Τις τελευταίες εβδομάδες έγινε viral ένα ενδιαφέρον γράφημα της Anthropic. Στην αραχνοειδούς τύπου απεικόνιση η εταιρεία αποτύπωσε την επίδραση που έχει το ΑΙ σε κάποιους επαγγελματικούς τομείς σήμερα και τις προβολές της στο μέλλον. Μια σχολιάστρια έγραψε ότι το γράφημα έγινε κάτι σαν το τεστ Ρόρσαχ του ΑΙ: ο καθένας έβλεπε σ’ αυτό ό,τι ήθελε. Εκεί, ωστόσο, που συνέκλιναν οι περισσότεροι ήταν στο εξής: όσοι δουλεύουμε έχοντας μπροστά μας μια οθόνη κινδυνεύουμε περισσότερο.
Κατά πόσο είναι αλήθεια αυτό; Σοβαροί ερευνητές προτείνουν να μην παίρνουμε πολύ τοις μετρητοίς τις προγνωστικές μελέτες για την επίδραση του ΑΙ στην εργασία, γιατί είναι όλες τους καταστατικά ελλιπείς. Το αν θα χαθούν περισσότερες δουλειές απ’ αυτές που θα δημιουργηθούν εξαρτάται και από απρόβλεπτους παράγοντες. Μπορεί το μέλλον της ανθρώπινης εργασίας να είναι πολύ πιο σκοτεινό ή και πολύ πιο λαμπρό απ’ αυτό που παρουσιάζεται σήμερα· εξαρτάται από το ποιος θα θέτει τους κανόνες της αγοράς.
Πάντως, τα χειροπιαστά δείγματα που έχουμε δείχνουν προς μια όλο και μεγαλύτερη ασυμμετρία όσον αφορά την οικονομική ισχύ. Υπάρχει ένα άλλο γράφημα, που δεν κατάφερε να γίνει viral, το οποίο αποτυπώνει την απότομη αύξηση του πλούτου των πλουσιότερων 50 ανθρώπων του πλανήτη την τελευταία δεκαετία. Παρά τις ουτοπικές εικόνες που «φιλοτεχνούν» οι τεχνοευαγγελιστές για το λαμπρό μέλλον που μας περιμένει όλους, οι νέες τεχνολογίες, και πιο συγκεκριμένα το ΑΙ, φαίνεται ότι αυξάνουν τις ανισότητες με εντυπωσιακό τρόπο. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Amazon, η Microsoft, η Google και η Meta ανακοινώνουν διαδοχικά κύματα απολύσεων δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων και πολλοί άλλοι βρίσκουν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογική αλλαγή σαν πρόσχημα για να κάνουν το λεγόμενο AI-washing.
Την ίδια στιγμή, δικηγόροι, επιστήμονες με διδακτορικά αλλά και ηθοποιοί προσλαμβάνονται με την ώρα από εταιρείες ΑΙ για να εκπαιδεύσουν τα μοντέλα τους στον περίπλοκο ανθρώπινο μόχθο. Το ΑΙ εκπαιδεύεται από στρατιές ανθρώπων που εργάζονται στη σκιά. «Οι δουλειές αυτές είναι τα φτυάρια με τα οποία σκάβουμε τους τάφους μας», λένε κάποιοι δικαιολογημένα. Το ερώτημα είναι σε πόσο άνισο κόσμο θέλουμε να ζούμε. Όσο ο πλούτος και η ισχύς θα συγκεντρώνονται σε μια χούφτα ιδιωτικών εταιρειών, χωρίς κανόνες, χωρίς λογοδοσία, τόσο λιγότερη ελευθερία και ευημερία θα απολαμβάνουμε. Είμαστε έτοιμοι να αποχωριστούμε τη δημοκρατία; Τα μοντέλα που προκρίνουν οι δύο ηγέτιδες χώρες στην τεχνητή νοημοσύνη (ΗΠΑ και Κίνα) δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών: Η ΤΝ μπορεί να γίνει το εργαλείο με το οποίο θα θάψουμε όσα θεωρούσαμε δεδομένα. Μπροστά σε αυτή τη συντριπτική συγκέντρωση δύναμης, η Ευρώπη έχει την ιστορική ευκαιρία να προτείνει κάτι διαφορετικό. Μπορεί;
