Ο όρος «πιασμένο νεύρο» δεν αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση – είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη συμπίεση ενός νεύρου, η οποία μπορεί να προκαλέσει ενόχληση και να δυσκολέψει την καθημερινή ζωή. Ανεξάρτητα από το αν αισθάνεστε οξύ πόνο, μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα, η έγκαιρη αντιμετώπιση του προβλήματος μπορεί να σας βοηθήσει να αισθανθείτε καλύτερα πιο γρήγορα.
Τι είναι το πιασμένο νεύρο;
Το πιασμένο νεύρο αναφέρεται στη συμπίεση ενός νεύρου σε οποιοδήποτε σημείο κατά μήκος της διαδρομής του. Το «πιάσιμο» συμβαίνει όταν οι ιστοί που το περιβάλλουν, όπως κάποιο υγρό, τα οστά, οι μύες ή οι τένοντες, ασκούν υπερβολική πίεση στο νεύρο. Η πίεση αυτή μπορεί να διαταράξει τη λειτουργία του, προκαλώντας πόνο, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία.
Το πιασμένο νεύρο αναφέρεται στη συμπίεση ενός νεύρου σε οποιοδήποτε σημείο κατά μήκος της διαδρομής του.
Οι γιατροί συνήθως δεν αναφέρουν το πιάσιμο νεύρου ως διάγνωση, αλλά εντοπίζουν πιο συγκεκριμένα τις υποκείμενες καταστάσεις που προκαλούν τη συμπίεση νεύρου, όπως είναι για παράδειγμα η σπονδυλική στένωση (ή στένωση του σπονδυλικού σωλήνα). (Βλ. «Τι προκαλεί τη συμπίεση νεύρου;») Σε κάποιες περιπτώσεις, οι γιατροί μπορεί να αναφέρουν τη συμπίεση νεύρου ως «παγίδευση νεύρου».
Συνήθεις θέσεις και συμπτώματα
Πιάσιμο νεύρου μπορεί να προκύψει οπουδήποτε υπάρχουν νεύρα στο σώμα. Στη σπονδυλική στήλη, οι δύο πιο συχνές θέσεις είναι ο αυχένας και η μέση. Η συμπίεση νεύρου στον αυχένα (τραχηλική μοίρα της σπονδυλικής στήλης) μπορεί να προκαλέσει πόνο και μυρμήγκιασμα στους βραχίονες, ενώ ένα πιασμένο νεύρο στη μέση (οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης) συχνά οδηγεί σε ισχιαλγία, δηλαδή πόνο στη διαδρομή του ισχιακού νεύρου, ο οποίος αντανακλάται στο ένα πόδι.
Οι παρακάτω περιοχές είναι επίσης ευάλωτες στη συμπίεση:
Καρπός. Η συμπίεση του μέσου νεύρου, το οποίο εκτείνεται κατά μήκος του βραχίονα και της παλάμης, μπορεί να οδηγήσει σε σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, προκαλώντας μυρμήγκιασμα, μούδιασμα και αδυναμία στο χέρι.
Αγκώνας. Το ωλένιο νεύρο, το οποίο εκτείνεται από τον ώμο, διατρέχει τον βραχίονα και φτάνει στην παλάμη, μπορεί να συμπιεστεί, οδηγώντας σε σύνδρομο ωλένιου σωλήνα (ή ωλένια νευρίτιδα), το οποίο συνήθως προκαλεί μυρμήγκιασμα ή πόνο στον παράμεσο και στο μικρό δάχτυλο του χεριού.
Μηρός. Η πίεση στο πλάγιο δερματικό νεύρο του μηρού μπορεί να προκαλέσει παραισθητικό άλγος μηρού, που οδηγεί σε αίσθηση καύσου ή μούδιασμα στην εξωτερική πλευρά του μηρού.
Φτέρνα ή πέλμα. Η συμπίεση του κνημιαίου νεύρου στον αστράγαλο μπορεί να οδηγήσει σε σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα, προκαλώντας πόνο, μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στον άκρο πόδα (το πόδι από τον αστράγαλο και κάτω).
Κατ’ οίκον τρόποι ανακούφισης από τον πόνο
Για τα αρχικά ή τα ήπια συμπτώματα της συμπίεσης νεύρου, συνήθως συνιστάται συντηρητική θεραπεία στο σπίτι. Αν και το πιασμένο νεύρο μπορεί να είναι πολύ επώδυνο, τα συμπτώματα συχνά βελτιώνονται από μόνα τους, στην πάροδο του χρόνου.
Το πρώτο βήμα είναι ο περιορισμός των δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν τον πόνο, ιδίως στη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας. Μόλις βελτιωθούν τα συμπτώματα, μπορείτε να ξαναρχίσετε σταδιακά τις ελαφριές σωματικές δραστηριότητες, στον βαθμό που αισθάνεστε άνετα. Επιπρόσθετα στην τροποποίηση της δραστηριότητας, μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε τις εξής στρατηγικές:
Θεραπεία με πάγο και θερμότητα. Ο πάγος μειώνει το οίδημα (πρήξιμο), ενώ η θερμότητα χαλαρώνει τους τεντωμένους μυς. Εφαρμόστε παγοκύστη ή μια θερμή κομπρέσα για 15 έως 20 λεπτά κάθε φορά.
Μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα. Η λήψη παρακεταμόλης ή μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ), όπως η ιβουπροφαίνη, μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και τον πόνο. Φροντίστε να ακολουθήσετε τις οδηγίες για την ασφαλή χρήση τους. Αν δεν είστε σίγουροι ότι είναι ασφαλή για εσάς, ρωτήστε τον γιατρό σας.
Διατάσεις. Οι απαλές διατάσεις μπορούν να μειώσουν τη μυϊκή ένταση γύρω από το πιεσμένο νεύρο. Προσπαθήστε να κρατήσετε την κάθε διάταση για 10 έως 30 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια επαναλάβετε δύο με τρεις φορές. Αν η διάταση σας προκαλεί περισσότερο πόνο, σταματήστε αμέσως.
Οι κατ’ οίκον τρόποι ανακούφισης θα πρέπει να δοκιμάζονται για μία με δύο εβδομάδες. Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται, δείτε τον γιατρό σας για αξιολόγηση και θεραπεία (βλ. «Πότε πρέπει να δείτε γιατρό»).
Φυσικοθεραπεία για τη συμπίεση νεύρου
Η φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει εάν τα συμπτώματα επιμένουν ή δεν βελτιώνονται με την αρχική κατ’ οίκον θεραπεία. Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα προσαρμοσμένο στην κατάστασή σας. Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει αρκετές συνιστώσες.
Ασκήσεις ενδυνάμωσης. Η ανάπτυξη των μυών γύρω από την πληγείσα περιοχή μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από την πίεση.
Προγράμματα διατάσεων. Οι διατάσεις αυξάνουν την ευλυγισία των μυών και επίσης μειώνουν την πίεση στο πιασμένο νεύρο.
Χειροθεραπεία. Η θεραπεία με τα χέρια, όπως το μασάζ, μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή γύρω από τις ρίζες των νεύρων.
Οι ασκήσεις και η θεραπεία μπορούν όχι μόνο να ανακουφίσουν από τον πόνο, αλλά επίσης να μειώσουν τον κίνδυνο υποτροπής. Εάν είναι δυνατό, ξεκινήστε τη θεραπεία προτού τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά, γιατί τότε η άσκηση μπορεί να είναι λιγότερο ανεκτή.
Φάρμακα που μπορούν να βοηθήσουν
Αν η κατ’ οίκον αντιμετώπιση και η φυσικοθεραπεία δεν παρέχουν ανακούφιση, μπορεί να απαιτούνται συνταγογραφούμενα φάρμακα, ιδίως αν τα συμπτώματα είναι σοβαρά και επίμονα. Όλα τα φάρμακα έχουν πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Γι’ αυτό, συζητήστε με τον γιατρό σας σχετικά με τους κινδύνους και τα οφέλη της θεραπείας.
Τα φάρμακα που συνταγογραφούνται συνήθως για τη συμπίεση νεύρου είναι τα εξής:
Μυοχαλαρωτικά. Μπορούν να συνταγογραφηθούν για τους μυϊκούς σπασμούς που προκαλούνται από ένα πιασμένο νεύρο. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν υπνηλία, ζάλη ή ξηροστομία.
Στεροειδή, από το στόμα ή ενέσιμα. Η βραχυχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών μπορεί να μειώσει το οίδημα και τη φλεγμονή γύρω από το νεύρο. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες της μακροχρόνιας χρήσης μπορεί να περιλαμβάνουν αύξηση βάρους, αλλαγές της διάθεσης, υψηλή αρτηριακή πίεση και αυξημένο επίπεδο σακχάρου στο αίμα.
Φάρμακα για τον νευρόπονο. Φάρμακα όπως η γκαμπαπεντίνη στοχεύουν στον νευρόπονο. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η υπνηλία, η ζάλη ή το οίδημα στα πόδια.
Χειρουργική επέμβαση
Το ενδεχόμενο της χειρουργικής επέμβασης για τη συμπίεση νεύρου εξετάζεται συνήθως μόνο αν υπάρχει σαφής εξήγηση για τα συμπτώματα και αν τα συμπτώματα είναι βαριά, μακροχρόνια ή ανθεκτικά στις άλλες θεραπείες. Στόχος είναι η μείωση της πίεσης που ασκείται στο νεύρο, η οποία μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πόνο και να βελτιώσει τη λειτουργικότητα.
Ο τύπος της χειρουργικής επέμβασης που θα συστήσει ο γιατρός σας θα εξαρτηθεί από την αιτία της συμπίεσης νεύρου. Για παράδειγμα, μερικές φορές χρησιμοποιείται μια χειρουργική επέμβαση που ονομάζεται δισκεκτομή προκειμένου να αφαιρεθεί ένα μέρος της κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου στη σπονδυλική στήλη εάν πιέζει κάποιο νεύρο.
