Με φωνή βαθιά, γεμάτη ένταση και συναίσθημα, η Imany είναι από εκείνες τις καλλιτέχνιδες που δεν περνούν ποτέ απαρατήρητες. Στη σκηνή ισορροπεί ανάμεσα στη γυναικεία δύναμη και την «ευαλωτότητα», ενώ η ίδια δεν δεσμεύεται από μουσικές νόρμες. Ξεκινώντας το καλλιτεχνικό της ταξίδι το 2008, η Γαλλίδα τραγουδοποιός, με καταγωγή από τα νησιά Κομόρες, μπήκε δυναμικά στη διεθνή σκηνή το 2011 με το πλατινένιο άλμπουμ «The Shape of a Broken Heart», έναν δίσκο που την καθιέρωσε ως μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές που κινούνται ανάμεσα στην ποπ, τη σόουλ και τη φολκ.
Λίγο πριν από την εμφάνιση της στο «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος», στο πλαίσιο του «WOW – Women of the World Athens (27–30 Μαρτίου)», του διεθνούς φεστιβάλ που δίνει βήμα σε γυναίκες, θηλυκότητες και μη δυαδικά άτομα, η Imany μιλά στο «Κ» στον ενικό. Με ειλικρίνεια που θυμίζει τη συναισθηματική δύναμη της Τρέισι Τσάπμαν, η Imany ξετυλίγει τις σκέψεις για τη ζωή, τη μουσική και τις κοινωνίες του σήμερα.
«Ήταν στα είκοσι μου όταν συνειδητοποίησα ότι δεν είχα άλλη επιλογή από το να προσπαθήσω να γίνω ευτυχισμένη», εξομολογείται. Από τις μνήμες της αυστηρής προσωπικότητας του πατέρα της μέχρι τις σημερινές κοινωνικές εντάσεις, η Imany δεν διστάζει να μιλήσει ανοιχτά: «Το πατριαρχικό σύστημα ξέρει ότι πλησιάζει στο τέλος του – και προσπαθεί να πάρει τους πάντες μαζί του».
Κάποτε δήλωσες ότι η μουσική σε βρήκε σχεδόν τυχαία. Πήγαινέ μας πίσω στη στιγμή που συνειδητοποίησες ότι το τραγούδι δεν ήταν απλώς ένα καταφύγιο, αλλά το πεπρωμένο σου;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη στιγμή. Απλώς πάντα ήθελα να γίνω τραγουδίστρια. Από μικρή ήξερα ότι αυτό ήθελα να κάνω και μου πήρε λίγο χρόνο να συνειδητοποιήσω ότι ήταν εφικτό. Έτσι, όταν ήμουν στα 20, ζούσα στη Νέα Υόρκη και προσπαθούσα να βγάλω τα προς το ζην, κάνοντας διάφορες περιστασιακές δουλειές και συνειδητοποίησα ότι δεν ήθελα να περάσω τη ζωή μου απλά από μεροκάματο σε μεροκάματο. Και συνειδητοποίησα λοιπόν ότι θα ήταν καλύτερο να προσπαθήσω σκληρά για να φτάσω εκεί που πραγματικά θέλω, αντί απλά να επιβιώνω. Ήταν λοιπόν στα 20 μου, όταν συνειδητοποίησα ότι δεν είχα άλλη επιλογή από το να προσπαθήσω να γίνω ευτυχισμένη.
Πριν αφοσιωθείς πλήρως στη μουσική, ασχολήθηκες με τον επαγγελματικό αθλητισμό και το μόντελινγκ. Τι σου έμαθαν αυτοί οι χώροι για την πειθαρχία και για το ποια πραγματικά είσαι;
Ξέρω ότι είσαι πάντα το άθροισμα όλων όσων έχουν συμβεί στη ζωή σου. Ο πατέρας μου ήταν στρατιωτικός και μεγάλωσα σε στρατιωτικό περιβάλλον. Νομίζω ότι αυτό με βοήθησε πολύ στην πειθαρχία. Και μετά ο αθλητισμός ήταν η λογική συνέχεια, γιατί είχα έναν πολύ πειθαρχημένο πατέρα που μας έβαζε να τρέχουμε όταν ήμασταν παιδιά και να κάνουμε όλα τα είδη αθλημάτων. Αργότερα, όταν άρχισα να κάνω μοντελινγκ, ήταν απλώς ένας τρόπος για μένα να ταξιδεύω και να βλέπω τον κόσμο. Και όλα αυτά τα έλαβα υπόψη όταν άρχισα να ασχολούμαι με το τραγούδι. Αλλά, νομίζω ότι η ανατροφή μου είναι ο λόγος που κατάφερα να κρατήσω τη ζωή μου σε τάξη.
