Στο κατώφλι της νέας χρονιάς, ερμηνεύοντας στοιχεία από τα δεδομένα των ειδικών της βιομηχανίας του τουρισμού που εργάζονται σε μεγάλα ξενοδοχειακά γκρουπ και σε ταξιδιωτικούς οργανισμούς, καταγράφουμε τις ταξιδιωτικές τάσεις που κερδίζουν έδαφος. Και δεν μιλάμε για προορισμούς, αλλά για τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν και συνδέονται βιωματικά οι άνθρωποι με τον εκάστοτε τόπο. Τουλάχιστον, αυτό μαρτυρούν και οι νεολογισμοί στην αγγλική γλώσσα, όπως το coolcation (καλοκαιρινές συνήθως διακοπές που γίνονται σε τόπους με εύκρατες καιρικές συνθήκες) ή το flashpacking (πολυτελής πεζοπορία με σακίδιο), οι οποίες έχουν ενταχθεί στην παγκόσμια αργκό των νεότερων σε ηλικία ταξιδευτών.
Σύμφωνα με άρθρο του BBC, τα επόμενα χρόνια, η έμφαση στον χώρο των ταξιδιών μετατοπίζεται στην ηρεμία και στη βαθύτερη κατανόηση των τόπων που επισκεπτόμαστε και απομακρύνεται από το «τικ» της λίστας με τα αξιοθέατα, που αφήνει κόπωση και μια αίσθηση ανικανοποίητου. Από αυτές τις τάσεις, συγκρατήσαμε τις πέντε που αγγίζουν και την ελληνική πραγματικότητα.
Ηρεμία πάνω απ’ όλα
Πηγαίνετε σε έναν προορισμό. Ανοίγετε το κινητό και διαβάζετε τη λίστα με το πρόγραμμα που επιμεληθήκατε προσεκτικά και με ακρίβεια δευτερολέπτου, για να μην χάσετε πολύτιμο χρόνο σε ουρές μουσείων και εστιατορίων. Συλλέγετε οποιοδήποτε φυλλάδιο και φωτογραφίζετε διαρκώς πινακίδες με ιστορικές περιγραφές, ίσα για να κρατήστε μια πληροφορία για τα μέρη που επισκεφθήκατε, καθώς η υπερπληροφόρηση δεν αφήνει πολλά περιθώρια μνήμης. Δεν είναι όμως κάπως κουραστικό αυτό;
Μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές στο ταξίδι είναι η αναζήτηση της ηρεμίας. Αντί για τα πολυσύχναστα τουριστικά κέντρα και τα πλήθη στα δημοφιλή αξιοθέατα, οι ταξιδιώτες επιλέγουν προορισμούς με μικρή επισκεψιμότητα, όπου μπορούν να χαλαρώσουν, είτε κάνοντας πεζοπορίες και περιπάτους είτε κάνοντας διαλογισμό και χαλαρώνοντας σε πηγές. Έτσι, το ταξίδι μετατρέπεται σε μια μορφή αυτοφροντίδας που δίνει προτεραιότητα στο carpe diem και όχι στο αέναο κυνηγητό ενός ταξιδιωτικού FOMO.
H AI ως συνοδός
Είναι ευχή ή κατάρα η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στα ταξίδια; Βρισκόμαστε κάπου ανάμεσα, κι αυτό διότι οι πλατφόρμες αναζήτησης εισιτηρίων και ξενοδοχείων λειτουργούν με ΑΙ. Ομοίως και οι χάρτες και οι υπηρεσίες στις εφαρμογές αυτόματης μετάφρασης. Παρ’ όλα αυτά, οι συμβουλές που δίνει στο ChatGPT σε εξατομικευμένες προτάσεις δραστηριοτήτων μπορεί να μην είναι τόσο έγκυρες.
Είναι αλήθεια πως η τεχνητή νοημοσύνη έχει αλλάξει τον τρόπο που οργανώνουμε τα ταξίδια και μας γλιτώνουν πολύτιμο χρόνο. Σύμφωνα με έρευνα της τεχνολογικής εταιρείας Amadeus, όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες χρησιμοποιούν ήδη τεχνητή νοημοσύνη για τον προγραμματισμό και την κράτηση των ταξιδιών τους. Με μεγάλους «παίκτες», όπως οι πλατφόρμες της Expedia και της Booking να ενσωματώνουν εργαλεία όπως το ChatGPT, ο προγραμματισμός των διακοπών γίνεται πιο εύκολος από ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, όσο κι αν το ChatGPT προσφέρει προτάσεις που ταιριάζουν στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά μας, χρειάζεται πάντα διασταύρωση των πληροφοριών με μια αναζήτηση στο Google.
