Την ύπαρξη δεκάδων χιλιάδων κυβικών μέτρων αποβλήτων στον πυθμένα του λιμανιού του Βόλου αλλά και τη ρίψη ανεπεξέργαστων αποβλήτων στον Παγασητικό εντόπισαν οι επιθεωρητές περιβάλλοντος Βορείου Ελλάδας οι οποίοι έστειλαν τις δύο προσωρινές εκθέσεις ελέγχου στη Δικαιοσύνη ζητώντας την κλήση των υπευθύνων σε απολογία.
Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος επισκέφθηκαν τον Βόλο το διήμερο 13 και 14 Μαΐου 2025 σε έκτακτο έλεγχο για να διακριβωθούν τα αίτια εμφάνισης θαλάσσιας ρύπανσης στην περιοχή του λιμανιού από τις 4 έως τις 6 Μαΐου.
Στην προσωρινή έκθεση που φέρει ημερομηνία 13 Ιανουαρίου 2026, οι επιθεωρητές επισημαίνουν ότι στις εκβολές του ρέματος Ξηριά, που βρίσκονται πολύ κοντά στο λιμάνι του Βόλου, διαπιστώθηκε η ύπαρξη μεγάλων ποσοτήτων αποβλήτων αστικού τύπου. Η εκτίμησή τους είναι ότι προήλθαν από τον Χώρο Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων που υπήρχε στον Ξηριά και κατέληξαν στον Παγασητικό όταν παρασύρθηκαν από την κακοκαιρία «Daniel». Ο όγκος τους υπολογίζεται σε 45.000 – 50.000 κυβικά μέτρα. Πρόκειται, δηλαδή, για μια επιφάνεια 300 επί 65 μέτρων σε βάθος 2,5 μέτρων.
Η παραμονή των αποβλήτων στον πυθμένα του Λιμένα Βόλου συνιστά ανοικτή εστία ρύπανσης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος, αναφέρεται στην έκθεση
«Ως αρμόδιοι για την απομάκρυνση των αποβλήτων και την ασφαλή διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 34 του Ν. 4819/2021, θεωρούνται ο ΟΛΒ, ως κάτοχος των αποβλήτων, και ο Δήμος Βόλου ως παραγωγός των αποβλήτων, καθώς, βάσει των μέχρι τώρα διαθέσιμων στοιχείων είναι πιθανόν τα απόβλητα να προήλθαν από την αστοχία του πρανούς του ΧΑΔΑ επί του ρέματος Ξηριά, ο οποίος δεχόταν τα αστικά απόβλητα των τότε Δήμων Νέας Ιωνίας και Βόλου.
»Για τον σκοπό αυτό, οφείλουν να συνεργαστούν, ο ΟΛΒ ως προς την ασφαλή απομάκρυνσή τους λαμβάνοντας τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις, ενώ ο δήμος για την αποκομιδή και ασφαλή διαχείριση των αποβλήτων, σύμφωνα με την παρ. β)4 του άρθρου 75 του Ν. 3463/2006. Η παραμονή των αποβλήτων στον πυθμένα του Λιμένα Βόλου συνιστά ανοικτή εστία ρύπανσης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος, σε αντίθεση με το άρθρο 1 του Ν. 1650/1986», αναφέρεται στην έκθεση.
Οπως επισημαίνουν οι επιθεωρητές, τα αποτελέσματα των αναλύσεων στα δείγματα που συνέλεξαν είχαν σημαντικές αποκλίσεις από αυτά των δειγματοληψιών που έκανε ο ΟΛΒ κατά τη διάρκεια της έξαρσης του φαινομένου
Στην ίδια έκθεση, οι επιθεωρητές κάνουν αναφορά στις δειγματοληψίες που έγιναν σε διάφορα σημεία του λιμανιού του Βόλου για να διακριβωθεί η έκταση της θαλάσσιας ρύπανσης, το τριήμερο 4-6/5/2025. Οπως επισημαίνουν, τα αποτελέσματα των αναλύσεων στα δείγματα που συνέλεξαν είχαν σημαντικές αποκλίσεις από αυτά των δειγματοληψιών που έκανε ο Οργανισμός Λιμένος Βόλου κατά τη διάρκεια της έξαρσης του φαινομένου. Από τις μετρήσεις του ΟΛΒ προέκυψαν αυξημένες τιμές σε οργανικούς ρύπους, μικροβιολογικούς δείκτες και μέταλλα όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος και το νικέλιο. Στα δείγματα που συνέλεξαν οι επιθεωρητές οι τιμές είχαν πέσει σημαντικά, κάτι που, όπως επισημαίνουν στην έκθεση, μπορεί να υποδηλώνει την πιθανότητα έντονου και παροδικού επεισοδίου ρύπανσης.
