Τα αρκτικά Χριστούγεννα των Ινουίτ
Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, οι οικογένειες των Ινουίτ του Ικαλούιτ περνούσαν τις γιορτές των Χριστουγέννων ανταλλάσσοντας χειροποίητα δώρα και μεζέδες φώκιας, φάλαινας ή καριμπού, γύρω από μια φωτιά, τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια. Πριν από μερικά χρόνια βέβαια, τους Ινουίτ θα τους αποκαλούσαμε Εσκιμώους, δηλαδή «αυτούς που τρώνε ωμή σάρκα», και το Ικουαλούιτ θα το γνωρίζαμε ως Φρόμπισερ Μπέι.
Σήμερα, ο όρος Εσκιμώος θεωρείται προσβλητικός, ιδιαίτερα από τους ίδιους τους Ινουίτ του Καναδά, και το Ικαλούιτ έχει ανακτήσει το παραδοσιακό του όνομα στη γλώσσα Ινουκτιτούτ. Ο «τόπος με τα πολλά ψάρια» είναι πλέον μια σύγχρονη πόλη, χτισμένη ανάμεσα στους λόφους του Κόλπου Φρόμπισερ, με 8.500 κατοίκους, στη μεγάλη πλειοψηφία τους Ινουίτ. Οι φωτιές έχουν αντικατασταθεί από τηλεοράσεις, τα χειροποίητα δώρα από δώρα τεχνολογίας, και τα παραδοσιακά λαρυγγικά τραγούδια katajjaq αναμειγνύονται συχνά με hip hop, dub και ambient.
Κι όμως, στη βορειότερη πόλη του Καναδά, μπορείς να συναντήσεις ακόμα άνδρες με παρκά από δέρμα καριμπού να πηγαίνουν για κυνήγι, γυναίκες να καθαρίζουν και να μαλακώνουν με τα δόντια τους δέρμα φώκιας για να φτιάξουν χειροποίητα δώρα, και παιδιά να κάνουν βόλτα με έλκηθρο σκυλιών πάνω στην παγωμένη θάλασσα. Όσο και αν έχει δυτικοποιηθεί ο τρόπος ζωής των Ινουίτ, οι χριστουγεννιάτικες γιορτές τους μετενσαρκώνουν έναν βαθύ δεσμό με τη γη και την κοινότητα, απέχοντας πολύ από την εμπορική φρενίτιδα που χαρακτηρίζει πλέον τις συνήθειες πολλών χωρών του δυτικού κόσμου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Quviasukvik, το χειμερινό φεστιβάλ της «χαρούμενης μέρας» που γιορτάζει το τέλος του μεγάλου χειμώνα, συμβολίζοντας την ευγνωμοσύνη της κοινότητας στη φύση και την ανανέωση που θα φέρει η επιστροφή του ήλιου. Το φεστιβάλ Quviasukvik, που έχει ενσωματωθεί πλέον στα Χριστούγεννα, παρότι έχει τις ρίζες του σε προχριστιανικές παραδόσεις, ξεκινά την Παραμονή των Χριστουγέννων και ολοκληρώνεται στις 7 Ιανουαρίου, κρατώντας ζωντανά πολλά έθιμα όπως τους παραδοσιακούς χορούς με τα τύμπανα και παιχνίδια ισορροπίας, αντοχής, και ευλυγισίας.
Info: Το Ικαλούιτ είναι η πρωτεύουσα του Νούναβουτ και είναι προσβάσιμο αεροπορικώς με πτήση διάρκειας τριών ωρών από την Οτάβα. Είναι γνωστό τόσο για τα μονοπάτια της αρκτικής τούνδρας όσο και για τις παγωμένες θάλασσές του, που προσφέρουν μοναδικές ευκαιρίες για συναντήσεις με την άγρια ζωή της περιοχής, ακόμη και με πολικές αρκούδες.
O φωτεινός Δεκέμβρης του Μεντεγίν
Η έναρξη της χριστουγεννιάτικης περιόδου στο Μεντεγίν σηματοδοτείται από μια γιορτή που όσο φωτεινό κάνει τον ουρανό της πόλης, τόσο σκοτεινό παρελθόν κρύβει. Ο Δεκέμβρης μπαίνει στην «πόλη της αιώνιας άνοιξης» με εκατοντάδες χιλιάδες κροτίδες και βεγγαλικά, που συγκεντρώνουν κατοίκους και επισκέπτες σε μπαλκόνια, ταράτσες, γέφυρες και λόφους για να δουν το εκθαμβωτικό θέαμα της Alborada. Πρόκειται για μια τοπική παράδοση που απέκτησε τεράστιες διαστάσεις όταν το 2003 ο παραστρατιωτικός Ντιέγκο Μουρίγιο, γνωστός ως «Ντον Μπέρνα», ο μεγαλύτερος ναρκέμπορος μετά τον θάνατο του Πάμπλο Εσκομπάρ, εν μέσω διαπραγματεύσεων με την αυτοδιοίκηση για αποστράτευση και ειρήνη, μοίρασε πυρίτιδα σε πολλές συνοικίες του Μεντεγίν για να δείξει ότι εξακολουθεί να ελέγχει την πόλη. Αυτή η ετήσια επίδειξη πυροτεχνημάτων έχει γίνει μέρος του χριστουγεννιάτικου τελετουργικού της πατρίδας του Πάμπλο Εσκομπάρ που παλεύει ακόμα με τις μνήμες του ναρκο-παρελθόντος της.
