Εάν έχετε λιποθυμήσει αντικρίζοντας αίμα ή καθώς σηκώνεστε απότομα από καθιστή θέση, έχετε υποστεί τη λεγόμενη νευροκαρδιογενή συγκοπή, την πιο κοινή αιτία λιποθυμίας. Έως το ένα τρίτο του πληθυσμού έχει βιώσει ένα επεισόδιο νευροκαρδιογενούς συγκοπής κάποια στιγμή στη ζωή του.
Τα περιστασιακά επεισόδια νευροκαρδιογενούς συγκοπής σπάνια αποτελούν αιτία ανησυχίας. Όμως, εάν συμβαίνουν συχνά, καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν γιατρό, ώστε να αποκλείσει πιο σοβαρά υποκείμενα αίτια.
Τι είναι η νευροκαρδιογενής συγκοπή;
Η νευροκαρδιογενής συγκοπή συμβαίνει όταν το πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο μεταφέρει σήματα από τον εγκέφαλο στο σώμα και ελέγχει λειτουργίες μεταξύ των οποίων η καρδιακή συχνότητα και η αρτηριακή πίεση, υπερδιεγείρεται σε απάντηση ερεθισμάτων όπως το στρες, η αφυδάτωση ή η αιμοδοσία. Η καρδιακή συχνότητα επιβραδύνεται και τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται, προκαλώντας πτώση της αρτηριακής πίεσης και μειωμένη ροή αίματος στον εγκέφαλο. Τα παραπάνω μπορεί να προκαλέσουν απώλεια συνείδησης.
Με το να ξαπλώσετε ή να καθίσετε (ακόμη και να πέσετε κάτω), η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο αποκαθίσταται γρήγορα, επιτρέποντας στην αρτηριακή πίεση να επανέλθει στο φυσιολογικό. Οι περισσότεροι άνθρωποι ανακτούν τη συνείδησή τους εντός λίγων δευτερολέπτων από τη λιποθυμία.
Παρότι η ίδια η νευροκαρδιογενής συγκοπή δεν είναι θανατηφόρα, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρούς τραυματισμούς ως αποτέλεσμα της πτώσης.
Κοινοί εκλυτικοί παράγοντες
Κοινούς εκλυτικούς παράγοντες της νευροκαρδιογενούς συγκοπής συνιστούν:
• η παρατεταμένη ορθοστασία
• η απότομη έγερση από καθιστή θέση
• η θέα αίματος
• η αιμοληψία ή αιμοδοσία
• η αφυδάτωση
• ο έντονος πόνος (όπως από έναν μυϊκό σπασμό στη μέση)
• το ξαφνικό συναισθηματικό στρες ή σωματικό τραύμα
Στους λιγότερο συνήθεις εκλυτικούς παράγοντες της νευροκαρδιογενούς συγκοπής περιλαμβάνονται ο βήχας, η πίεση για κένωση του εντέρου ή η ούρηση σε όρθια θέση (για τους άνδρες).
Συμπτώματα της νευροκαρδιογενούς συγκοπής
Πριν από τη λιποθυμία λόγω νευροκαρδιογενούς συγκοπής συχνά το άτομο εμφανίζει αίσθημα ζάλης, τάσης για λιποθυμία ή ναυτίας. Μπορεί να νιώθετε το δέρμα σας κρύο και ιδρωμένο, και μπορεί να χάσετε στιγμιαία τις αισθήσεις σας ή να έχετε θολή όραση. Εάν στέκεστε όρθιος/α, θα χάσετε τον έλεγχο του κάτω μέρους του σώματός σας και θα καταρρεύσετε ή θα πέσετε κάτω.
Πότε να συμβουλευτείτε γιατρό
Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας εάν έχετε επαναλαμβανόμενα λιποθυμικά επεισόδια ή εάν παρουσιάσετε σύγχυση ή αίσθημα παλμών της καρδιάς κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου. Ο φορέας υγείας σας μπορεί να θελήσει να αποκλείσει άλλες αιτίες λιποθυμίας. Εάν εμφανίζετε επίσης πόνο στο στήθος ή δύσπνοια, καλέστε αμέσως το 166.
Δεν σχετίζεται κάθε λιποθυμία με το πνευμονογαστρικό νεύρο. Άλλα κοινά αίτια περιλαμβάνουν καρδιολογικά προβλήματα, χαμηλό σάκχαρο αίματος, διαταραχή πανικού, επιληπτικές κρίσεις, νευρολογικές διαταραχές, διαταραχές χρήσης ουσιών και ορισμένα συνταγογραφούμενα φάρμακα.
Θεραπευτικές επιλογές για επανειλημμένα συγκοπτικά επεισόδια
Σε γενικές γραμμές, ο καλύτερος τρόπος να αποφύγετε τη λιποθυμία λόγω νευροκαρδιογενούς συγκοπής είναι να αποφύγετε τους εκλυτικούς για εσάς παράγοντες, να αναγνωρίζετε τα προειδοποιητικά σημεία και να υιοθετήσετε στρατηγικές πρόληψης εάν αισθανθείτε να εκδηλώνονται προειδοποιητικά σημεία.
Εάν το υποκείμενο αίτιο των λιποθυμικών επεισοδίων σας δεν σχετίζεται με υπερδιέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου, ο γιατρός σας πιθανότατα θα σας συστήσει περαιτέρω εξετάσεις. Σε αυτή την περίπτωση, η θεραπεία θα αντιμετωπίσει το υποκείμενο αίτιο.
Τι να κάνετε εάν είστε επιρρεπής στις λιποθυμίες
Εάν έχετε λιποθυμήσει στο παρελθόν και αναγνωρίζετε τα σημάδια, ακολουθούν μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε ώστε να αποκαταστήσετε την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο πριν λιποθυμήσετε.
1. Ξαπλώστε και σηκώστε ψηλά τα πόδια σας.
2. Σταυρώστε τα πόδια σας και σφίξτε τους μυς των ποδιών, της κοιλιάς και των γλουτών.
3. Κάντε μια γροθιά ή πιάστε σφιχτά ένα λαστιχένιο μπαλάκι ή κάτι άλλο που μπορείτε να κλείσετε μέσα στη χούφτα σας.
4. Καθίστε και βάλτε το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια σας.
Εάν γνωρίζετε τι σας προκαλεί λιποθυμία, λάβετε προληπτικά μέτρα ώστε να την αποφύγετε ή, εάν λιποθυμήσετε, να αποφύγετε την πτώση. Παραδείγματος χάριν, εάν το να δίνετε αίμα αποτελεί αφορμή, ζητήστε να ξαπλώσετε κατά τη διαδικασία. Εάν έχετε λιποθυμήσει παλιότερα λόγω αφυδάτωσης, βεβαιωθείτε ότι πίνετε αρκετό νερό ή άλλα υγρά κατά τη διάρκεια της ημέρας.
