Στην Ιβρέα της Ιταλίας αποχαιρετούν το χειμώνα πετώντας πορτοκάλια ο ένας στον άλλον. Στη Δουνκέρκη της Γαλλίας πιάνουν τις ρέγγες που πέφτουν από το καμπαναριό. Στο Ρούμσισκες της Λιθουανίας καίνε το σκιάχτρο Μορέ, στο Πτούι της Σλοβενίας χορεύουν φορώντας προβιές και κουδούνια. Αλλού με λίγο περισσότερο χορό, αλλού με λίγη παραπάνω σάτιρα, οι γιορτές της Αποκριάς στην Ευρώπη, είτε ως ένα χριστιανικό «αντίο στο κρέας» λίγο πριν από τη Σαρακοστή είτε ως ένα καλωσόρισμα στην άνοιξη, αναβιώνουν έθιμα αιώνων με στόχο την προσωρινή ανατροπή των ρόλων και τη συλλογική εκτόνωση. Λιγότερο γνωστά από τα ξακουστά καρναβάλια της Βενετίας, της Κολωνίας ή της Νίκαιας, που συγκεντρώνουν εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, τα μικρά παραδοσιακά καρναβάλια έχουν τους δικούς τους πιστούς που κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις, δίνοντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να δουν την ξέγνοιαστη εκδοχή του τόπου τους στην καρδιά του χειμώνα.
Ιταλία – H μάχη των πορτοκαλιών
Από 6 Ιανουαρίου έως 18 Φεβρουαρίου 2026
Αναπαριστώντας την εξέγερση των κατοίκων απέναντι στον σκληρό τύραννο που τους καταδίκαζε στην πείνα, το καρναβάλι της Ιβρέας στο Πιεμόντε έχει τις ρίζες του στον Μεσαίωνα και αποτελεί ένα τελετουργικό που εμπλέκει ολόκληρη την πόλη. Κεντρική μορφή η Βιολέττα, η κόρη του μυλωνά, η οποία, σύμφωνα με τον θρύλο, πυροδότησε την εξέγερση που ζωντανεύει κάθε χρόνο στην περίφημη «μάχη των πορτοκαλιών», το highlight της Αποκριάς. Την Κυριακή του Καρναβαλιού, εννέα πεζές ομάδες «μάχονται» με τους πορτοκαλο-πολεμιστές που βρίσκονται πάνω στα άρματα, γεμίζοντας με πορτοκάλια τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική πλατεία της μικρής αυτής πόλης στα βορειοδυτικά της χώρας που αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
Οι εορτασμοί ξεκινούν την ημέρα των Φώτων με πομπές αυλών και τυμπάνων, αλλά κορυφώνονται από την Τσικνοπέμπτη και μετά, όταν οι κάτοικοι, κατόπιν εντολής του «Στρατηγού», βγαίνουν στους δρόμους φορώντας τον χαρακτηριστικό κόκκινο σκούφο, σύμβολο της επιθυμίας για εξέγερση. Το παλαιότερο καρναβάλι της Ιταλίας ολοκληρώνεται με την ιστορική παρέλαση και τη βράβευση των ομάδων την Τρίτη των Αποκριών, που αντιστοιχεί στη δική μας Καθαρά Δευτέρα, ενώ η Σαρακοστή ξεκινά την Τετάρτη των Τεφρών με το συμβολικό μοίρασμα πολέντας και μπακαλιάρου.
Γαλλία – Οι ρέγγες της Δουνκέρκης
Από 15 έως 17 Φεβρουαρίου 2026
Εμπνευσμένο από τις γιορτές των ψαράδων, το καρναβάλι της Δουνκέρκης, στο Στενό του Καλέ, γιορτάζεται από το 1676 και θεωρείται ένα από τα πιο ιδιαίτερα της Γαλλίας. Η παράδοση θέλει τους ντόπιους ψαράδες να αποχαιρετούν τις οικογένειές τους πριν ταξιδέψουν για έξι μήνες στις ακτές της Ισλανδίας, με μια μεγάλη γιορτή χάρη στην προκαταβολή που έπαιρναν από τους πλοιοκτήτες. Πλέον τα πάρτι ξεκινούν τα Σαββατοκύριακα του Ιανουαρίου αλλά πολλαπλασιάζονται κατά τις «Τρεις Χαρούμενες Μέρες» (Les Trois Joyeuses) την Κυριακή, τη Δευτέρα και την Τρίτη πριν από την Τετάρτη των Τεφρών, που οι καρναβαλιστές, φορώντας τις ιδιαίτερες στολές τους και κρατώντας πολύχρωμες ομπρέλες, τις berguenaeres τους, ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι «ομάδες των ψαράδων», ντυμένες με τα παραδοσιακά κίτρινα αδιάβροχα, καθώς και τα ιστορικά άρματα που μεταφέρουν γιγάντιες αποκριάτικες φιγούρες, ύψους έως και 8 μ., που χρονολογούνται από τις αρχές του 19ου αιώνα.
