Ράιαν Κούγκλερ: 16 Οσκαρ στα πόδια του

Όλοι στο Χόλιγουντ θέλουν να πετύχουν. Αυτό που κανείς δεν παραδέχεται είναι ότι η επιτυχία, σχεδόν πάντα, σε κάνει χειρότερο άνθρωπο. Ναι, όντως, μπορεί να φουσκώσει τον τραπεζικό σου λογαριασμό και να σε βοηθήσει να υλοποιήσεις τα πρότζεκτ που έχεις στο μυαλό σου. Όταν όμως οι άνθρωποι αρχίζουν να σου συμπεριφέρονται σαν να είσαι θεός, το να κρατήσεις τα πόδια σου στη γη γίνεται σχεδόν αδύνατο. Κάποια στιγμή χάνεις την επαφή με όσα σε διαμόρφωσαν και σε έκαναν εξαρχής ξεχωριστό. Χρειάζεται, λοιπόν, κάποιος να είναι πολύ «ιδιαίτερος» άνθρωπος για να μην επηρεαστεί από όλη αυτή την κολακεία. Γι’ αυτό, καθώς περιπλανιόμουν στα στούντιο της Warner Bros. με τον Ράιαν Κούγκλερ, εντυπωσιάστηκα με το πόσο ταπεινός παραμένει ακόμα και σήμερα.

«Μαθαίνεις να τα βάζεις όλα σε ξεχωριστά κουτάκια», μου είπε. Λίγοι σκηνοθέτες είχαν καλύτερη χρονιά από αυτόν τον 39χρονο, γεννημένο στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, σκηνοθέτη. Το 2025 εδραίωσε τη θέση του στο πάνω πάνω ράφι των μπλοκμπάστερ δημιουργών. Αφού απέδειξε ότι μπορεί να διαχειριστεί με δεξιοτεχνία κινηματογραφικά franchises με το Creed και τις δύο Black Panther ταινίες, οι οποίες λειτούργησαν ως καταλύτης για τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα, ο Κούγκλερ σημείωσε φέτος μία ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία με το Sinners (Αμαρτωλοί) – μια πρωτότυπη ταινία, την οποία λάτρεψε το κοινό, όπου δύο δίδυμα αδέλφια (και οι δύο ρόλοι από τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν) ανοίγουν ένα αυτοσχέδιο κέντρο διασκέδασης στο Μισισίπι της εποχής των νόμων Τζιμ Κρόου [Σ.τ.Μ.: νομοθετικό πλαίσιο που επέβαλλε φυλετικό διαχωρισμό], το οποίο πολιορκείται από βρικόλακες.

Με όχημα τις πολύ καλές κριτικές, το Sinners εξελίχθηκε σε μία από τις πιο εμπορικές πρωτότυπες ταινίες των τελευταίων 15 ετών – όπως ήταν και το Inception του Κρίστοφερ Νόλαν, που είχε γυριστεί ανάμεσα στη δεύτερη και την τρίτη ταινία του για τον Batman. Εκείνο «άνοιξε» περαιτέρω τον δρόμο για την καριέρα του Νόλαν και, με τον Κούγκλερ να βρίσκεται σήμερα σε ανάλογη θέση (κάπου ανάμεσα στη δεύτερη και την τρίτη ταινία Black Panther), η σύγκριση μοιάζει αναπόφευκτη.

«Ξέρετε ποιος ήταν αυτός;»

Ο Κούγκλερ, ωστόσο, δεν δείχνει διάθεση να σταθεί σε τέτοιες αναλογίες. Καθώς περνούσαμε δίπλα από το σκηνικό-πρόσοψη του σχολείου από τη σειρά Abbott Elementary, θυμήθηκε μια συνάντηση στη Warner Bros. την περίοδο που γύριζε το Creed. Καθόταν σε ένα μακρύ τραπέζι, γεμάτο με στελέχη που ανυπομονούσαν να τον εντυπωσιάσουν: τον ίδιο, τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Σιλβέστερ Σταλόνε, παραγωγό και συμπρωταγωνιστή σε εκείνο το spin-off του Ρόκι. Ο 39χρονος σήμερα σκηνοθέτης κατάφερε τότε να περάσει αυτή τη γεμάτη υπερβολικές φιλοφρονήσεις συνάντηση στηριζόμενος στην ικανότητά του να «τα βάζει όλα σε ξεχωριστά κουτάκια», κάτι που απέκτησε από τα χρόνια του ως παίκτης του αμερικανικού ποδοσφαίρου στο κολέγιο. 

«Δεν μπορώ να προσεγγίσω τη δουλειά μου όπως το παιδί που το όνειρό του ήταν να έρθει στο Χόλιγουντ και να κάνει ταινίες», είπε. «Πρέπει να την προσεγγίσω ως επαγγελματίας θεματοφύλακας της ιστορίας».

Από κοντά, ο Κούγκλερ είναι ένας σκεπτόμενος, μετρημένος συνομιλητής, με μια αβίαστη ταπεινότητα που σπάνια συναντάς σε αυτό το επίπεδο εμπορικής επιτυχίας. Έτσι ήταν από τότε που του πήρα συνέντευξη για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, το Fruitvale Station (2013), την ίδια στιγμή που άλλα ανερχόμενα «μεγάλα ονόματα» του χώρου γίνονταν αυτάρεσκα και επιπόλαια. Σίγουρα βοηθά το γεγονός ότι εξακολουθεί να ζει στο Όκλαντ, περιτριγυρισμένος από φίλους και οικογένεια. «Νομίζω ότι η επιτυχία απλώς μεγεθύνει αυτό που ήδη είσαι», λέει ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν, ο ηθοποιός, που έχει πρωταγωνιστήσει σε όλες τις ταινίες του Κούγκλερ. «Οπότε ο Ράιαν θα είναι πάντα ο Ράιαν. Δεν μπορείς να μην είσαι αυθεντικός δίπλα του».

