Τα ευχολόγια που συνοδεύουν τη σύνοδο για το κλίμα αποκρύπτουν το γεγονός ότι, παρά τις επίμονες συστάσεις επιστημόνων, οι διαπραγματευτές αρνήθηκαν για μία ακόμη φορά να θέσουν συγκεκριμένο όριο συνολικών εκπομπών αερίων, που θα επέτρεπε τον δίκαιο καταμερισμό των εκπομπών αυτών ανά χώρα.
Οι χώρες δεσμεύονται τώρα να προβούν σε αλλαγές συλλογικά, με τις ρυθμίσεις αυτές να υπολείπονται του αναγκαίου στόχου. Οι επιστήμονες, από τη μεριά τους, εξηγούν ότι η ατμόσφαιρα της Γης μπορεί να απορροφήσει συγκεκριμένο όγκο άνθρακα προτού ο πλανήτης υποστεί μη αναστρέψιμη καταστροφή. Μία τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε ότι μεγάλα τμήματα της Γης θα καταστούν ακατοίκητα.
Υστερα από χρόνια μελέτης του προβλήματος, η επιστημονική κοινότητα συνέστησε στους διπλωμάτες το 2013 να σκεφθούν τη δημιουργία «προϋπολογισμού άνθρακα», σε μία προσπάθεια δημιουργίας σαφούς πλαισίου για τη διαπραγμάτευση. Την ιδέα αυτή, όμως, απέρριψαν με συνοπτικές διαδικασίες οι ηγέτες της Δύσης, χαρακτηρίζοντάς την «μη πρακτική».
Ο Μάικλ Λίβι, ειδικός ενεργειακών ζητημάτων στο ινστιτούτο Council on Foreing Relations, λέει: «Αν η σύνοδος στο Παρίσι είχε κινηθεί σοβαρά προς την κατεύθυνση του προϋπολογισμού άνθρακα, οι διαπραγματευτές θα είχαν εγκαταλείψει την αίθουσα ουρλιάζοντας από τρόμο».
Η απέχθεια των βιομηχανικών κρατών στην πρόταση αυτή οφείλεται στο ότι θα έριχνε φως στις ανισότητες που τροφοδοτούν την κλιματική κρίση, υπογραμμίζοντας παράλληλα το εύρος του προβλήματος, το κόστος της καθυστέρησης στην αντιμετώπισή του και τη μέχρι στιγμής ολιγωρία των κυβερνήσεων.
Ο προϋπολογισμός άνθρακα βασίζεται στον στόχο που ετέθη το 2010 στο Κανκούν και αφορά τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας στους 2 βαθμούς Κελσίου. Βάσει του προϋπολογισμού, τα κράτη του πλανήτη θα έπρεπε να ομονοήσουν ώστε οι συνολικές τους εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα να μην υπερβαίνουν συγκεκριμένο όγκο, με την κατανομή της «πίτας» να γίνεται ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε χώρας.
Καταστροφικά φαινόμενα
Σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων από το 2009 έδειξε, όμως, ότι ακόμη και ο περιορισμός της ανόδου της θερμοκρασίας στους 2 βαθμούς δεν επαρκεί για να προληφθούν καταστροφικά φαινόμενα, όπως αυτό της ραγδαίας ανόδου της στάθμης των ωκεανών και της απορρύθμισης ζωτικής σημασίας κλιματικών φαινομένων, όπως οι μουσώνες της Νότιας Ασίας.
Ορισμένοι επιστήμονες αντιμετωπίζουν με ψυχραιμία το «ναυάγιο» της πρότασης του προϋπολογισμού άνθρακα. «Είναι προτιμότερο για την ώρα τα κράτη του κόσμου να συνεχίσουν τη διαπραγμάτευση, έστω και χωρίς την πρόταση του προϋπολογισμού», λέει ο καθηγητής της Οξφόρδης Μάιλς Αλεν.