«Imany» σημαίνει «πίστη» στα Σουαχίλι. Πού τοποθετείς τη δική σου πίστη; Για παράδειγμα στον εαυτό σου και στις δυνάμεις σου, στην αγάπη ή ευρύτερα στην καθημερινότητα και στην επιβίωση;
Πιστεύω στα παιδιά μου. Πιστεύω στον κόσμο. Ωστόσο, ξέρω ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι να νιώθω απαισιόδοξη, λυπημένη και καταθλιπτική, γιατί έτσι είναι ο κόσμος σήμερα και μόνο αυτό μας δείχνει. Αλλά νομίζω ότι δεν γνωρίζουμε αρκετά για τη ζωή και δεν γνωρίζουμε αρκετά για το πεπρωμένο μας, τον Θεό και το σύμπαν για να είμαστε απαισιόδοξοι. Αυτό πιστεύω και για αυτό να έχετε πίστη στο αύριο.
Είσαι μια τραγουδοποιός που προτιμά να αφηγείσαι ιστορίες παρά να εκφράζεις απλά τα συναισθήματα σου. Όταν γράφεις τους στίχους, αρχίζεις να σχεδιάζεις, να πλάθεις στο μυαλό σου έναν χαρακτήρα, μια «πληγή» που έχεις ή ακόμα και να θέτεις ερωτήματα;
Η ιστορία μου δημιουργείται σχεδόν αυτόματα, αλλά νιώθω ότι μεταφέρω συναισθήματα μέσω της αφήγησης μιας ιστορίας. Ξέρεις, όταν λέω πολύ ωμά σε ένα τραγούδι ότι η «καρδιά μου ράγισε (σ.σ. Shape of a Broken Heart)», νομίζω ότι οι άνθρωποι δεν κατάλαβαν τι πραγματικά εννοώ. Και αυτό που κάνω είναι να παρατηρώ μια κατάσταση και μερικές φορές αποτυπώνω την ιστορία κάποιου άλλου, ωστόσο τις περισσότερες φορές είναι μια δική μου ιστορία και τη βάζω σε ένα πολύ κινηματογραφικό πλαίσιο, ώστε ο καθένας να μπορεί να βάλει τη δική του εικόνα σε αυτό και να την δει με τη δική του ματιά.
Πολλοί σε ανακάλυψαν μουσικά μέσω του άλμπουμ «The Shape of a Broken Heart», αλλά η παγκόσμια αναγνώριση ήρθε με το κομμάτι «Don‘t Be So Shy». Πώς ένιωσες βλέποντας την καλλιτεχνική σου πορεία, από τις εμφανίσεις στο China Club και το Reservoir, να γίνεσαι ξαφνικά παγκόσμιο φαινόμενο;
Έγινα περισσότερο «παγκόσμιο φαινόμενο» από το κομμάτι «You Will Never Know», στο πρώτο μου άλμπουμ, που ουσιαστικά ξεκίνησε την διεθνή μου καριέρα. Οι άνθρωποι το ξεχνούν, αλλά το «You Will Never Know» ήταν νούμερο ένα σε πολλές χώρες της Ευρώπης, ειδικά στην Ελλάδα, γιατί όλα ξεκίνησαν στην Ελλάδα. Αλλά όταν βγήκε το «Don’t Be So Shy», η απήχηση ήταν εξωπραγματική, νούμερο 1 σε 30 χώρες. Υπάρχει κάτι πραγματικά μη ρεαλιστικό στο να ζεις όλη αυτήν την απήχηση.