Όπως και με οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση, υπάρχουν κίνδυνοι, όπως λοίμωξη, αιμορραγία ή επιπλοκές από την αναισθησία. Συζητήστε για τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους με τον γιατρό σας για να καθορίσετε ποια είναι η καλύτερη προσέγγιση.
Πρόληψη της συμπίεσης νεύρου
Η λήψη μέτρων για την προστασία της σπονδυλικής στήλης και των αρθρώσεων μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί ο κίνδυνος συμπίεσης νεύρου.
Χρησιμοποιήστε τη σωστή στάση σώματος. Η καθιστή και όρθια στάση με σωστή ευθυγράμμιση του σώματος βοηθά να ελαχιστοποιηθεί η πίεση στη σπονδυλική στήλη και στα νεύρα.
Μείνετε δραστήριοι. Η τακτική άσκηση δυναμώνει τους μυς που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη και αυξάνει την ευλυγισία, μειώνοντας τον κίνδυνο τραυματισμού.
Διατηρήστε υγιές βάρος. Το υπερβάλλον βάρος μπορεί να αυξήσει την καταπόνηση της σπονδυλικής στήλης και των νεύρων, αυξάνοντας την πιθανότητα συμπίεσης.
Χρησιμοποιήστε την κατάλληλη τεχνική για την άρση αντικειμένων. Λυγίστε τα γόνατά σας και κρατήστε τα βαριά αντικείμενα κοντά στο σώμα σας, έτσι ώστε να μην επιβαρυνθεί υπερβολικά η μέση σας.
Κάντε διαλείμματα στη διάρκεια επαναληπτικών δραστηριοτήτων. Αποφύγετε να μένετε στην ίδια στάση ή να κάνετε επαναληπτικές κινήσεις για μεγάλα διαστήματα.
Κάντε τακτικά διατάσεις. Οι απαλές διατάσεις μπορούν να διατηρήσουν την ευλυγισία των μυών και των αρθρώσεων, μειώνοντας τον κίνδυνο για συμπίεση νεύρου.
Αυτές οι μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής μαζί μπορούν να σας βοηθήσουν να προστατέψετε τα νεύρα σας και να αποφύγετε τη συμπίεση που οδηγεί σε πόνο και ενόχληση.
Τι προκαλεί τη συμπίεση νεύρου;
Συμπίεση νεύρου προκαλείται όταν κάτι πιέζει ή ερεθίζει το νεύρο. Αυτό πολλές φορές προκαλείται από εγκυμοσύνη, από παθήσεις που προκαλούν φλεγμονή των αρθρώσεων (όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα) ή από παχυσαρκία. Συμπίεση νεύρου μπορεί επίσης να προκληθεί από:
• Στένωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων (των δίσκων που βρίσκονται ανάμεσα στους σπονδύλους της σπονδυλικής στήλης, επιτρέποντας την κίνησή τους χωρίς τριβές) λόγω οστεοαρθρίτιδας ή μετατόπισης σπονδύλου.
• Δισκοκήλη, δηλαδή προβολή του μαλακού περιεχομένου του δίσκου ανάμεσα στους σπονδύλους (βλ. εικόνα πάνω).
• Τραυματισμούς που καταστρέφουν τους μυς, τους συνδέσμους ή άλλους ιστούς, οι οποίοι διογκώνονται και πιέζουν τα νεύρα.
Πότε πρέπει να δείτε γιατρό
Παρόλο που πολλά περιστατικά πιασμένου νεύρου βελτιώνονται με την ανάπαυση και τις κατ’ οίκον θεραπείες, ορισμένες καταστάσεις απαιτούν ιατρική φροντίδα. Αν τα συμπτώματά σας είναι βαριά, επιδεινώνονται, δεν βελτιώνονται μετά από δύο εβδομάδες ή εμποδίζουν την καθημερινή σας ζωή, θα πρέπει να δείτε γιατρό.
Επιπλέον, ορισμένα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν μια πιο σοβαρή πάθηση, που απαιτεί άμεση φροντίδα, όπως για παράδειγμα ένας έντονος ή επιδεινούμενος πόνος που γίνεται αφόρητος και εξαπλώνεται σε άλλες περιοχές του σώματος. Άλλα συμπτώματα είναι τα εξής:
Μούδιασμα ή αδυναμία. Παρακολουθήστε για τυχόν επίμονο ή επιδεινούμενο μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στα άκρα σας. Σημείωση: το αιφνίδιο μούδιασμα ή η αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος μπορεί να υποδηλώνει εγκεφαλικό επεισόδιο και απαιτεί κλήση στο 166.
Απώλεια του ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου. Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει κάτι σοβαρό, όπως σύνδρομο ιππουρίδας (που προκαλείται από συμπίεση νεύρου στο τέλος του νωτιαίου μυελού).
Πυρετός. Μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη, η οποία είναι μια σπάνια και σοβαρή αιτία συμπίεσης νεύρου.
Τραυματισμός. Αν έχετε υποστεί σημαντικό σωματικό τραυματισμό πριν από την έναρξη των νευρικών συμπτωμάτων, μπορεί να έχετε κάταγμα, κάκωση συνδέσμου ή άλλη σοβαρή κάκωση.
