Οι ιστορίες ανθρώπων με εντυπωσιακά μεγάλη διάρκεια ζωής –όπως η Ισπανίδα που απεβίωσε πρόσφατα σε ηλικία 117 ετών– δίνουν συχνά το έναυσμα για συζητήσεις σχετικά με τα μυστικά της μακροζωίας. Έχουν επίσης πυροδοτήσει το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις κλινικές μακροζωίας (βλ. «Κλινικές μακροζωίας: Μια ακριβή υπόσχεση»). Τι λέει όμως στην πραγματικότητα η επιστήμη;
«Υπάρχουν άφθονες, οικονομικά προσιτές και τεκμηριωμένες στρατηγικές για να ζήσεις μια πιο μακροχρόνια και υγιή ζωή», λέει ο αρχισυντάκτης των Θεμάτων Καρδιολογίας, δρ Chris Cannon. Ένας από τους κορυφαίους καρδιολόγους των ΗΠΑ, ο δρ Eric Topol, έχει ένα μακρόχρονο ενδιαφέρον γι’ αυτές τις στρατηγικές, τις οποίες περιγράφει στο βιβλίο που εξέδωσε το 2025 με τίτλο Super Agers: An Evidence-based Approach to Longevity (Σούπερ ηλικιωμένοι: Μια βασισμένη σε στοιχεία προσέγγιση της μακροζωίας). Οι σούπερ ηλικιωμένοι είναι άτομα που φθάνουν στην ηλικία των 70 ετών χωρίς σημαντικές νόσους, όπως καρδιοπάθεια, καρκίνο ή άνοια, σύμφωνα με τον δρα Topol, ιδρυτή και διευθυντή του Scripps Research Translational Institute στη La Jolla της Καλιφόρνια.
Υπάρχουν άφθονες, οικονομικά προσιτές και τεκμηριωμένες συνήθειες για να ζήσεις μια πιο μακροχρόνια και υγιή ζωή. Προστατεύουν την καρδιά και μειώνουν τον κίνδυνο και για άλλες συχνές χρόνιες παθήσεις.
Στις αρχές της καριέρας του, ο δρ Topol διεξήγαγε πολλές κλινικές μελέτες που μεταμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο προλαμβάνουμε και αντιμετωπίζουμε τις καρδιακές προσβολές. Αποδεικνύεται ότι οι συνήθειες που προστατεύουν την καρδιά μειώνουν επίσης τον κίνδυνο και για άλλες συχνές χρόνιες παθήσεις. Σε αυτό το άρθρο, ο δρ Cannon περιγράφει με ποιον τρόπο έχει ενσωματώσει στη δική του ζωή τρεις από τις βασικές συστάσεις του δρα Topol, καθώς και τις συμβουλές που δίνει στους ασθενείς του.
Ασκηθείτε περισσότερο
«Σταμάτησα να πηγαίνω στο γυμναστήριο στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, αλλά πρόσφατα ξεκίνησα πάλι. Τα αυξανόμενα στοιχεία που δείχνουν πώς οι ασκήσεις ενδυνάμωσης υποστηρίζουν την καρδιαγγειακή υγεία με ενέπνευσαν να αρχίσω να κάνω CrossFit δύο φορές την εβδομάδα [βλ. «Τι είναι το CrossFit;»]. Ανακάλυψα ότι η συμμετοχή σε μια τάξη γυμναστικής με βοηθά να ωθήσω τον εαυτό μου λίγο περισσότερο σε σχέση με το να σηκώνω βάρη μόνος μου. Τα οφέλη από την προπόνηση με αντιστάσεις είναι βασικά για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, η οποία σας επιτρέπει να συνεχίσετε να ασκείστε καθώς μεγαλώνετε. Έμαθα όμως να συγκρατώ τις προσπάθειές μου και να δίνω ιδιαίτερη προσοχή στη στάση του σώματος, γιατί πριν από λίγα χρόνια τραυμάτισα τον ώμο μου – είχα μερική ρήξη του στροφικού πετάλου του ώμου. Αν έχετε κι εσείς υποστεί τραυματισμό, στον ώμο, στο ισχίο, στο γόνατο ή σε κάποια άλλη άρθρωση, θα συνιστούσα να συνεργαστείτε με έναν φυσικοθεραπευτή ή έναν προσωπικό γυμναστή που διαθέτει εμπειρία στο να βοηθά ανθρώπους να επιστρέψουν με ασφάλεια στην άσκηση μετά από έναν τραυματισμό».
