Σας έχει συμβεί ποτέ αυτό; Να χαλαρώνετε στο σπίτι, να περπατάτε στον δρόμο ή να κάνετε δουλειές στον κήπο και ξαφνικά να αισθανθείτε ότι η καρδιά σας φτερουγίζει ή κάνει διακοπή για έναν παλμό ή ότι χτυπάει με πιο γρήγορο ή ακανόνιστο ρυθμό. Αυτή η αίσθηση συχνά ονομάζεται αίσθημα παλμών, συνήθως διαρκεί μόλις λίγα δευτερόλεπτα, αλλά μπορεί στιγμιαία να σας προκαλέσει ανησυχία.
Ως επί το πλείστον, το αίσθημα παλμών είναι συνηθισμένο και καθόλου ανησυχητικό, σύμφωνα με τον καρδιολόγο δρ Shaan Khurshid από το συνεργαζόμενο με το Χάρβαρντ Massachusetts General Hospital. «Ουσιαστικά, όλοι το νιώθουμε κατά καιρούς. Συχνά δεν υπάρχει κανένας εκλυτικός παράγοντας, άλλοτε μπορεί να προκαλείται από την υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, από την αφυδάτωση ή όταν έχουμε στρες ή άγχος», λέει.
Ωστόσο, υπάρχουν καταστάσεις όπου αυτή η παράξενη αίσθηση στην καρδιά –με τις διάφορες μορφές που παίρνει– μπορεί να υποδηλώνει κάτι πιο σοβαρό. Θα πρέπει να αναζητήσετε άμεση ιατρική βοήθεια εάν το αίσθημα παλμών συνοδεύεται από ανησυχητικά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, στηθάγχη, δυσφορία στους βραχίονες, στον αυχένα ή στη γνάθο, υπερβολική εφίδρωση ή ζάλη. Εάν δεν έχετε κανένα από τα παραπάνω συμπτώματα, δείτε τι θα μπορούσε να προκαλεί αυτές τις αρρυθμίες και πότε θα πρέπει να εξεταστείτε από γιατρό.
Στιγμιαία διακοπή ή ακανόνιστοι παλμοί
Όταν κάποιος αισθάνεται ότι η καρδιά του κάνει μια στιγμιαία διακοπή, συνήθως η αιτία είναι ένας επιπρόσθετος παλμός που συμβαίνει νωρίτερα. Όταν οι ανώτερες κοιλότητες της καρδιάς (οι κόλποι) συστέλλονται ελαφρώς νωρίτερα από ό,τι συνήθως, πρόκειται για το φαινόμενο των πρώιμων κολπικών έκτακτων συστολών (PAC). Ακολούθως, η καρδιά κάνει μια λίγο μεγαλύτερη παύση από το σύνηθες μέχρι ο επόμενος παλμός να επανέλθει σε έναν φυσιολογικό ρυθμό.
Κατά τη διάρκεια αυτής της παύσης, συγκεντρώνεται επιπλέον αίμα, με αποτέλεσμα οι κατώτερες κοιλότητες της καρδιάς (οι κοιλίες) να συστέλλονται με μεγαλύτερη δύναμη, ώστε να προωθήσουν το συσσωρευμένο αίμα. Η παύση μπορεί να γίνει αντιληπτή σαν η καρδιά να χάνει έναν παλμό· αλλιώς, ο πιο έντονος παλμός μετά την παύση μπορεί να γίνει αντιληπτός σαν σφυροκόπημα, αν και αυτός ο καρδιακός ρυθμός μπορεί να περάσει και εντελώς απαρατήρητος.
Ένα παρόμοιο φαινόμενο μπορεί να συμβεί όταν οι κατώτερες κοιλότητες της καρδιάς (οι κοιλίες) συστέλλονται νωρίς, το οποίο ονομάζεται «πρώιμες κοιλιακές έκτακτες συστολές» (PVC). Για παρόμοιους λόγους, αυτές μπορεί να γίνονται αισθητές σαν η καρδιά να σταμάτησε στιγμιαία και να ξεκίνησε ξανά, προκαλώντας σας μια αίσθηση αναπήδησης ή σαν σφυροκόπημα.
Τόσο οι πρώιμες κολπικές έκτακτες συστολές όσο και οι αντίστοιχες κοιλιακές (PACs / PVCs) ανήκουν στην κατηγορία των έκτοπων παλμών. (Ο ιατρικός όρος «έκτοπος» σημαίνει «εκτός θέσης» χρονικά.) «Παρότι οι έκτοποι παλμοί μπορεί να σας φαίνονται τρομακτικοί, είναι αρκετά συνηθισμένοι και τις περισσότερες φορές ακίνδυνοι. Δεν υπάρχει λόγος να συμβουλευτείτε γιατρό εάν εμφανίζονται μια στο τόσο και δεν επηρεάζουν την καθημερινότητά σας», λέει ο δρ Khurshid.
