Βρισκόμαστε στο 2019: Ένα πακέτο προϊόντων και υπηρεσιών κοστίζει 10.000 ευρώ. Υποθέτουμε, λοιπόν, ότι αυτό το πακέτο ανατιμάται με το πέρασμα των ετών, με βάση τον μέσο πληθωρισμό. Αυτό σημαίνει ότι στις αρχές του 2026, για να αποκτήσει κανείς αυτό που αγόραζε το 2019 με 10.000 ευρώ, χρειάζεται πλέον 12.084 ευρώ. Γιατί όμως τόσο πολλά; Διότι την περίοδο 2019-2025 καταγράφηκε μέση αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή (του πληθωρισμού δηλαδή) κατά 20,84%.
Κάνουμε την υπόθεση ότι τα 10.000 ευρώ έχουν τοποθετηθεί σε έναν προθεσμιακό τραπεζικό λογαριασμό, πηγαίνοντας πίσω στο 2019. Λήγει η περίοδος δέσμευσης, ανανεώνεται η κατάθεση και το ποσό των τόκων συσσωρεύεται και επανατοκίζεται.
Πόσα θα ήταν σήμερα τα 10.000 ευρώ; Περίπου 10.571 ευρώ, αν λάβουμε υπόψη το μέσο επιτόκιο των προθεσμιακών καταθέσεων, όπως το παρακολουθεί η Τράπεζα της Ελλάδος. Πού καταλήγουμε;
Στο ότι την περίοδο 2019-2025 ο καταθέτης έχει χάσει περίπου 1.513 ευρώ από την κατάθεσή του ή περίπου το 15% του ποσού που είχε αποταμιευτεί το 2019. Ναι, όντως, αυτό είναι κάτι που δεν προκύπτει με την πρώτη ματιά.
«Πώς είναι δυνατόν να είμαι χαμένος;», θα σκεφτεί κάποιος, από τη στιγμή που το 2019 είχε 10.000 ευρώ και σήμερα έχει 10.571 ευρώ; Η σωστή απάντηση βρίσκεται στο εξής: στο ότι αυτό που αγόραζε κανείς με 10.000 ευρώ το 2019, σήμερα κάνει 12.084 ευρώ.
Είναι ένα απλό παράδειγμα με το οποίο αποτυπώνεται το πώς ο πληθωρισμός «τρώει» τις καταθέσεις μας. Και είναι απόλυτα ρεαλιστικό, διότι από τη μία λαμβάνεται υπόψη ο πραγματικός ρυθμός μεταβολής των τιμών, όπως τον καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ, και από την άλλη οι τόκοι υπολογίζονται με βάση τα επιτόκια της «αγοράς», όπως τα συγκεντρώνει η Τράπεζα της Ελλάδος. Σημαντική σημείωση: Μιλάμε για προθεσμιακές καταθέσεις. Στο απλό ταμιευτήριο δεν θα υπήρχε καν η απόδοση των 571 ευρώ, καθώς αυτοί οι λογαριασμοί είναι «κολλημένοι» στο μηδέν εδώ και αρκετά χρόνια.
Η ζημιά, λοιπόν, είναι ανάλογη του ποσού∙ όσο μεγαλύτερη η κατάθεση, τόσο μεγαλύτερη και η απώλεια. Επίσης, η ζημιά συναρτάται και με τον οικονομικό στόχο. Αν το 2019 είχε μείνει στην άκρη ένα ποσό με στόχο να αποκτηθεί ένα ακίνητο, προφανώς και η απώλεια θα ήταν μεγαλύτερη. Διότι από το 2019 μέχρι σήμερα, η τιμή του ακινήτου έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο από το 20,84% που δείχνει ο μέσος πληθωρισμός.
To συμπέρασμα που προκύπτει είναι πολύ συγκεκριμένο: από τη στιγμή που το επιτόκιο που προσφέρεται για τις καταθέσεις μας είναι μικρότερο του πληθωρισμού, τα χρήματα που μένουν «παρκαρισμένα» χάνουν σταδιακά την αξία τους. Για να μην ισχύει αυτό, πρέπει να αναζητηθεί μια μορφή επένδυσης που να εξασφαλίζει απόδοση μεγαλύτερη του πληθωρισμού (ή έστω ίδια). Χρειάζεται όμως προσοχή: Διότι εκεί που προσφέρονται οι υψηλότερες αποδόσεις, υπάρχει και το ρίσκο. Όποιος το αναλάβει θα πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο τα 10.000 ευρώ να γίνουν και λιγότερα…
