Για να υπολογίσει κανείς τη σκληρότητα ενός υλικού, χρησιμοποιεί συνήθως την κλίμακα Vickers. Το κορυφαίο υλικό σε σκληρότητα είναι το διαμάντι (10.000 Vickers). Στην άλλη άκρη βρίσκεται ο χρυσός, στα 150, ενώ το ατσάλι, το πιο διαδεδομένο υλικό στην ωρολογοποιία, βαθμολογείται με 200 Vickers. To Κεραμικό Υψηλής Απόδοσης φτάνει στα 1250… Εκτός αυτού, έχει 40% χαμηλότερο βάρος από το ατσάλι και μπορεί να αποκτήσει χρώμα. Στο εργοστάσιο της Rado είδαμε 50 διαφορετικές βαφές. Η επίσκεψή μας στο Boncourt της Ελβετίας ήταν μια πραγματική αποκάλυψη για τις δυνατότητες του κεραμικού.
Ήδη από τη δεκαετία του ’60, η Rado ανέβασε τον πήχη στα πρωτοποριακά υλικά. Οι σχεδιαστές της, βλέπετε, αναζητούσαν όλο και πιο τολμηρές ιδέες που δεν μπορούσαν να υλοποιηθούν με τα συμβατικά μέταλλα της εποχής. Έτσι, το 1962 δημιούργησαν το DiaStar, το πρώτο ρολόι στην ιστορία που άντεχε τις γρατσουνιές, χρησιμοποιώντας ένα νέο μεταλλικό κράμα (το περίφημο “hardmetal”) και κρύσταλλο από ζαφείρι. Την επόμενη δεκαετία, όταν οι άλλες εταιρείες είχαν πλέον αναβαθμίσει τα υλικά τους, η Rado αποφάσισε να προχωρήσει ακόμα πιο μακριά, εξερευνώντας ένα υλικό που τότε φαινόταν απίστευτο: το κεραμικό. Το 1986 παρουσίασε το Integral, το πρώτο ρολόι από High-Tech Ceramic, με τετράγωνη κάσα, λείο μπρασελέ και καμπυλωτό κρύσταλλο. Ήταν ανθεκτικό, υποαλλεργικό και δεν γρατζουνιζόταν. Η καινοτομία άφησε άφωνους τους λάτρεις της ωρολογοποιίας.
Από το ακριβές ζύγισμα των υλικών στην αρχή, που μετά θα μπουν σε κάτι σαν Thermomix για να γίνουν μια πάστα, στο ψήσιμο του υλικού στη συνέχεια και μετά στο άλεσμά του σε ομοιόμορφους κόκκους, η ορολογία έχει συνεχώς να κάνει με την κουζίνα.
Έχοντας πάρει τεράστιο προβάδισμα από την αρχή, για δεκαετίες ηγήθηκε στην αγορά των κεραμικών ρολογιών χωρίς ανταγωνισμό. Όποιος εκτιμούσε τις ιδιότητες του νέου υλικού (αντοχή, ελαφρότητα, αντιχαρακτική προστασία και έντονα χρώματα) επέλεγε αυτονόητα τη Rado. Άλλες εταιρείες περιορίστηκαν συνήθως σε κεραμικές στεφάνες, χωρίς να τολμούν παραπέρα. Το στοίχημα της Rado κέρδισε εμφατικά, και ο τίτλος “Master of Materials” έγινε επίσημο σλόγκαν δίπλα στο λογότυπο της ελβετικής εταιρείας, μέλους του κολοσσού Swatch Group από το ξεκίνημά του, το 1985.
«Το Swatch Group δεν μας επιτρέπει να δίνουμε ακριβή νούμερα ανά εταιρεία, αλλά μπορείτε να υπολογίσετε την παραγωγή μας σε εξαψήφιο αριθμό κομματιών τον χρόνο», μου λέει ο Adrian Bosshard, ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Hours στα γραφεία της, στο Lengnau. «Από αυτά, το 75% είναι κεραμικά ρολόγια», συμπληρώνει. Η Rado, εκτιμούμε, παράγει 150 με 200.000 ρολόγια κάθε έτος, άρα πάνω από 100.000 από αυτά είναι κεραμικά. Την ίδια ώρα -και με την εξαίρεση της Swatch- σχεδόν όλες οι υπόλοιπες εταιρείες που ασχολούνται με το κεραμικό, το κάνουν με limited editions. Το προβάδισμα, τουλάχιστον στην ποσότητα, παραμένει καταιγιστικό.
