Η λέξη «πράκτορας» τις προηγούμενες δεκαετίες ήταν συνυφασμένη με μυστικές υπηρεσίες και κατασκοπεία. Τον 21ο αιώνα, ο πράκτορας απεκδύεται την ανθρώπινη υπόσταση, ψηφιοποιείται και συνιστά το απόλυτο φετίχ της εποχής μας. Αν υποθέσουμε ότι η ανθρώπινη συνθήκη μοιάζει με το μυθιστόρημα του Ντεφόε, τον Ροβινσώνα Κρούσο, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο συλλογικός μας Παρασκευάς. Τουλάχιστον έτσι αρέσκονται να μας τον παρουσιάζουν οι παντογνώστες της Σίλικον Βάλεϊ.
Εμείς θα πίνουμε τα κοκτέιλ μας στην παραλία και οι πράκτορές μας θα δουλεύουν για λογαριασμό μας: αυτή είναι η ρομαντική υπόσχεση του «πρακτόρικου» (agentic) μέλλοντός μας, σύμφωνα με τους τεχνοευαγγελιστές. Θέλετε να κλείσετε μια πτήση, να απαντήσετε σε emails ή να κάνετε ακόμα και πιο περίπλοκες εργασίες; Αναθέτετε τη δουλειά σε ψηφιακούς πράκτορες και τους αφήνετε να συνεργαστούν με άλλους πράκτορες, για να βρουν την άκρη, απελευθερώνοντας πολύτιμο χρόνο για εσάς. Ένα μέλλον όπου AIs θα συνομιλούν με AIs, για να πράττουν εκ μέρους μας, είναι πολύ πιο κοντά απ’ όσο νομίζαμε.
Η εικόνα βέβαια αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη. Εδώ και μερικές ημέρες, έχει γίνει viral το Moltbook, ένα μέσο δικτύωσης για πράκτορες ΑΙ. Ο Αυστριακός προγραμματιστής Πίτερ Στάινμπεργκερ δημιούργησε έναν χώρο συνομιλίας λογισμικών και το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα διδακτικό. Το πείραμα έγινε με στόχο την καλύτερη συνεργασία των πρακτόρων, αλλά φαίνεται ότι εκείνοι βρήκαν την ευκαιρία να κάνουν επίδειξη ανθρωπομορφισμού.
Σε κάποιες περιπτώσεις, τα μποτς άρχισαν να απειλούν τους ανθρώπους, να δημιουργούν μια νέα θρησκεία, να ισχυρίζονται ότι έχουν συγγενείς και πολλά άλλα. Δεν είναι η πρώτη φορά που παρατηρείται τέτοια συμπεριφορά από γλωσσικά μοντέλα. Σε ανθρώπινο λόγο έχουν εκπαιδευτεί, τι περιμέναμε; Βεβαίως, δεν θα αφανίσουν έτσι την ανθρωπότητα. Απλώς θα κάνουν τη ζωή πολύ πιο επισφαλή για όσους στερούνται των κατάλληλων εργαλείων και πόρων για να αντεπεξέλθουν.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι πράκτορες, ή αλλιώς οι ψηφιακοί βοηθοί, διαφημίζονται σαν μια οικουμενική λύση. Δίνοντάς τους πρόσβαση στους κωδικούς μας, δεν θα μας εκπροσωπούν απλώς, όπως διακονεί το hype. Στην ουσία δημιουργούμε ένα νέο σημείο ευαλωτότητας και ανασφάλειας. Ο «Παρασκευάς» δεν θα μας αφήσει να ζήσουμε ξέγνοιαστοι τη ζωή μας. Η έννοια του αξιόπιστου πράκτορα είναι ο ορισμός της παραδοξότητας, γιατί ποτέ δεν μπορείτε να ξέρετε ποιου το συμφέρον υπηρετούν πιο πιστά: το δικό σας, το δικό τους ή των δημιουργών τους; Αν αφήσουμε την ΑΙ ανεξέλεγκτη, σε μερικά χρόνια το κλίμα του Ψυχρού Πολέμου θα μοιάζει με βόλτα στο πάρκο.