Γρήγοροι, ακανόνιστοι παλμοί
Ο ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός (παλμοί είτε πολύ γρήγοροι είτε σε έναν χαοτικό ρυθμό) ονομάζεται αρρυθμία. Εμφανίζεται όταν παρουσιάζεται πρόβλημα στο ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς.
Υπάρχουν πολλά είδη αρρυθμιών. Το πιο συχνό είναι η κολπική μαρμαρυγή (ΚΜ). Η ΚΜ οφείλεται σε διαταραχή στην παραγωγή του ηλεκτρικού συστήματος που αφορά τους κόλπους, με αποτέλεσμα πολύ γρήγορα, ασυντόνιστα, ακανόνιστα ερεθίσματα. Κανονικά, η καρδιά χτυπά με βάση ένα σταθερό σχήμα: χτύπος … χτύπος … χτύπος … χτύπος. Στην κολπική μαρμαρυγή, τα ανώμαλα ηλεκτρικά σήματα που παράγονται στους κόλπους προκαλούν τον ακανόνιστο παλμό των κοιλιών και συχνά με ταχύ ρυθμό: χτύπος, χτύπος … … χτύπος … χτύπος χτύπος χτύπος … χτύπος.
Ο ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός (παλμοί είτε πολύ γρήγοροι είτε σε έναν χαοτικό ρυθμό) ονομάζεται αρρυθμία. Εμφανίζεται όταν παρουσιάζεται πρόβλημα στο ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς.
Τα επεισόδια ΚΜ μπορεί να διαρκούν μόνο λίγα λεπτά ή να παρουσιάζονται διακεκομμένα για μέρες. Πολλοί παρουσιάζουν συνεχή ΚΜ, αλλά ίσως να μην αντιλαμβάνονται έναν ακανόνιστο παλμό ή να αισθάνονται απλώς ήπιο αίσθημα παλμών. Ωστόσο, η ταχυαρρυθμική ΚΜ μπορεί να προκαλέσει άλλα συμπτώματα, όπως τάση για λιποθυμία, αδυναμία, δύσπνοια, εφίδρωση και στηθάγχη.
Εάν δεν αντιμετωπιστεί, η ΚΜ είναι δυνατό να οδηγήσει στη δημιουργία θρόμβων στον αριστερό κόλπο, οι οποίοι μπορεί να μετακινηθούν στον εγκέφαλο, να διακόψουν τη ροή του αίματος και να προκαλέσουν εγκεφαλικό. «Γι’ αυτό θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική φροντίδα εάν παρουσιάσετε οποιοδήποτε σύμπτωμα ΚΜ», λέει ο δρ Khurshid.
Ένα ακόμη είδος αρρυθμίας που επίσης απαιτεί στενότερη παρακολούθηση είναι η υπερκοιλιακή ταχυκαρδία (ΥΚΤ). Μια φυσιολογική καρδιακή συχνότητα είναι συνήθως 60 με 100 παλμούς ανά λεπτό, αλλά η ΥΚΤ είναι δυνατό να προκαλέσει αύξηση της καρδιακής συχνότητας φθάνοντας τους 250 παλμούς ανά λεπτό. Όταν συμβαίνει αυτό, οι κοιλίες δεν έχουν τον χρόνο να γεμίσουν με αίμα πριν συσταλεί η καρδιά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ροής αίματος προς τον εγκέφαλο και να σας προκαλέσει τάση για λιποθυμία.
Μια ακόμη πιο σοβαρή αρρυθμία είναι η κοιλιακή ταχυκαρδία (ΚΤ). Η ΚΤ είναι ένας ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός με αφετηρία τη δεξιά ή την αριστερή κοιλία. Μπορεί να διαρκέσει λίγα δευτερόλεπτα ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μερικά λεπτά ή ακόμη και ώρες (γνωστή ως εμμένουσα ΚΤ). Στα κοινά συμπτώματα περιλαμβάνονται το αίσθημα παλμών, η ζάλη, η τάση για λιποθυμία, η στηθάγχη, η δύσπνοια και η απώλεια ή σχεδόν απώλεια αισθήσεων. Ωστόσο, υπάρχουν άτομα που δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.
Aναζητήστε ιατρική βοήθεια εάν το αίσθημα παλμών συνοδεύεται από ανησυχητικά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, στηθάγχη, δυσφορία στους βραχίονες, στον αυχένα ή στη γνάθο, υπερβολική εφίδρωση ή ζάλη.
Η εμμένουσα ΚΤ είναι μια επικίνδυνη πάθηση και εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί σε κοιλιακή μαρμαρυγή, έναν θανατηφόρο καρδιακό ρυθμό που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια συνείδησης, ακόμη και σε καρδιακή ανακοπή (όταν η καρδιά σταματά εντελώς).