«Τα πολύ υψηλά οργανικά φορτία (COD 4610 mg/L, BOD 870 mg/L), το αυξημένο TSS και η θολερότητα, σε συνδυασμό με τις εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων που μετρήθηκαν στις 6/5/2025, είναι ενδεικτικά είτε σημειακής απόρριψης αστικών ή βιομηχανικών αποβλήτων είτε κάποιας ενέργειας ή συνδυασμός συμβάντων, που θα μπορούσε να απελευθερώσει συσσωρευμένους ρύπους στο υδάτινο περιβάλλον. Συνιστάται, σε μελλοντικές αντίστοιχες περιπτώσεις, να γίνεται περαιτέρω έρευνα προέλευσης ρύπων (σημειακή απόρριψη, αγωγός) και λήψη μέτρων περιορισμού ανεξέλεγκτων εκροών προς τη θαλάσσια ζώνη του λιμένα», γράφουν στην έκθεσή τους.
Σε ό,τι αφορά την έκθεση των επιθεωρητών περιβάλλοντος με ημερομηνία 8/1/2026 τα συμπεράσματα είναι σαφή: ανεπεξέργαστα λύματα πέφτουν στον Παγασητικό, ενώ η Δημοτική Επιχείρηση Υδρευσης και Αποχέτευσης Μείζονος Βόλου (ΔΕΥΑΜΒ) παρακολουθεί ελλιπώς την ποιότητα των επεξεργασμένων λυμάτων.
«Ανεπεξέργαστα λύματα στο θαλάσσιο περιβάλλον»
Στις 13 Μαΐου 2025 οι επιθεωρητές έκαναν αυτοψία στο φρεάτιο όπου συναντάται ο αγωγός με ανεπεξέργαστα λύματα από τις περιοχές της Νέας Αγχιάλου και των Αλυκών με τον κύριο αγωγό ο οποίος ξεκινά από τις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων και καταλήγει στη θέση Αγκίστρι όπου τα λύματα πέφτουν στον Παγασητικό. «Τα ανεπεξέργαστα λύματα της Νέας Αγχιάλου και των Αλυκών εισέρχονται στον κύριο αγωγό των επεξεργασμένων λυμάτων και καταλήγουν στο θαλάσσιο περιβάλλον, χωρίς να οδηγούνται για επεξεργασία στην ΕΕΛ, σε αντίθεση με τη σχετική ΑΕΠΟ και το άρθρο 1 της ΚΥΑ 5673/400/1997», αναφέρουν οι επιθεωρητές.
«Δεν υλοποιεί το σύνολο της απαιτούμενης παρακολούθησης, καθώς δεν πραγματοποιεί μετρήσεις μικροβιολογικών παραμέτρων στην έξοδο του αγωγού στο Αγκίστρι»
Οι επιθεωρητές επισημαίνουν ότι η Δημοτική Επιχείρηση Υδρευσης και Αποχέτευσης Μείζονος Βόλου (ΔΕΥΑΜΒ) έχει υποβάλει τα αποτελέσματα αναλύσεων των λυμάτων τόσο από δείγματα που ελήφθησαν από το Αγκίστρι όσο και από το αντλιοστάσιο Αλυκών. Από αυτές τις μετρήσεις δεν προέκυψαν υπερβάσεις ορίων. Ωστόσο «από τα υποβληθέντα προκύπτει ότι η ΔΕΥΑΜΒ δεν υλοποιεί το σύνολο της απαιτούμενης παρακολούθησης, καθώς δεν πραγματοποιεί μετρήσεις μικροβιολογικών παραμέτρων στην έξοδο του αγωγού στο Αγκίστρι, συγκεκριμένα των ολικών κωλοβακτηριοειδών, ούτε μετρήσεις καθιζανόντων και επιπλεόντων στερεών, λιπών-ελαίων και υπολειμματικού χλωρίου, τουλάχιστον για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο του 2025 έως τη μέρα της αυτοψίας (…) με αποτέλεσμα να μη γνωρίζει τα χαρακτηριστικά των λυμάτων ως προς αυτές τις παραμέτρους και άρα να υπάρχει ο κίνδυνος υπερβάσεων και ως εκ τούτου κίνδυνος ρύπανσης».
