Πόσο μικρός είναι ο κόσμος! Αυτή η φράση νιώθω ότι περιγράφει καλύτερα τη σχέση μου με τη Μαρία Καβογιάννη. Έχοντας μια μακρινή συγγένεια, πάντα μας έδενε μια αίσθηση οικειότητας και αγάπης, καθώς ο κοινός μας τόπος ήταν τα παιδικά μας χρόνια. Μια τυχαία συγκυρία μάς έφερε ξανά κοντά και ζωντάνεψε την αίσθηση του «δικού σου ανθρώπου», όταν πριν από μερικά χρόνια η κόρη μου υποδύθηκε, σε μικρή ηλικία, την κόρη της στο θεατρικό έργο Οι μάγισσες της Σμύρνης στο θέατρο Παλλάς. Ο χρόνος που περνούσαμε μαζί στα παρασκήνια μας έφερε ξανά κοντά, μέσα από κοινές αναμνήσεις και αναφορές σε αγαπημένους μας ανθρώπους. Από τότε κρατήσαμε μια πιο ζεστή και ανθρώπινη επαφή, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Για τον περισσότερο κόσμο η Μαρία Καβογιάννη είναι η αγαπημένη ηθοποιός που εδώ και πολλά χρόνια έχει ξεχωρίσει μέσα από πλήθος ρόλων που τη σημάδεψαν. Τα τελευταία χρόνια, η ερμηνεία της στο Maestro του Χριστόφορου Παπακαλιάτη έχει αποσπάσει εξαιρετικά σχόλια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Σε ένα διάλειμμα των γυρισμάτων του 4ου κύκλου, ο οποίος θα έρθει προσεχώς στο Netflix και στη συνέχεια στο Mega, τη συναντήσαμε στο πατρικό της σπίτι στον Βύρωνα, από το οποίο ξεκινήσαμε και την κουβέντα μας.
Λοιπόν, στον Βύρωνα μένεις ακόμα στο πατρικό σου; Ένιωσες την ανάγκη να αλλάξεις ποτέ γειτονιά ή σε ανακουφίζει η γνώριμη αίσθηση της περιοχής και ίσως και οι αναμνήσεις σου;
Σε αυτή τη γειτονιά γεννήθηκα, μεγάλωσα και δεν έχω φύγει ποτέ. Αυτή η γειτονιά περικλείει όλη μου τη ζωή. Είναι όλες μου οι μνήμες, οι άνθρωποι, τα σπίτια, οι δρόμοι, οι ήχοι, οι μυρωδιές. Είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι μου. Δεν έχω σκεφτεί να φύγω ποτέ.
Έχεις πάρα πολλά φυτά. Τα φροντίζεις μόνη σου;
Μου αρέσουν πάρα πολύ τα φυτά. Μεγάλωσα σε αυτό το σπίτι, που έχει μια μικρή αυλή πίσω, και οι γονείς μου, που ήταν ρομαντικοί, μεταμόρφωσαν αυτή την αυλή και την έκαναν έναν υπέροχο ανθόκηπο. Λουζόταν στο φως και τα λουλούδια μεγάλωναν εύκολα… Είχαμε πολλές τριανταφυλλιές. Δεν θα μπορούσα να μην έχω και εγώ φυτά. Τα φροντίζω και τα αγαπώ με τη ρομαντική αγάπη των γονιών μου.
Αν δεν σε δέσμευε η δουλειά σου, θα είχες σκεφτεί ποτέ να μείνεις εκτός Αθηνών ή εκτός Ελλάδας;
Μου αρέσει να παρατηρώ και να βιώνω καινούργια πράγματα, να γνωρίζω καινούργιους ανθρώπους και νοοτροπίες, αυτό με γοητεύει. Η μονιμότητα με βαραίνει, οπότε θα έλεγα φεύγω, επιστρέφω, ξαναφεύγω, αλλά κάπου εδώ κοντά στο κέντρο μου.
Ξέρω ότι έχεις ένα εξοχικό σπίτι στο Πήλιο, το οποίο αγαπάς πολύ.
Δεν έχω λόγια να περιγράψω αυτόν τον τόπο. Η ομορφιά της φύσης σε κάθε εποχή με συγκινεί. Το βουνό μαζί με τη θάλασσα, οι καλοκαιρινές νύχτες, το χρωματιστό φθινόπωρο, η ανοιξιάτικη μυρωδιά του, η χιονισμένη ησυχία. Είναι για μένα ένας τόπος συνάντησης, σύνδεσης με τους ανθρώπους και την ψυχή μου.
