήσει έναν «πίνακα κατάταξης μονογαμίας» που συγκρίνει το ποσοστό των αδελφών που γεννήθηκαν από τους ίδιους γονείς.
Στην κορυφή της κατάταξης βρισκόταν ένα ποντίκι της Καλιφόρνιας (Peromyscus californicus), ένα μικροσκοπικό πλάσμα που σχηματίζει δεσμούς ζωής με τον σύντροφό του, το οποίο είχε ποσοστό 100% αδελφών από τον ίδιο πατέρα και την ίδια μητέρα. Στη λίστα ακολουθεί ο αφρικανικός άγριος σκύλος (85%) και ο τυφλοπόντικας του Νταμαράλαντ (Fukomys damarensis, 79,5%).
Μεταξύ των συμμετεχόντων θηλαστικών, οι άνθρωποι κατατάχθηκαν έβδομοι με 66% αδελφών από ίδιους γεννήτορες, ποσοστό που μας καθιστά ελαφρώς λιγότερο μονογαμικούς από τον ευρασιατικό κάστορα, αλλά περισσότερο από τον λευκό γίββωνα (Hylobates lar), τη σουρικάτα και την κόκκινη αλεπού.
Ουραγός στη μονογαμία αναδείχτηκε το πρόβατο Soay, μια φυλή που ζει στη Σκωτία, η οποία είχε μόλις 0,6% αδέλφια από τους ίδιους γονείς, ενώ οι συγγενείς του ανθρώπου, όπως ο γορίλας των βουνών και ο κοινός χιμπατζής, ζούσαν επίσης σε πολύ λιγότερο μονογαμικές κοινωνίες. Αλλα θηλαστικά στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης ήταν τρία είδη μακάκων, η μαύρη αρκούδα και η φώκια της Ανταρκτικής.
Ο βαθμός μονογαμίας μεταξύ των ανθρώπων αποτελεί καθ’ όλη τη διάρκεια της εξελικτικής τους ιστορίας αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος, αλλά και δημόσιας αντιπαράθεσης.
Στοιχεία από πτηνά, θηλαστικά και έντομα υποδηλώνουν ότι η μετάβαση σε συνεργατικές κοινωνίες είναι πιθανότερο να συμβεί σε μονογαμικά είδη, καθώς οι οικογένειες θεωρείται πιο πιθανό να φροντίζουν τα δικά τους μέλη. Ωστόσο, ο βαθμός στον οποίο η μονογαμία αποτελεί «τυπικό σύστημα ζευγαρώματος για το είδος» των ανθρώπων έχει αμφισβητηθεί, γράφει ο Ντάιμπλ.
Ορισμένοι κοινωνιολόγοι υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι δεν είναι προορισμένοι να είναι μονογαμικοί. Ωστόσο, άλλοι επιστήμονες εκτιμούν την κοινωνική μονογαμία –τη δημιουργία ενός ζευγαριού για τη φροντίδα ενός παιδιού– κομβική στην εξέλιξη του ανθρώπου. Η σημασία των γιαγιάδων και της πατρικής φροντίδας έχει επίσης θεωρηθεί σημαντικός παράγων στην εξελικτική πορεία του ανθρώπου.
«Πολλοί θεωρούν τους ανθρώπους ένα εξαιρετικά μονογαμικό είδος και ίσως εκπλήσσονται όταν βλέπουν πόση ποικιλία υπάρχει στην πραγματικότητα. Αλλοι πάλι πιστεύουν ότι δεν είμαστε πραγματικά μονογαμικό είδος. Στην πραγματικότητα, όμως, τα δεδομένα δείχνουν ότι είμαστε».
Πηγή: Washington Post