Στην αρχή ήταν πολύ ενοχλητικό, γιατί ήμουν συνεχώς σε περιοδεία και είχα ένα μωρό, οπότε δεν είχα πραγματικά χρόνο να χαθώ σε αυτό. Απλά έσκυψα το κεφάλι και δούλεψα, και υποθέτω ότι δεν με επηρέασε τόσο πολύ. Απλά απόλαυσα την πορεία, γιατί έπαιξα σε διαφορετικές χώρες και γνώρισα ένα διαφορετικό κοινό. Είναι απλά ευλογία για κάθε καλλιτέχνη να έχει δύο επιτυχίες, μία με το πρώτο άλμπουμ και μία μεγαλύτερη με το δεύτερο άλμπουμ. Είναι απλά τρελό.
Υπάρχουν τραγούδια στα άλμπουμ σου που νιώθεις ότι αντανακλούν τις πιο βαθιές σου εμπειρίες περισσότερο από ό,τι ίσως αντιλαμβάνεται το κοινό; Για παράδειγμα, τραγούδια που περιέχουν κεφάλαια της ζωής σου ή μηνύματα που οι ακροατές δεν έχουν καταλάβει πλήρως;
Ίσως το «Shape of a Broken Heart». Είναι ένα πολύ προσωπικό τραγούδι, οι άνθρωποι νομίζουν, και για καλό λόγο, ότι είναι ένα τραγούδι για την Αφρική, αλλά είναι ένα τραγούδι για τη γιαγιά μου. Και το τελευταίο μου άλμπουμ είναι πολύ προσωπικό γιατί είναι το πιο προσωπικό που έχω συναντήσει ποτέ γιατί γεννήθηκε μέσα από τον χωρισμό μου, το διαζύγιο μου και τη διάλυση μου. Επομένως, θα έλεγα ότι σε αυτό το άλμπουμ πιο «προσωπικά» έργα είναι το «Why Don’t You» και στο προηγούμενο άλμπουμ το «The Shape of a Broken Heart».
Μιας και μιλήσαμε για φήμη, για πολλούς καλλιτέχνες, η φήμη μπορεί να παραμορφώσει την ταυτότητα τους. Αν μπορούσες να συναντήσεις την νεαρή Imany, στο Παρίσι, πριν ακόμα γίνεις γνωστή, τι θα της έλεγες ή ποια συμβουλή θα της έδινες;
Οι προειδοποιήσεις που θα της έδινα θα ήταν να διαβάζει καλύτερα τα συμβόλαια της. Και καλύτερα να βρει έναν δικηγόρο. Θα της έλεγα: «Μην πιστεύεις ό,τι λέει ο παραγωγός σου, εμπιστέψου το ένστικτο σου, άκου την διαίσθηση σου και διασκέδασε».
Μίλησες προηγουμένως για τον πατέρα σου και την πειθαρχία που σου δίδαξε όταν ήσουν μικρή. Ποιες αναμνήσεις από την παιδική σου ηλικία σου έχουν χαραχτεί πιο έντονα;
Προέρχομαι από μια οικογένεια με επτά παιδιά, οπότε οι αναμνήσεις μου είναι γεμάτες από τρέξιμο και διασκέδαση με τα αδέλφια μου. Ήταν οι καλύτεροί μου φίλοι. Δεν είχα άλλους φίλους. Επίσης, ο πατέρας μου ήταν πολύ αυστηρός. Οπότε ήμουν περισσότερο στρατιώτης παρά παιδί. Αλλά, ξέρεις, τώρα που είμαι μεγαλύτερη, βλέπω την κατάσταση μου ως παιδί με περισσότερη τρυφερότητα από ό,τι ίσως πριν από δέκα ή είκοσι χρόνια.
Η παιδική μου ηλικία ήταν δύσκολη και σκληρή, αλλά ταυτόχρονα υπήρχε πολλή αγάπη, από τα αδέλφια μου, τη μαμά μου και ακόμα και τον μπαμπά μου, που έκανε ό,τι μπορούσε. Ήθελε πραγματικά να γίνουμε ανεξάρτητες και δυνατές. Και νομίζω ότι με τον δικό του τρόπο κατάφερε να έχει δυνατές κόρες, γιατί είμαστε πραγματικά δυνατές και ανθεκτικές και όλες αθλήτριες.
