«Συνήθως θα ακούσουμε κάποιο σχόλιο για τα χρώματα που επιλέξαμε, καθώς είναι κάτι που εκ πρώτης όψεως χτυπάει στο μάτι. Μας έχουν πει ότι είναι πολύ ποπ, άρα και ελαφρύ», μου γράφει σε ένα από τα μέιλ που ανταλλάσσουμε αργά τη νύχτα μιας Τρίτης η Μάρι Μασουρίδου. Ωστόσο, τόσο η ίδια όσο και η Μαρία Λουμπιμπάο Χερνάντεζ πιστεύουν ότι με τρόπο ελαφρύ μπορεί να μιλήσει κανείς για πράγματα με βάθος. «Δεν χρειάζεται να είναι όλα σκοτεινά, βαριά ή δραματικά για να έχουν ουσία. Μερικές φορές η απαλότητα, η cute αισθητική και το χιούμορ λειτουργούν ως δόλωμα για να πλησιάσει κανείς τις εικόνες». Το πιο κολακευτικό σχόλιο που έχουν ακούσει μέχρι στιγμής για το πρότζεκτ Bubblegum down my throat; Ότι είναι τόσο ροζ, που γίνεται σχεδόν επιθετικό.
Κορίτσια για πάντα
Στην κοινή τους καλλιτεχνική δήλωση γι’ αυτή τη δουλειά, την παρουσιάζουν ως ένα εγκώμιο στο αιώνιο, χαοτικό κορίτσι που ζει μέσα τους και αρνείται να ζει σιωπηλό, σε εκείνο το κομμάτι του εαυτού τους που είναι ταυτόχρονα φασαριόζικο, μπερδεμένο και τρυφερό. Ο δε τίτλος της, που παραπέμπει στην ιδέα μιας «μπερδεμένης Barbie», κλείνει μέσα του, με μια σωματική μεταφορά, την αίσθηση ενός πράγματος που είναι μεν γλυκό, αλλά παραπέμπει την ίδια στιγμή σε κάτι που μπορεί να προκαλέσει ασφυξία. Ναι, υπάρχει μια πίεση τα κορίτσια να δείχνουν καθωσπρέπει και χαριτωμένα, ακόμα και όταν κάτω από αυτή την «ήρεμη επιφάνεια» μέσα τους παλεύουν με πράγματα έτοιμα να τα πνίξουν.
Οι δυο τους έχουν συνεργαστεί ξανά στο παρελθόν. Έγιναν φίλες όσο σπούδαζαν μαζί φωτογραφία και ήξεραν ότι δουλεύοντας μαζί όχι μόνο θα είχαν το αποτέλεσμα που θα ήθελαν, αλλά και θα διασκέδαζαν ενθυμούμενες την ανέμελη πλευρά τους. Τη σύλληψη της ιδέας την είχε η Μάρι και στη συνέχεια δούλεψαν από κοινού για την οργάνωση και την υλοποίηση του πρότζεκτ. «H ιδέα προέκυψε από το ότι ήθελα να ξαναθυμηθούμε και να εξερευνήσουμε το τι σημαίνει να είσαι κορίτσι», μου γράφει η Μάρι. «Είχα την αίσθηση ότι μεγαλώνοντας χάνουμε κάπως την επαφή με την πλευρά μας που γελά με την ψυχή της, που φτιάχνει φούσκες με τσίχλες, που φοβάται να ερωτεύεται έντονα, που νιώθει δυνατή και ευάλωτη ταυτόχρονα».
Το πρότζεκτ εξελίχθηκε μέσα από έναν δημιουργικό διάλογο ανάμεσά τους, που περιλάμβανε το μοίρασμα προσωπικών αναμνήσεων και πολλούς πειραματισμούς. Το ότι είναι και οι δυο τους κορίτσια και φωτογράφοι σημαίνει, κατά τη Μάρι, ότι υπάρχει κοινό βίωμα και κοινή γλώσσα. Για την ίδια, ενδεχομένως, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που προέκυψε όσο δούλευαν μαζί γι’ αυτό το έργο, να οφείλεται στο ότι υπάρχει μια διαφορά ηλικίας μεταξύ τους – εκείνη γεννήθηκε το 1983, ενώ η Μαρία το 1995. «Αυτή η μικρή χρονική απόσταση και η διαφορά στις αναμνήσεις και τις αναφορές εμπλούτισαν το πρότζεκτ και άνοιξαν τη συζήτηση».
Ευαισθησία χωρίς φύλο
Σχολιάζω ότι ανάμεσα στις φωτογραφίες τους υπάρχει κι εκείνη ενός αγοριού. Αποφάσισαν να το συμπεριλάβουν ανάμεσα στα μοντέλα τους, καθώς, όσο δούλευαν πάνω στην έννοια του «κοριτσιού», συνειδητοποίησαν ότι μιλούσαν περισσότερο για μια αίσθηση. «Οπότε, το αγόρι δεν μπήκε για να θολώσει την έννοια του κοριτσιού, αλλά για να τη διευρύνει. Για εμάς η ευαλωτότητα, η ευαισθησία, η ανάγκη για αγάπη και η παιχνιδιάρικη πλευρά που συχνά ταυτίζουμε με το “κοριτσίστικο” μπορούν να υπάρχουν σε οποιονδήποτε. Η παρουσία του αγοριού αφορά τη ρευστότητα της ταυτότητας».
Η εικόνα του αγοριού λειτουργεί, επίσης, σε ένα συμβολικό επίπεδο. Στη συγκεκριμένη φωτογραφία, αυτοκόλλητες καρδιές είναι κολλημένες στην πλάτη του αγοριού, δηλαδή στο μέρος του σώματος που δεν βλέπουμε. «Είναι, επομένως, μια αναφορά σε μια ευαισθησία που δεν δηλώνεται μπροστά, αλλά για κάποιους κουβαλιέται σιωπηλά», καταλήγει η Μάρι. Συνειρμικά, θυμάμαι μια φράση που λέει η Σαρλότ Γκενσμπούρ στην ταινία The cement garden του 1993: «Τα κορίτσια μπορούν να φορούν τζιν παντελόνια και να κόβουν τα μαλλιά τους κοντά, να φοράνε πουκάμισα και μπότες, γιατί είναι οκέι το να είσαι αγόρι. Για ένα αγόρι, όμως, το να μοιάζει με κορίτσι είναι υποτιμητικό».
Περισσότερες φωτογραφίες από το πρότζεκτ Bubblegum down my throat μπορεί κανείς να δει στο marimasouridou.com.