Αλλά για πάμε και στην ποιότητα: Με το savoir-faire μισού αιώνα (αν υπολογίσει κανείς και την περίοδο μελέτης και πειραμάτων πριν την κυκλοφορία του Integral) και την υποστήριξη ενός κολοσσού όπως το Swatch Group, η Rado έχει πια τη δυνατότητα να δημιουργήσει σχεδόν τα πάντα. Το νέο της σλόγκαν είναι «Αν το φανταστούμε, θα το φτιάξουμε. Και αν μπορούμε να το φτιάξουμε, θα το κάνουμε πράξη». Στο εργοστάσιο Comadur, στο χωριουδάκι Boncourt πάνω στα γαλλοελβετικά σύνορα, βλέπουμε το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: Ένα φούρνο που -με τη βοήθεια ενός μυστικού μείγματος αερίων- καίει στους 20.000 βαθμούς κελσίου (όταν η θερμοκρασία στην επιφάνεια του ήλιου είναι 5.600 βαθμοί), μετατρέποντας τη χημική σύσταση του κεραμικού και δίνοντάς του μια μεταλλική υφή. Μόνο 5 τέτοιοι φούρνοι υπάρχουν στον κόσμο και οι 3 ανήκουν στο Swatch Group, «ψήνοντας» για τη Rado…
Στο Comadur, που εξυπηρετεί κι άλλες εταιρίες του ομίλου, όπως η Omega και η Blancpain, αλλά που απασχολείται κυρίως από τον «Άρχοντα των Υλικών», είδαμε με κάθε λεπτομέρεια -και χωρίς τη μυστικότητα που συνήθως διακρίνει τον κόσμο της ωρολογοποιίας- όλα τα στάδια παραγωγής των κεραμικών μερών ενός ρολογιού. Από την κάσα και το μπρασελέ ως μια τόση δα κορώνα. Η όλη διαδικασία θυμίζει… ζαχαροπλαστική. Από το ακριβές ζύγισμα των υλικών στην αρχή (όταν το οξείδιο του ζιρκονίου αναμειγνύεται με βαφή σε σκόνη και ένα πολυμερές υλικό σε μορφή μαστίχας που θα δέσει το μίγμα), που μετά θα μπουν σε κάτι σαν Thermomix για να γίνουν μια πάστα, στο ψήσιμο του υλικού στη συνέχεια και μετά στο άλεσμά του σε ομοιόμορφους κόκκους, η ορολογία έχει συνεχώς να κάνει με την κουζίνα. Όταν οι πρέσες πιέζουν το μείγμα μέσα στις μήτρες, υπάρχει μέχρι και μια μυρωδιά στον αέρα, όπως όταν ο φούρνος «σου λέει» ότι αυτό που ψήνεται είναι σχεδόν έτοιμο.
Κι όμως, είμαστε ακόμα στην αρχή. Η παραγωγή ενός κεραμικού ρολογιού διαρκεί πάνω από πέντε εβδομάδες – ακόμη περισσότερο για το Plasma. Στο Comadur, μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα και το στάδιο της πυροσυσσωμάτωσης, όταν τα κεραμικά μέρη βγαίνουν από τον φούρνο μετά από τρεις μέρες, κατά 25% μικρότερα, με νέα χρώματα και απίστευτη αντοχή. Αναρωτιόμαστε πόσοι από τους 1.000 εργαζόμενους της Rado, σε επτά εγκαταστάσεις στην Ελβετία, αισθάνονται περισσότερο αλχημιστές παρά ωρολογοποιοί. Φεύγοντας, η αίσθηση του Anatom Plasma στο χέρι ήταν μοναδική: μεταλλική εμφάνιση, ελαφρύ σαν πούπουλο, ζεστό σαν δέρμα. Κάτι μαγικό συνέβη εδώ!