Πέρα από τη μουσική. Έχεις επίσης εκφράσει την άποψη σου για την «ενδυνάμωση των γυναικών», την «αυτονομία του σώματος» και τη «δικαιοσύνη των φύλων» σε μια εποχή που τέτοιες συζητήσεις συχνά απορρίπτονται ως «υστερία». Τι σημαίνει για σένα η λέξη «αλλαγή»;
Για μένα, όπως το βλέπω, το πατριαρχικό σύστημα θέλει να είναι πάντα 30-40 χρόνια μπροστά από όλους τους άλλους. Νομίζω ότι το πατριαρχικό σύστημα ξέρει ότι πεθαίνει. Το πατριαρχικό σύστημα ξέρει ότι έρχεται το τέλος του. Οπότε αυτό που κάνει είναι να προσπαθεί να τους πάρει όλους μαζί του προς τα κάτω.
Φυσικά, πολλά από τα βασικά δικαιώματα που θεωρούσαμε δεδομένα μας αφαιρούνται παντού. Αλλά νομίζω ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να μαλώνουμε μεταξύ μας. Είναι η κατάλληλη στιγμή να ενωθούμε και να πούμε: «Ακούστε, αν δεν είμαστε ενωμένοι σε αυτό το μέτωπο, όλοι θα χάσουμε κάτι. Ακόμα και αυτοί που προσπαθούν να μας κυριαρχήσουν». Οπότε η άποψή μου είναι ότι η πατριαρχία πεθαίνει.
– Έχετε μιλήσει για μια ιδιαίτερη σχέση με την Ελλάδα. Τρία χρόνια μετά την τελευταία σας συναυλία στην Αθήνα, ποιο στοιχείο του ελληνικού κοινού σας συγκινεί τόσο βαθιά;
– Δεν ξέρω πραγματικά. Χρωστάω πολλά στους Έλληνες και το τραγούδι «You Will Never Know» έγινε επιτυχία πρώτα εκεί. Για κάποιο λόγο που δεν κατάφερα ποτέ να καταλάβω. Και κάθε φορά που τους ρωτούσα, μου έλεγαν ότι πλέον είναι «ελληνικό τραγούδι». Και έτσι ξεκίνησαν όλα. Οι Έλληνες με αγάπησαν, αγάπησαν αυτό το τραγούδι, είναι πολύ γενναιόδωροι άνθρωποι, πολύ ειλικρινείς, πολύ ανοιχτοί και κάθε φορά που βγαίνω στη σκηνή ξέρω ότι θα με υποδεχτούν και θα με αγαπήσουν. Και είναι ένα τόσο βαθύ συναίσθημα, είναι οι άνθρωποι που με επέλεξαν πρώτοι.
– Τι θα ακούσει και τι θα δει το κοινό σου στις 30 Μαρτίου;
– Θα δείτε και θα ακούσετε πολλά από τα νέα τραγούδια του τελευταίου μου άλμπουμ. Φυσικά, μερικά και από τα παλιά τραγούδια, γιατί πάντα θέλω να ευχαριστώ το κοινό μου. Όμως αυτή τη φορά δεν θα υπάρχουν τσέλο. Τα αντικατέστησα με κόρνα, τρομπέτες και τρομπόνια. Επειδή νιώθω ότι τα κόρνα έχουν έναν τρόπο να μιλάνε στην καρδιά με διαφορετικό τρόπο από τα τσέλο.
Χρησιμοποιώ τσέλο από την αρχή της καριέρας μου και έχουν περάσει 15 χρόνια. Ήρθε η ώρα να αλλάξω. Ήθελα να το εξερευνήσω αυτό. Οπότε θα είμαι πολύ πιο σόουλ από ό,τι ήμουν πριν, που ήμουν πιο ποπ και ροκ, και τώρα θα είμαι λίγο περισσότερο σόουλ. Και ελπίζω ότι θα τραγουδήσουμε μαζί για τη «γυναικεία οργή» για να θεραπευτούμε μαζί.
Η Imany θα εμφανιστεί στις 30 Μαρτίου στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο του φεστιβάλ «WOW – Women of the World Athens» (27–30 Μαρτίου). Εισιτήρια ticketservices.gr.