«Ο λόγος που κάνω αυτή τη δουλειά»
Η Μαρία Καβογιάννη μεγάλωσε με την αγάπη για τη ζωγραφική, παρακολουθώντας τη μητέρα της να δημιουργεί πίνακες. Παρά την έμπνευση που αντλούσε από αυτήν, η μητέρα της εξέφραζε συχνά αμφιβολίες της. Για «ασφάλεια» πέρασε τελικά στην ΑΣΟΕΕ, επηρεασμένη από τον πατέρα της, που ήταν λογιστής. Σύντομα, ωστόσο, αντιλήφθηκε ότι ο δρόμος αυτός δεν την ικανοποιούσε. Παρά τη συνεσταλμένη φύση της, ήθελε να έρχεται σε επαφή με τον κόσμο. Αποφάσισε να σπουδάσει παιδαγωγικά, τελείωσε το Μαράσλειο Διδασκαλείο και στη συνέχεια εργάστηκε ως δασκάλα. Εκεί βρήκε, τρόπον τινά, το πρώτο της κοινό. Η επιθυμία της να σπουδάσει ιστορία της τέχνης την οδήγησε τελικά στη σχολή θεάτρου, όχι απαραίτητα για να γίνει ηθοποιός, αλλά για να διδαχθεί τις τέχνες από κοντά.
Με όλες τις υποχρεώσεις της δουλειάς, ταξίδια, γυρίσματα, παραστάσεις, αισθάνθηκες ποτέ ανεπαρκής σε σχέση με την οικογένειά σου;
Προσπαθούσα να εξασφαλίζω πάντα χρόνο για να είμαι κοντά στην οικογένειά μου. Μοιραζόμουν την αγάπη μου για τη δουλειά μου μαζί με τους δικούς μου και αυτό μας συνέδεε ακόμα περισσότερο. Ασφαλώς, ως εργαζόμενη υπήρχαν στιγμές που έλειπα από το σπίτι, αλλά ποτέ δεν ένιωσα ανεπαρκής, καθώς ο ποιοτικός χρόνος συμπλήρωνε οποιαδήποτε έλλειψη.
Αισθάνεσαι καθόλου πίεση από τον κόσμο; Για παράδειγμα, όταν βγαίνεις έξω.
Το αντίθετο… με ευχαριστεί και μου θυμίζει τον λόγο που κάνω αυτή τη δουλειά. Η ζεστασιά των ανθρώπων με κάνει να νιώθω οικεία και με φέρνει πιο κοντά σε αυτό που πάντα ονειρευόμουν: μια γλυκιά και τρυφερή αγκαλιά με τους ανθρώπους.
Επάνω στη σκηνή πώς νιώθεις;
Η αίσθηση είναι μοναδική. Κοιτάς και δεν βλέπεις πρόσωπα, μόνο μια ήσυχη αναμονή. Η καρδιά σου χτυπάει λίγο πιο γρήγορα και όταν ξεκινάει η πρώτη λέξη, φέρνει ένα κύμα αντίδρασης, ένα χαμόγελο, έναν ψίθυρο, ένα γέλιο και τότε νιώθεις το κοινό όχι σαν κάτι έξω από εσένα, αλλά να ταξιδεύει μαζί μ’ εσένα. Μια στιγμή τέχνης που είναι μοναδική και ανεπανάληπτη. Και όταν τελειώνει η παράσταση, νιώθεις μια ζεστασιά. Όσο υπάρχουν άνθρωποι που μαζεύονται στο σκοτάδι για να ακούσουν μια ιστορία, τόσο επαληθεύουν αυτή την ατελείωτη ανάγκη σου να μοιράζεσαι την ψυχή σου.
«Η κωμωδία με βοήθησε να βρω την αλήθεια»
Κάποιοι ρόλοι και κάποιες ατάκες της έχουν μείνει στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης. Η Μαρία Καβογιάννη θα είναι πάντα η Κορίνα από τα Εγκλήματα («Δεν είμαι κακιά… απλώς δεν σας συμπαθώ») και η Ασπασία από το Ντόλτσε Βίτα («Δεν κουτσομπολεύω. Σχολιάζω»). Οι νεότεροι ίσως τη συνδέουν και με την Αλίκη από το Μην αρχίζεις τη μουρμούρα («Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε. Αρκεί να με ακούσετε»). Οι παλιές σκηνές της σήμερα γίνονται viral στα σόσιαλ μίντια, την ίδια στιγμή που η γκεστ εμφάνισή της στους Τρομερούς γονείς στον Alpha, όπου υποδύθηκε τον εαυτό της, απέδειξε ότι η παρουσία της δίνει πάντα «το κάτι άλλο». Ή στο Κακές ιδέες στο Cosmote TV, όπου υποδύεται την ψυχίατρο του πρωταγωνιστή. Τη στιγμή που μιλάμε, έχει μόλις επιστρέψει από τους Παξούς όπου πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα της νέας σεζόν του Maestro. Ο ρόλος της εκεί δεν θυμίζει αυτό που οι περισσότεροι έχουν στο μυαλό τους για το ρεπερτόριό της, αλλά η Καβογιάννη δεν ήταν ποτέ μόνο μια κωμική ηθοποιός.