Ακολουθήστε μια κατά βάση φυτοφαγική διατροφή
«Η σύζυγός μου είναι φυτοφάγος εδώ και τουλάχιστον δέκα χρόνια, και αυτό με έχει σίγουρα επηρεάσει. Απολαμβάνουμε τα φυτοφαγικά μπέργκερ και διάφορα πιάτα με τόφου [βλ. «Ιδέες για υγιεινά γεύματα για την καρδιά από γιατρούς του Χάρβαρντ» στο τεύχος των Θεμάτων Υγείας που κυκλοφόρησε στις 20 Αυγούστου 2025]. Η κατανάλωση γευμάτων που περιλαμβάνουν κυρίως ολικής άλεσης ή ελάχιστα επεξεργασμένα δημητριακά, φασόλια, φρούτα και λαχανικά συνδέεται ισχυρά με καρδιαγγειακά οφέλη. Δεν είμαι αυστηρά φυτοφάγος, καθώς συχνά θα παραγγείλω κοτόπουλο ή ψάρι όταν θα φάω έξω, σε ένα εστιατόριο. Όμως, αυτό το ευέλικτο χορτοφαγικό διατροφικό μοντέλο υποστηρίζεται από ειδικούς διατροφολόγους της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ [βλ. «Healthy Eating Plate» (Πιάτα υγιεινής διατροφής) (http://health.harvard.edu/hep)]».
Κοιμηθείτε καλά
«Η σημασία του ύπνου έχει τραβήξει την προσοχή μου από το 2017, όταν συμμετείχα σε μια μελέτη που βρήκε ότι ο ύπνος για λιγότερο από έξι ώρες κάθε νύχτα συνδέεται με υποτροπιάζουσες καρδιακές προσβολές και σχετικά προβλήματα. Καταβάλλω συνειδητή προσπάθεια να κοιμάμαι τουλάχιστον επτά ώρες κάθε νύχτα. Όπως θα σας πουν και πολλοί ειδικοί στον ύπνο, οι άνθρωποι συχνά χάνουν ώρες ύπνου λόγω στρες και λόγω της παρακολούθησης οθονών αργά το βράδυ. Αυτός είναι ο λόγος που αποφεύγω να βλέπω ειδήσεις αργά το βράδυ! Επίσης διαβάζω τυπωμένα βιβλία, και όχι ηλεκτρονικά, και έτσι δεν μπαίνω στον πειρασμό να κοιτάξω τα emails μου ή να παρασυρθώ από άλλους διαδικτυακούς πειρασμούς, ενώ επίσης το διάβασμα με ηρεμεί προτού κοιμηθώ».
Τι είναι το CrossFit;
Η προπόνηση CrossFit, η οποία περιγράφεται ως «άσκηση με λειτουργικές κινήσεις υψηλής έντασης που ποικίλλουν διαρκώς», περιλαμβάνει μια κυκλική εναλλαγή ασκήσεων μέσα σε μια καθορισμένη περίοδο. Για παράδειγμα, μπορεί να κάνετε πέντε έλξεις, 10 πουσάπς και 15 βαθιά καθίσματα και να επαναλάβετε την ακολουθία για 20 λεπτά. Υπάρχουν αρκετά γυμναστήρια που προσφέρουν τάξεις CrossFit, οι οποίες μπορεί να τροποποιούνται ανάλογα με την ηλικία σας, την υγεία σας και τις δυνατότητές σας. Μπορείτε επίσης να κάνετε μια δωρεάν, απλή προπόνηση CrossFit στο σπίτι, χρησιμοποιώντας καθημερινά αντικείμενα (όπως κανάτες και σκούπες), παρακολουθώντας την εξής σειρά βίντεο που απευθύνεται σε ηλικιωμένους: http://health.harvard.edu/cross?.
Κλινικές μακροζωίας: Μια ακριβή υπόσχεση
Τα τελευταία χρόνια, στις ΗΠΑ ξεφυτρώνουν ιδιωτικές κλινικές μακροζωίας. Προσφέρουν διάφορες προχωρημένες εξετάσεις και θεραπείες που υπόσχονται ότι μπορούν να παρατείνουν τη διάρκεια της υγιούς ζωής σας: τα χρόνια που θα ζήσετε με καλή υγεία, χωρίς χρόνιες νόσους και αναπηρία. Καθώς το κόστος στις ΗΠΑ κυμαίνεται από 5.000 έως 10.000 δολάρια ή και περισσότερα για ένα έτος υπηρεσιών, οι κλινικές αυτές είναι απλησίαστες για τους περισσότερους. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, καθώς πολλές προωθούν μη τεκμηριωμένες μεθόδους και συμπληρώματα.
