Στις 22 Απριλίου του 2012, ο Ιχσάν Τζαρφί, Βέλγος μαροκινής καταγωγής από την πλευρά του πατέρα του, αποχώρησε από ένα γκέι μπαρ στη Λιέγη. Εννέα μέρες μετά, το πτώμα του βρέθηκε πεταμένο σε μια ερημική τοποθεσία, χωρίς ρούχα. Δύο χρόνια αργότερα, τέσσερις άντρες καταδικάστηκαν για τον θάνατό του, με την καταδίκη τους να αποτελεί την πρώτη αναγνώριση δολοφονίας με ομοφοβικό κίνητρο στη χώρα.
Η υπόθεση αυτή επηρέασε μια σειρά από καλλιτέχνες. Το 2018 μεταφέρθηκε στο θέατρο, το 2021 στον κινηματογράφο (στην ταινία «Animals», η οποία στην Ελλάδα προβλήθηκε το 2022 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου) και το 2024 στη χορευτική σκηνή. Τότε, ο Σιντί Λαρμπί Σερκαουί –Βέλγος, κουίρ, και μαροκινής καταγωγής από την πλευρά του πατέρα του, όπως ο Τζαρφί– ονόμασε «Ihsane» (Ιχσάν) το έργο του που παρουσιάστηκε στις 17 και 18 Μαρτίου στο Μέγαρο Μουσικής, για τη στήριξη της Lifeline Hellas.
«Να κάνεις το καλό»
Ο Σερκαουί αποτελεί ένα από τα πιο σεβάσμια ονόματα των παραστασιακών τεχνών στην Ευρώπη. Εκτός από μπαλέτα και παραστάσεις σύγχρονου χορού, έχει επίσης χορογραφήσει πιο ποπ θεάματα, όπως κομμάτια της «Celebration Tour» της Μαντόνα, ενώ έχει συνεργαστεί και με την Μπιγιονσέ. Στο δε έργο που παρακολουθήσαμε στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη», συμμετείχαν χορευτές από δύο σύνολα: Από τα Μπαλέτα του Μεγάλου Θεάτρου της Γενεύης, των οποίων είναι καλλιτεχνικός διευθυντής τα τελευταία τέσσερα χρόνια, και από την ομάδα Eastman που ίδρυσε το 2010.
Η παράσταση διήρκεσε μία ώρα και τριάντα πέντε λεπτά, ενώ η εικονογραφία της παρέπεμπε άλλοτε σε έναν «φαντασιακό και ολίγον τι εξωτικό αραβικό κόσμο» και άλλοτε σε μουσουλμανική κηδεία. Δεν αναφερόταν, όμως, μόνο στον Τζαρφί. Αποτελούσε την ίδια στιγμή έναν αποχαιρετισμό του Σερκαουί στον πατέρα του, ο οποίος πέθανε πριν από τριάντα ένα χρόνια και ο ίδιος δεν είχε πάει στην κηδεία του. Επίσης, η λέξη «ihsane» στα αραβικά σημαίνει, κατά προσέγγιση, να κάνεις το καλό, να γίνεσαι ο ίδιος καλύτερος.
«Δεν μιλάμε για τον πόλεμο»
Το έργο είχε ρέουσα κίνηση, νωχελικά pas de deux ανάμεσα σε άντρες, ενσωμάτωνε άψογα τελετουργικές κινήσεις και στοιχεία από το breakdance στη χορογραφία του, η οποία βρισκόταν στο σημείο συνάντησης ευρέως ανατολικών και δυτικότροπων χορευτικών πρακτικών. Το μεγαλύτερο ατού του, αναμφίβολα, ήταν η μουσική του, η οποία παρουσιάστηκε ζωντανά στη σκηνή από ένα σύνολο μουσικών με το ούτι να έχει κυρίαρχο ρόλο. Την επιμέλειά της είχε ο Γιασέρ Χατζ Γιουσέφ, ο οποίος έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με τον Γιoυσού Ν’ Ντουρ.
Σε μία φαινομενικά ανάλαφρη -αλλά στην ουσία της σκληρή- σκηνή, ακούστηκε μια ακουστική βερσιόν του «Mourir sur scène» της Νταλιντά και ένας χορευτής αναφώνησε «I love Dalida», ξεκαθαρίζοντας ότι εκείνος δεν σκόπευε να πεθάνει στη σκηνή. Μετά συμπλήρωσε: «We don’t speak about war. I just want to dance». Αργότερα, άρχισαν να προβάλλονται σε video wall σημαίες αραβικών χωρών που βάφονταν με αίμα. Παρά τη δύναμη της εικονογραφίας του έργου, βέβαια, σε κάποια σημεία του νιώσαμε πως έκανε κοιλιά, ενώ τα αφηγηματικά του κομμάτια, στα οποία μπλέκονταν αραβικές με δυτικές φιλοσοφικές αναζητήσεις, μάλλον μπέρδευαν παρά πρόσθεταν κάτι.
Info: Το «Ihsane» θα παρουσιαστεί ξανά στις 18 Αυγούστου, στο Φεστιβάλ Θεάτρου του Εδιμβούργου.