Όλα είναι δρόμος
Κάποτε, κομμάτι του ενθουσιασμού για τα ταξίδια ήταν η άφιξη στο αεροδρόμιο, η περιπλάνηση μετά τον έλεγχο ασφαλείας στα καταστήματα και οι ανταποκρίσεις σε υπερμεγέθη hubs. Σταδιακά, ο υπερκορεσμός των πτήσεων, αλλά και μια τάση προς την επαναφορά του αναλογικού τρόπου που ταξίδευαν οι γονείς μας, επανέφερε τη χαρά των οδικών ταξιδιών. Σύμφωνα με την έρευνα του γκρουπ ξενοδοχείων Hilton για τις τάσεις του 2026, το hashtag του #roadtrip έχει χρησιμοποιηθεί 5,9 εκατομμύρια φορές.
Όχι άδικα, από τη στιγμή που, ανεξαρτήτως γενιάς, ο δρόμος συμβολίζει την ελευθερία και το άγνωστο, ενώ αποτελεί έναν τρόπο ταξιδιού που μας επιτρέπει να ζήσουμε τον κόσμο πιο αργά και πιο ουσιαστικά. Δίνει επίσης την ευκαιρία να ανακαλύψουμε προορισμούς που τους γνωρίζαμε μόνο ως κουκίδες στον χάρτη.
Off-grid εκδρομές, πέρα από τα ραντάρ
Ο αλγόριθμος στο TikTok εμφανίζει vlogs με εκδρομές εκτός των μεγάλων πόλεων της Ευρώπης, αναδεικνύοντας προορισμούς που προσφέρουν μια εναλλακτική εμπειρία σε σχέση με τα πολυφωτογραφημένα μνημεία και τα δημοφιλή εστιατόρια, όπου οι τουρίστες συχνά σχηματίζουν ατελείωτες ουρές. Οι δημιουργοί περιεχομένου εστιάζουν το ενδιαφέρον τους σε μικρά χωριά, αγροτικές περιοχές και λιγότερο γνωστές πόλεις, προβάλλοντας έναν πιο αργό και ουσιαστικό τρόπο ταξιδιού.
Η τάση αποφυγής των πολυσύχναστων προορισμών φαίνεται να εδραιώνεται, καθώς οι επισκέπτες αναζητούν αυθεντικά «διαμάντια» που τους επιτρέπουν να έρθουν σε επαφή με τον τοπικό πολιτισμό και την καθημερινή ζωή των κατοίκων. Πρόκειται για εμπειρίες πιο ανθρώπινες και λιγότερο σκηνοθετημένες, όπου το ταξίδι δεν περιορίζεται στη φωτογραφία, αλλά στη συμμετοχή και την παρατήρηση.
Ωστόσο, η συνεχής ανάρτηση κάθε εμπειρίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί ένα παράδοξο: οι άγνωστοι αυτοί τόποι μπαίνουν γρήγορα στο ψηφιακό «ραντάρ», προσελκύουν μαζικό ενδιαφέρον και σταδιακά χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα. Παρ’ όλα αυτά, ο κόσμος παραμένει μεγάλος και γεμάτος ανεξερεύνητες γωνιές, αφήνοντας πάντα χώρο για νέες ανακαλύψεις και διαφορετικές αφηγήσεις.
Με όχημα τις κουλτούρες
Κάποιοι σχεδιάζουν ένα ταξίδι με αφορμή τη συναυλία ενός δημοφιλούς ποπ σταρ που κάνει παγκόσμια περιοδεία. Άλλοι με κεντρικό άξονα την παρακολούθηση ενός ποδοσφαιρικού αγώνα. Υπάρχουν κι εκείνοι που θέλουν να επισκεφτούν τα μέρη όπου γυρίζονται οι σειρές που τρεντάρουν, όπως συνέβαινε με τη Μάλτα ή το Ντουμπρόβνικ του Game of Thrones. Κάτι παρόμοιο ίσως συμβεί και αυτό το καλοκαίρι με την περιοχή της Μεσσηνίας, χάρη στην κινηματογραφική εκδοχή της Οδύσσειας από τον Κρίστοφερ Νόλαν.
Η ειδική πάνω στις πολιτιστικές τάσεις Τζασμίν Μπίνα αναφέρει στο BBC πως θεωρεί αυτή την τάση ως μια σύγχρονη μορφή απόδρασης. «Σε περιόδους ταχείας αλλαγής ή κρίσης, καταφεύγουμε στη φαντασία για να εξερευνήσουμε τόσο τους φόβους όσο και τις επιθυμίες μας. Γι’ αυτό η φανταστική λογοτεχνία γνώρισε άνθηση στις δεκαετίες του 1930 και του 1940, όταν ο κόσμος βρισκόταν σε πόλεμο. Η επιστημονική φαντασία έγινε δημοφιλής τη δεκαετία του 1960, κατά τη διάρκεια του διαστημικού αγώνα και της εποχής της αντικουλτούρας. Τώρα, αναδύονται η μυθολογία και το “what if”, καθώς προσπαθούμε να κατανοήσουμε την κατάρρευση και την αναγέννηση των παλαιών συστημάτων. Το λογοτεχνικό ταξίδι είναι σαν κάθαρση που βοηθά τους ταξιδιώτες να εισχωρήσουν ακόμα πιο βαθιά στη φαντασία, τόσο νοητικά όσο και σωματικά».
