«Ήμουν σε ένα μπαρ στη Γαλλία, σε ένα φεστιβάλ λογοτεχνίας, και κουβεντιάζαμε με φίλους που γράφουν crime. Κάποια στιγμή, κάποιος είπε “να σας πω μια αληθινή ιστορία, τόσο περίεργη που μοιάζει φανταστική”», μας έλεγε ο Μίνως Ευσταθιάδης την περασμένη άνοιξη σε συνέντευξη που μας παραχώρησε με αφορμή το βιβλίο του Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους (εκδ. Μεταίχμιο), το οποίο πριν από λίγες μέρες κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Ένα υβριδικό αφήγημα με τον χαρακτήρα του true crime, που οδήγησε τον συγγραφέα σε ρόλο ερευνητή μέχρι τις γερμανικές φυλακές. Το βραβείο, θα έλεγα, είναι μια δικαίωση για έναν από τους λίγους ανθρώπους στην Ελλάδα που αντιμετωπίζουν το αστυνομικό βιβλίο ως λογοτεχνία και όχι ως εν δυνάμει τηλεοπτικό σενάριο.
Το πρόσωπο βέβαια που συζητήθηκε περισσότερο ήταν ο νεαρός συγγραφέας Θοδωρής Τσομίδης, ο οποίος αρνήθηκε το βραβείο του πρωτοεμφανιζόμενου (Η γέννα, εκδ. Πατάκη) για το οποίο επιλέχθηκε ομόφωνα. Στην επιστολή που συνέταξε κατόπιν, εξηγώντας τους λόγους (δημοσιεύτηκε στη Lifo), σχολίασε μεταξύ άλλων ότι «η λογοτεχνία είναι μια υπόθεση χωρίς νικητές». Η απόφασή του κρίθηκε από ρομαντική έως γενναία και από αφελής έως πονηρή. Δεν έχω καμία πρόθεση να κρίνω, δεν έχω καμία άποψη για τις προθέσεις του ανθρώπου. Πιστεύω βέβαια ότι αυτή η λογοτεχνία που δεν έχει νικητές τελειώνει τη στιγμή της έκδοσης. Το έργο έχει πλέον δικαιώματα, τιμή, αναγνώστες, κριτές κ.λπ. Η λογοτεχνία δεν έχει νικητές, θέλω να πω, αλλά το βιβλίο έχει. Η αποδοχή ή η άρνηση ενός βραβείου είναι μέρος αυτής της διαδικασίας.
Κατά τα άλλα, παραμένοντας όμως στον κόσμο των βραβείων, απονεμήθηκε μέσα στην εβδομάδα και το Athens Prize for Literature 2025 από το περιοδικό Δέκατα, το οποίο βραβεύει κάθε χρόνο ένα ελληνικό και ένα μεταφρασμένο μυθιστόρημα. Η ομάδα του «Κ» χάρηκε πολύ για την επιλογή του Διονύση Μαρίνου για το Σαν Νορμάλ (εκδ. Μεταίχμιο), ο οποίος έφτασε στο γραφείο μετά την τελετή με ένα διακριτικό χαμόγελο. Υπάρχει και αυτός ο τρόπος να υποδεχτεί κανείς ένα βραβείο. Στην κατηγορία του μεταφρασμένου μυθιστορήματος επιλέχθηκε ο Γεωργιανός Ίβα Πεζουασβίλι για το Φρεάτιο απορριμμάτων (εκδ. Βακχικόν).
Και όσο συνέβαιναν όλα αυτά, μάθαμε ότι κλείνει το Λεξικοπωλείο – θυμάμαι πριν από δεκατέσσερα χρόνια να γράφουμε στο περιοδικό γι’ αυτό το καινούργιο βιβλιοπωλείο που άνοιξε στο Παγκράτι. Υπήρξε ένα εναλλακτικό σημείο αναφοράς στη βιβλιοφιλική Αθήνα και δεν είναι ότι έχουμε πολλά τέτοια. Έχουμε όμως μερικά. Ας τα επισκεπτόμαστε συχνότερα. Το γράφω για να το θυμάμαι.