Ας μιλήσουμε για τους δραματικούς ρόλους· από τη σειρά Χαρά αγνοείται μέχρι το Maestro.
Το δράμα και η κωμωδία είναι ένα νόμισμα που όταν το στρίβεις, γυρίζει γύρω γύρω και χάνονται τα όρια μεταξύ τους. Η κωμωδία ενέχει το δράμα, όπως το δράμα την κωμωδία. Η αλήθεια είναι ίδια, είτε σε κάνει να γελάς είτε να κλαις. Μπορώ να πω ότι η κωμωδία με βοήθησε να βρω την αλήθεια και ένιωσα πολύ ολοκληρωμένη όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να παίξω δραματικούς ρόλους. Είχε έρθει η στιγμή να ακουμπήσω πλευρές μου που μέχρι τότε έμεναν σιωπηλές.
Πες μου για το σινεμά.
Έκανα το Safe Sex των Ρέππα και Παπαθανασίου, το Κλάμα βγήκε από τον Παράδεισο και μία ακόμα ταινία τους, που ήταν μια είσοδος στο δράμα, το Οξυγόνο. Αυτό που μου έδωσε πολύ μεγάλη πληρότητα ήταν το Ένας άλλος κόσμος του Χριστόφορου Παπακαλιάτη. Ήταν μια πολύ σημαντική στιγμή της ζωής μου.
Πώς έχεις ζήσει την εμπειρία του Maestro.
Ήταν μια συνάντηση με έναν κόσμο, με χαρακτήρες βαθιά ανθρώπινους, με μια αφήγηση που δεν φοβόταν τη σιωπή, το σκοτάδι, τις αντιφάσεις. Αυτό που με άγγιξε ήταν το ότι η γυναίκα που υποδύομαι ήταν μια γυναίκα με παρελθόν, με επιλογές που την έχουν διαμορφώσει και την έχουν πληγώσει. Ένιωσα να ταυτίζομαι με όλες τις γυναίκες που έχουν υποστεί βία, που δεν τολμούν να μιλήσουν, που δεν μπορούν να αντιδράσουν, που φοβούνται και που η κοινωνία δεν τις στηρίζει όπως πρέπει. Ήταν μια συνεργασία που με έχει κάνει να αισθάνομαι περήφανη και πλήρης. Ο Χριστόφορος είναι ο εμπνευστής, ο άνθρωπος όπου ακουμπήσαμε όλοι. Υπήρχε εμπιστοσύνη, χώρος να προτείνεις, να σωπάσεις όταν χρειάζεται. Και αυτό είναι πολύτιμο για έναν ηθοποιό.
Πιστεύεις ότι η κοινωνία σήμερα ακούει πραγματικά τις γυναίκες;
Θα έλεγα ότι η κοινωνία σήμερα ακούει τις γυναίκες περισσότερο, αλλά δεν τις ακούει πάντα όσο χρειάζεται. Παρ’ όλα αυτά, κάτι έχει αλλάξει. Οι γυναίκες δεν περιμένουν πια την άδεια για να μιλήσουν. Οπότε η απάντηση στην ερώτηση είναι: Όχι όσο θα έπρεπε, αλλά πλέον δεν μπορεί κανείς να κάνει πως δεν ακούει. Και αυτό από μόνο του είναι μια αρχή.
«Στο Maestro ένιωσα να ταυτίζομαι με όλες τις γυναίκες που έχουν υποστεί βία, που δεν τολμούν να μιλήσουν».
Ένιωσες ποτέ ότι χρειάστηκε να παλέψεις περισσότερο στον χώρο του θεάτρου ή της τηλεόρασης επειδή είσαι γυναίκα;
Δεν μου έχει τύχει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ισχύει. Προσωπικά, όμως, δεν έχω νιώσει αντιπαλότητα ή οικονομική ανισότητα.
Τι θα ’θελες να μάθουν οι νεότερες γυναίκες από σένα;
Θα τους έλεγα ότι η ζωή δεν είναι ευθεία γραμμή. Να μη φοβηθούν, να καταλάβουν την αξία τους, τα θέλω τους, τη δύναμή τους. Να αποδέχονται τον εαυτό τους και να νιώσουν ότι το να μεγαλώνεις δεν είναι απώλεια, αλλά κέρδος, δύναμη και σοφία.
Τι ονειρεύεσαι για σένα;
Να μεγαλώνω όμορφα, να αλλάζω, να γνωρίζω καινούργιους φίλους, να συνταξιδεύω με τους παλιούς, να έρθουν καινούργιες συνεργασίες και να νιώθω δημιουργική και πλήρης.
Και τι ελπίζεις να μη χάσεις ποτέ;
Να μη χάσω ποτέ; Τη χαρά μου!