Για τον λόγο αυτό οι επιθεωρητές έκαναν δειγματοληψία στην έξοδο του αγωγού. Το δείγμα ελήφθη εις διπλούν και στάλθηκε σε δύο ξεχωριστά εργαστήρια για αναλύσεις. «Από τη σύγκριση των αποτελεσμάτων των δύο εργαστηρίων προκύπτουν μεγάλες αποκλίσεις κυρίως ως προς τις μικροβιολογικές παραμέτρους και μικρότερες ως προς τις υπόλοιπες παραμέτρους (κυρίως για τα λίπη-έλαια και το αμμωνιακό άζωτο). Συνεπώς δεν είναι δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων από τη συγκεκριμένη δειγματοληψία για την τήρηση ή μη των ορίων υπέρβασης», επισημαίνεται στην έκθεση.
Οι ελεγκτές έκαναν αυτοψία και στον χείμαρρο Ξηριά όπου βρίσκεται η έξοδος ενός παρακαμπτήριου αγωγού (by pass) ο οποίος χρησιμοποιείται μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και από τον οποίον πρέπει να περνούν μόνο επεξεργασμένα λύματα. Αν και οι μετρήσεις δεν έδειξαν υπέρβαση των ορίων τόσο μέσα στον χείμαρρο όσο και στο σημείο του λιμανιού του Βόλου όπου εκβάλλει, οι επιθεωρητές σημειώνουν ότι δεν τεκμηριώνεται η δήλωση της Δημοτικής Επιχείρησης Υδρευσης Αποχέτευσης Μείζονος Περιοχής Βόλου (ΔΕΥΑΜΒ), περί επεξεργασμένων λυμάτων «καθώς τεχνικά βάσει της σχετικής ΑΕΠΟ, δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα και καθώς στην Α.Π. οικ. 7009/21-08-2018 Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης της υπηρεσίας μας βεβαιώθηκε παράβαση για εγκατάσταση του by pass πριν τη μονάδα εσχάρωσης».
«Ανακρίβειες»
Ο δημοτικός σύμβουλος της αντιπολίτευσης στον Βόλο και μέλος του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΜΒ, Στέλιος Λημνιός, ο οποίος βρίσκεται σε δικαστική διαμάχη με την ηγεσία του δήμου για τη μόλυνση του Παγασητικού, λέει στην «Κ» ότι «αυτό που προβλέπεται είναι όλα τα λύματα να μπαίνουν στο εργοστάσιο επεξεργασίας. Εκεί γίνεται καθαρισμός και στη συνέχεια με έναν αγωγό μήκους 6 χιλιομέτρων φτάνουν στη θέση Αγκίστρι. Για 500 μέτρα ο αγωγός γίνεται υποθαλάσσιος και τα λύματα απελευθερώνονται επεξεργασμένα στον Παγασητικό. Σε αυτό το σημείο της εξόδου η ΔΕΥΑΜΒ δεν κάνει αναλύσεις δειγμάτων σε τακτά διαστήματα διότι τα λύματα από τη Νέα Αγχίαλο και τις Αλυκές φτάνουν ακάθαρτα».
Η ΔΕΥΑΜΒ έκανε λόγο, με ανακοίνωσή της, για «ανακρίβειες» και «οχετό ψευδών». Επισημαίνει ότι σε κανένα σημείο της έκθεσης δεν αποδίδεται ευθύνη στη ΔΕΥΑΜΒ για οποιαδήποτε ρύπανση και προσθέτει ότι η επιχείρηση κάνει περισσότερους ελέγχους από τους προβλεπόμενους στο Αγκίστρι. Στην ανακοίνωση τονίζεται επίσης ότι τα λύματα από τον Ξηριά είναι επεξεργασμένα και ότι στο δίκτυο που μεταφέρει τα λύματα από τις Αλυκές δεν υπάρχει δυνατότητα επεξεργασίας λόγω των ζημιών που έχουν προκληθεί σε αυτό από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias».
Διαβάστε ΕΔΩ και ΕΔΩ τις δύο εκθέσεις των επιθεωρητών περιβάλλοντος.