Φέτος, ο Δεκέμβρης στο Μεντεγίν που γιορτάζει 350 χρόνια ιστορίας είναι ολόκληρος μια γιορτή φωτός. Οκτώ εκατομμύρια φωτάκια, 600 χιλιόμετρα φωτεινών σχεδίων και 25.000 τρισδιάστατες φιγούρες, που φτάνουν τα 30 μέτρα σε ύψος, έχουν στολίσει δρόμους, πάρκα και γειτονιές κατά μήκος του ποταμού, αλλά και σε πολλές συνοικίες που ετοιμάζονται για τη μεγάλη γιορτή των Χριστουγέννων. Τα πολύχρωμα ανοιχτά λεωφορεία τσίβας, που εκτελούν ακόμα δρομολόγια στα πιο απομακρυσμένα χωριά της περιοχής, στο Μεντεγίν μετατρέπονται σε κινητά μπαρ που παρτάρουν από πάρκο σε πάρκο και από γειτονιά σε γειτονιά.
Στις 25 Δεκεμβρίου, σε πολλές συνοικίες διοργανώνονται γιορτές δρόμου, όπως στη συνοικία Μανρίκε που κάθε χρόνο συγκεντρώνει τους λάτρεις της σάλσα σε ένα τεράστιο ανοιχτό πάρτι που διοργανώνεται από τη συλλογικότητα Siguarajazz. Τα πάρτι συνεχίζονται μέχρι την Πρωτοχρονιά, που οι Κολομβιανοί γιορτάζουν με ιδιαίτερα έθιμα. Πολλοί βάζουν φακές στις τσέπες τους ή φορούν κίτρινα εσώρουχα που συμβολίζουν το χρυσάφι για καλή τύχη, ενώ αρκετοί βγαίνουν στους δρόμους με βαλίτσες, κάνοντας τον γύρο του τετραγώνου, για να κάνουν πολλά ταξίδια το νέο έτος.
Info: Το Μεντεγίν βρίσκεται στην κοιλάδα Αμπουρά της βορειοδυτικής Κολομβίας και είναι προσβάσιμο με απευθείας πτήσης από πολλές πόλεις της Αμερικής, αλλά και της Ισπανίας. H δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κολομβίας, που έγινε διάσημη για τους δεσμούς της με τα καρτέλ της κοκαΐνης, είναι η πατρίδα πολλών καλλιτεχνών, όπως του γλύπτη Φερνάντο Μποτέρο, και έχει μεταξύ άλλων πολλή τέχνη να προσφέρει στους επισκέπτες της.
Κατανυκτικά Χριστούγεννα στην Τιφλίδα
Στη Γεωργία τα Χριστούγεννα γιορτάζονται με ιδιαίτερη κατάνυξη. Στην πρωτεύουσα Τιφλίδα είναι πιο πιθανό να δεις ουρές από νέους ανθρώπους έξω από τις εκκλησίες, πάρα έξω από εμπορικά κέντρα και κλαμπ. Αυτό ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι για πολλά χρόνια, από το 1921 έως το 1991, που η χώρα ήταν μέλος της Σοβιετικής Ένωσης, οι δημόσιες θρησκευτικές γιορτές απαγορεύονταν.
Μια από τις πιο συγκινητικές παραδόσεις που επανήλθαν μετά την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος είναι η πομπή Αλίλο που προέρχεται από το αλληλούια και υμνεί τη γέννηση του Χριστού ψάλλοντας τα ομώνυμα κάλαντα. Ανήμερα των Χριστουγέννων, που στη Γεωργία γιορτάζονται στις 7 Ιανουαρίου σύμφωνα με το Ιουλιανό Ημερολόγιο, ο κόσμος βγαίνει στον δρόμο για να μοιραστεί τη χαρά του και να μαζέψει τρόφιμα και δώρα για τους φτωχούς. Στην Τιφλίδα η πομπή ξεκινάει από την Πλατεία της Πρώτης Δημοκρατίας και διασχίζει την πόλη καταλήγοντας στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδας, μια από τις μεγαλύτερες ορθόδοξες εκκλησίες στον κόσμο. Χιλιάδες άνθρωποι ακολουθούν τα μέλη του κλήρου που κρατούν λάβαρα και σημαίες και τα άρματα της πομπής, μαζεύοντας στα καλάθια τους τα παραδοσιακά γλυκά churchkhela, αυγά και άλλα τρόφιμα για να τα διανείμουν σε οικογένειες που έχουν ανάγκη.
Οι γιορτές στη γεωργιανή πρωτεύουσα ξεκινούν στις 12 Δεκεμβρίου με τη φωταγώγηση της πόλης και ολοκληρώνονται στις 19 Ιανουαρίου με τον εορτασμό των Φώτων, την παραμονή των οποίων ο κόσμος καίει και τα Chichilaki, τα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα δέντρα από λωρίδες κλαδιών φουντουκιάς ή καρυδιάς, για να αφήσει πίσω του τις ατυχίες του περασμένου έτους. Η Τιφλίδα έχει και το δικό της χριστουγεννιάτικο χωριό, που φέτος θα στηθεί στην Πλατεία της Πρώτης Δημοκρατίας και θα περιλαμβάνει αγορές γαστρονομίας και χειροτεχνίας, παγοδρόμιο, λούνα παρκ, υπαίθριο κινηματογράφο και ένα γεμάτο πρόγραμμα με συναυλίες, παραστάσεις, εργαστήρια, χορό, καραόκε, και πολλά άλλα.
Info: Η Τιφλίδα συνδέεται με το αεροδρόμιο της Αθήνας με απευθείας πτήσεις (2 ώρες και 45 λεπτά). Φημίζεται για την παλιά της πόλη με τα λιθόστρωτα δρομάκια και τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική της, τα παραδοσιακά ιαματικά λουτρά στην περιοχή Abanotubani, αλλά και τη γεωργιανή κουζίνα και το κρασί της.