Το αποκορύφωμα αυτής της ξέφρενης γιορτής στη μικρή γαλλική πόλη, στα σύνορα με το Βέλγιο, είναι η συγκέντρωση την Κυριακή της Αποκριάς μπροστά από το δημαρχείο, στην πλατεία του Αγίου Βαλεντίνου, όπου το πλήθος ζητά «τη ρέγγα που του αξίζει» και ο δήμαρχος ανταποκρίνεται γύρω στις πέντε το απόγευμα, πετώντας από το καμπαναριό περίπου 500 κιλά ρέγγες.
Λιθουανία — «Καίγοντας» τον χειμώνα
Από 14 έως 18 Φεβρουαρίου 2026
Διάβολοι, χάροι, μάγισσες και άλλες τρομακτικές φιγούρες πρωταγωνιστούν στην αρχαία λιθουανική γιορτή Užgavėnės, γνωστή και ως «Ημέρα της τηγανίτας», που γιορτάζεται επτά εβδομάδες πριν από το Πάσχα και συμβολίζει τη νίκη της άνοιξης στη μάχη με τον χειμώνα. Παραδοσιακά τραγούδια, χοροί γύρω από φωτιές και τελετουργίες αιώνων ζωντανεύουν μέσα από τη συμβολική αναμέτρηση του παχουλού Lašininis με τον ισχνό Kanapinis, αλλά και με το κάψιμο της Μορέ, του γιγαντιαίου γυναικείου σκιάχτρου που προσωποποιεί τον χειμώνα. Τα τελευταία χρόνια το Ρούμσισκες, μια μικρή κωμόπολη 80 χιλιόμετρα δυτικά του Βίλνιους έχει αναδειχθεί ως ένα από τα καλύτερα μέρη για να ζήσει κανείς αυτή τη γιορτή, χωρίς να αισθάνεται απλός θεατής.
Στο Ρούμσισκες, στη βόρεια όχθη της λίμνης του Κάουνας, βρίσκεται το Μουσείο Εθνογραφίας της Λιθουανίας, ένα από τα μεγαλύτερα υπαίθρια εθνογραφικά μουσεία της Ευρώπης, που κάθε χρόνο μετατρέπεται σε σκηνικό αυθεντικών αποκριάτικων δρώμενων. Φέτος, εκτός από τις παραδοσιακές τηγανίτες, την τιμητική τους θα έχουν είκοσι διαφορετικές λαογραφικές ομάδες που θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό μάσκας, ενώ το κάψιμο της Μορέ θα πραγματοποιηθεί στις 14 Φεβρουαρίου, ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου, που πλέον γιορτάζεται ευρέως στη χώρα μετά την ανεξαρτησία της.
Σλοβενία — Ο χορός των κουδουνάτων
Από 7 έως 17 Φεβρουαρίου 2026
Στη Σλοβενία, το καρναβάλι δεν ντύνεται με φτερά και πούπουλα ούτε λικνίζεται στους ρυθμούς της σάμπα. Το Kurentovanje είναι μια τελετουργική γιορτή για τον ερχομό της άνοιξης και την επίκληση της γονιμότητας, που γεμίζει τις πόλεις με τον ήχο των κουδουνιών. Ζευγάρια, οικογένειες και ολόκληρες παρέες μασκαρεύονται ασορτί και κατεβαίνουν στις πλατείες για να συναντήσουν φίλους, να δοκιμάσουν τα παραδοσιακά γεμιστά ντόνατ, τα «κρόφι», και να δουν από κοντά τους Κουρέντ. Τα μυθικά αυτά πλάσματα, που σύμφωνα με τον θρύλο έχουν τη δύναμη να διώχνουν τον χειμώνα, είναι οι αδιαμφισβήτητοι «βασιλιάδες» της σλοβενικής Αποκριάς. Φορούν προβιές και μάσκες με μακριές κόκκινες γλώσσες και κέρατα, δένουν στη μέση τους μεγάλα κουδούνια και χορεύουν για να ξορκίσουν τα κακά πνεύματα.
Με ρίζες στους προχριστιανικούς χρόνους, το Kurentovanje γιορτάζεται παραδοσιακά στο Πτούι, την παλαιότερη πόλη της χώρας, όπου αναβιώνουν λαογραφικές και καρναβαλικές παραδόσεις από όλη τη Σλοβενία αλλά και τις γειτονικές περιοχές. Οι εκδηλώσεις ξεκινούν στις αρχές Φεβρουαρίου με την περιοδεία των Κουρέντ από σπίτι σε σπίτι, μια πρακτική αναγνωρισμένη ως στοιχείο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, και κορυφώνονται με τη συμβολική «ταφή» του καρνάβαλου και ένα μεγάλο γλέντι με μουσικές και κεράσματα στις 17 Φεβρουαρίου.
