Η ελληνική αγορά αυτοκινήτου συνθέτει μία από τις πλέον χαρακτηριστικές ιστορίες αστάθειας και συνεχών μεταβολών στην Ευρώπη. Κάθε δεκαετία, από το 1970 μέχρι σήμερα, φέρει το δικό της αποτύπωμα, άλλοτε με άλματα και άλλοτε με απότομες καθόδους, σχηματίζοντας ένα ημερολόγιο στο οποίο οι εξωτερικές συνθήκες επηρέασαν πολύ περισσότερο από τις εμπορικές στρατηγικές των εταιρειών.
Τη δεκαετία του ’70, όταν οι 4Τροχοί έκαναν την εμφάνισή τους, η ελληνική αγορά ήταν μικρή και περιορισμένη. Το 1970 ταξινομήθηκαν μόλις 27.868 αυτοκίνητα, κυρίως λόγω της εξαιρετικά υψηλής φορολογίας που ξεκινούσε από το 72% και έφτανε έως το 303% για τα αυτοκίνητα μεγαλύτερου κυβισμού. Παρ’ όλα αυτά, η ζήτηση αυξήθηκε σταδιακά και το 1978 η αγορά είχε ήδη φτάσει τις 119.814 ταξινομήσεις. Η περίοδος δεν ήταν χωρίς αναταράξεις: η ενεργειακή κρίση του ’70 οδήγησε σε περιορισμούς κυκλοφορίας και στην εφαρμογή του Δακτυλίου, αλλαγές που επηρέασαν ουσιαστικά την κίνηση στην Αθήνα.
Η δεκαετία του ’80 συνέχισε χωρίς μεγάλες εκρήξεις, αλλά η πραγματική άνοδος ήρθε τη δεκαετία του ’90, με τα κίνητρα απόσυρσης. Το 1991 έκλεισε με 167.737 ταξινομήσεις και το 1992 με 199.004, καταγράφοντας τις μεγαλύτερες επιδόσεις της εποχής. Ήταν το πρώτο δείγμα του πόσο καθοριστικά μπορούν να λειτουργήσουν οι κρατικές αποφάσεις. Στη δεκαετία του 2000, η ελληνική αγορά αυτοκινήτου έφτασε στο απόγειό της. Συνολικά ταξινομήθηκαν σχεδόν 2,7 εκατομμύρια καινούργια αυτοκίνητα, με κάθε χρονιά να ξεπερνά τις 200.000 μονάδες και με κορύφωση το ρεκόρ του 2000, όταν καταγράφηκαν 290.235 ταξινομήσεις. Παρά τις επιμέρους διακυμάνσεις, η περίοδος χαρακτηρίστηκε από έντονη κινητικότητα και μια αίσθηση σταθερότητας. Η εικόνα άλλαξε απότομα το 2010, το πρώτο πλήρες έτος της οικονομικής κρίσης. Η αγορά υποχώρησε κατά 35,8%, επιστρέφοντας στα επίπεδα του 1993, υπογραμμίζοντας πόσο ευάλωτη είναι σε οικονομικούς κραδασμούς. Η κρίση αποκάλυψε και μια μόνιμη αδυναμία: την απουσία οργανωμένου σχεδίου διαχείρισης του στόλου, καθώς 1,4 εκατομμύρια οχήματα άνω των 20 ετών εξακολουθούν να κυκλοφορούν, συχνά χωρίς καν έλεγχο ΚΤΕΟ.Η πιο πρόσφατη πενταετία, 2020-2025, υπήρξε η πιο τεχνολογικά μεταβατική περίοδος από τη γέννηση του αυτοκινήτου. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τη σταδιακή κατάργηση των κινητήρων εσωτερικής καύσης και η ανάπτυξη των ηλεκτρικών οχημάτων διαμόρφωσαν ένα νέο πλαίσιο, στο οποίο η Ελλάδα προσαρμόζεται με αργότερο ρυθμό από άλλες χώρες. Η πορεία των τελευταίων 55 ετών δείχνει ότι η ελληνική αγορά, παρά τις δυσκολίες, συνεχίζει να μετασχηματίζεται.
Διαβάστε περισσότερα για τον μισό και πλέον αιώνα της ελληνικής αγοράς αυτοκινήτου στο τεύχος Δεκεμβρίου του περιοδικού 4ΤΡΟΧΟΙ.
