Στην είσοδο του χωριού, η πινακίδα γράφει «Καλώς Ήρθατε στο Σοπωτό». Παρότι το επίσημο όνομά του εδώ και περίπου έναν αιώνα είναι Αρoανία, οι ντόπιοι το λένε ακόμα με το παλιό, πιθανότατα σλαβικής προέλευσης. Τρεις ώρες οδικώς από την Αθήνα, το γραφικό χωριουδάκι της ορεινής Αχαΐας, ξεπροβάλλει στις πλαγιές του Ερυμάνθου και μας υποδέχεται με τεράστια πλατάνια, όμορφες εκκλησιές, πετρόχτιστα αρχοντικά και βρύσες με τρεχούμενα νερά. Εκεί όπου η Αχαΐα συναντά την Αρκαδία και την Ηλεία, το πάλαι ποτέ ιστορικό κεφαλοχώρι της Πελοποννήσου, ζει πλέον στον αντίποδα των κοσμικών Καλαβρύτων, με πολλές μνήμες και λιγοστούς κατοίκους. Ειδικά το χειμώνα που η ανθρώπινη παρουσία περιορίζεται, το Σοπωτό παραδίνεται στους ήχους της φύσης και μετατρέπεται σε καταφύγιο ηρεμίας.
Γνωστό ως η πατρίδα του οσιομάρτυρα Παύλου, πολιούχου της Τρίπολης, αλλά και πολλών αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, το Σοπωτό, όπου ιδρύθηκε το 1776 η ομώνυμη Ελληνική Σχολή, έζησε μεγαλεία τον 18ο και τον 19ο αιώνα, όπως μαρτυρούν ακόμη και σήμερα τα διώροφα και τριώροφα σπίτια, χτισμένα αμφιθεατρικά και σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, με τη δεξιοτεχνία των ξακουστών μαστόρων της πέτρας από τα Λαγκάδια της Αρκαδίας. «Το χωριό έφτασε να έχει μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη από την Πάτρα», λέει ο εκπρόσωπος της Τοπικής Ενότητας Αροανίας, Κώστας Λουρίδας, που πρόλαβε και ο ίδιος το Σοπωτό όταν έσφυζε από ζωή. «Το 1975 που τέλειωσα το γυμνάσιο, είχαμε 18 δημόσιους υπαλλήλους. Είχαμε ειρηνοδικείο, υποθηκοφυλακείο, ταχυδρομείο, μεγάλα εμπορικά καταστήματα. Ύστερα, ήρθε για τα καλά η ερήμωση. Τα παιδιά έφευγαν για να σπουδάσουν και δεν γύριζαν πίσω», λέει ο κύριος Κώστας που είναι πλέον συνταξιούχος και ένας από τους ελάχιστους κατοίκους που μένουν μόνιμα στο χωριό τον χειμώνα.
Νέοι κάτοικοι
Οι 46 μόνιμοι κάτοικοι της απογραφής του 2011 έγιναν πλέον καμιά δεκαριά. Πέρυσι, η κοινότητα της Αροανίας είδε ακόμα και τη σόμπα του καφενείου της πλατείας, που λειτουργούσε αδιάκοπα από το 1939, να σβήνει. Μέχρι που μια οικογένεια αγροτών από τον Μαραθώνα, είδε την αγγελία του Συλλόγου για την ενοικίαση του καφενείου και αποφάσισε να του δώσει νέα πνοή. «Μαγειρεύουμε όπως μαγειρεύουμε στο σπίτι μας, για την οικογένεια και τους φίλους μας», λέει ο κύριος Στέλιος Πατέλης, που μετά από μια σοβαρή περιπέτεια υγείας αποφάσισε να αφήσει την Αθήνα και να ζήσει στην επαρχία μαζί με τη γυναίκα του και τα τέσσερα παιδιά τους.
Πριν από λίγους μήνες, νοίκιασαν ένα σπίτι στο Σοπωτό με 60 ευρώ το μήνα, διπλασιάζοντας σχεδόν τον αριθμό των κατοίκων του χωριού. Το καφενείο τους, με το χαρακτηριστικό όνομα «Η χαρά της ζωής» ξαναζωντάνεψε την πλατεία που μαζεύει κόσμο από τα γύρω χωριά, αλλά και από τα Καλάβρυτα, την Τρίπολη, την Πάτρα. Έρχονται για καφέ, αλλά και για τα γλυκά και τα λικεράκια της κυρίας Μαρίας, έρχονται για τους λαχανοντολμάδες και τη βραστή γίδα, αλλά και για τα Σαββατόβραδα με τη ζωντανή μουσική. «Αν καταφέρεις να διαχειριστείς την κλειστή κοινωνία της επαρχίας, οι ευκαιρίες ζωής που σου παρουσιάζονται είναι απίστευτες», λέει ο κύριος Στέλιος.
Ιστορικά αξιοθέατα
Εκτός από το καφενείο, στην πλατεία του χωριού στέκει από το 1703 και η τρίκλιτη βασιλική του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, καθώς και αξιόλογα σπίτια των αρχών του 19ου αιώνα. Πάνω από την πλατεία, βρίσκεται το πετρόχτιστο δημοτικό σχολείο που έχει κλείσει από το 1988 και λειτουργεί ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων, και δίπλα τα ερείπια της πρώτης έδρας της Ελληνικής Σχολής Σοπωτού. Στην πιο κάτω ενορία του Αγίου Γεωργίου, χτισμένης στο πρώτο μισό του 17ου αιώνα, βρίσκεται η νεότερη Ελληνική Σχολή Σοπωτού, που πλέον λειτουργεί ως παραδοσιακός ξενώνας. Ξεχωρίζει επίσης ο πύργος των Πετιμεζαίων, της γνωστής οικογένειας των Καλαβρύτων που προσέφερε σημαντικά στην Ελληνική Επανάσταση, καθώς και ο ιδιαίτερα φροντισμένος ναός του Αγίου Παύλου, μια μεγάλη ιδιωτική εκκλησία με δανειστική βιβλιοθήκη, συνεδριακό κέντρο και ξενώνες, που χτίστηκε από το ζεύγος Αναγνωστοπούλου το 1992.
Τέλος, στο Σοπωτό, ανάμεσα στον ξενώνα και τη βασιλική του Αγίου Γεωργίου, λειτουργεί και ένα μικρό πολιτιστικό-ιστορικό κέντρο με βιβλία, φωτογραφίες, φορεσιές και οικογενειακά κειμήλια που αναδεικνύουν την ιστορία του χωριού τους τελευταίους δύο αιώνες. Το άτυπο αυτό μικρό μουσείο ανοίγει κατόπιν ραντεβού με τον πρόεδρο, κύριο Λουρίδα, στο τηλέφωνο 6937428829.