Παρότι ο Κούγκλερ δεν συνηθίζει να εκφράζεται με θαυμασμό για τον εαυτό του, μια προωθητική εκστρατεία που κρατάει μήνες κατά την περίοδο των βραβείων σχεδόν το επιβάλλει. Οι ειδικοί προβλέπουν ότι τη φετινή σεζόν θα πέσει εκτυφλωτικό φως πάνω στο Sinners, το οποίο εξασφάλισε 16 υποψηφιότητες για Όσκαρ, σπάζοντας το σχετικό ρεκόρ. Την αυξημένη προβολή γύρω από το όνομα του Κούγκλερ την ένιωθα ήδη όσο μιλούσαμε μπροστά από ένα παρεκκλήσι στο στούντιο του Μπέρμπανκ, στην Καλιφόρνια∙ δεν άργησε να περάσει ένα τουριστικό τραμ και ο ξεναγός γύρισε προς τους επιβάτες του με τον ενθουσιασμό ανθρώπου που μόλις έπιασε μεγάλο ψάρι. «Ξέρετε ποιος ήταν αυτός;» τους ρώτησε.

Μια απρόσμενη (;) επιτυχία

Μετά τη φοβερή επιτυχία που γνώρισε και γνωρίζει, το Sinners μοιάζει σήμερα σαν να ήταν εξαρχής ένα σίγουρο χαρτί. Όταν όμως ο Ράιαν Κούγκλερ πρωτοπαρουσίασε την ιδέα στους συνεργάτες με τους οποίους ίδρυσε την Proximity Media –στη σύζυγό του, Ζίνζι Κούγκλερ, και στον παραγωγό Σεβ Οχανιάν–, και οι δύο αιφνιδιάστηκαν. «Θυμάμαι την πρώτη μου σκέψη: “Μα καλά, είναι αυτή ταινία του Ράιαν Κούγκλερ;”», λέει ο Οχανιάν. Ήξεραν πως οι ηθοποιοί και το συνεργείο που δουλεύουν μαζί του θα τον ακολουθούσαν παντού· ωστόσο, λόγω των στοιχείων τρόμου της ταινίας, που ταιριάζουν περισσότερο στα μεταφυσικά θρίλερ, «προχωρούσαμε όλοι χέρι χέρι, λίγο ανήσυχοι», θυμάται η Ζίνζι Κούγκλερ. Και ο ίδιος ο σκηνοθέτης αναρωτιόταν πώς θα υποδεχόταν το κοινό αυτό το τολμηρό, ακατάλληλο για ανηλίκους πρότζεκτ. «Το σκεφτόμουν κάθε μέρα, αδερφέ», παραδέχεται. Παρ’ όλα αυτά, ήθελε να πιέσει τα όρια –του κοινού και τα δικά του– μπαίνοντας για πρώτη φορά στην καριέρα του σε πιο ριψοκίνδυνα νερά.

«Λέγαμε ότι αυτή η ταινία έπρεπε να είναι η πιο σέξι που έχουμε κάνει ποτέ, γιατί είναι σαρκική», λέει. Ο Κούγκλερ ήθελε το Sinners να προκαλεί εκείνη την αίσθηση που έχεις όταν χαζεύεις παλιές οικογενειακές φωτογραφίες και συνειδητοποιείς ότι και οι συγγενείς σου υπήρξαν κάποτε νέοι, και μάλιστα εκρηκτικά ζωντανοί: «Αυτό που λέμε, “πω πω, ο παππούς μου ήταν κούκλος, λογικό που έκανε δέκα παιδιά!”».

Ο Κούγκλερ αναρωτιόταν πώς θα υποδεχόταν το κοινό αυτό το τολμηρό, ακατάλληλο για ανηλίκους πρότζεκτ. «Το σκεφτόμουν κάθε μέρα, αδερφέ», παραδέχεται. 

Για τον 39χρονο Αφροαμερικανό σκηνοθέτη –που εμπνεύστηκε την ιστορία από έναν θείο του ο οποίος τον μύησε στα μπλουζ– οι χαρακτήρες έπρεπε να μοιάζουν οικείοι. «Είναι απλώς “εσύ” σε μια άλλη συνθήκη. Αν ήσουν μαύρος, θα δούλευες ως κολίγος και θα είχες λίγες ώρες εκτόνωσης το βράδυ της Παρασκευής και του Σαββάτου και το πρωί της Κυριακής στην εκκλησία. Όμως οι ελπίδες, οι επιθυμίες, τα όνειρα, οι φιλοδοξίες ήταν τα ίδια – όλα αυτά, δηλαδή, που έρχονται σε σύγκρουση με τις συνθήκες αυτού του τόπου».

Η πλέον κομβική σκηνή του Sinners αποτυπώνει αυτή την ιδέα με εντυπωσιακό τρόπο. Την ώρα που ο Preacher Boy (Μάιλς Κέιτον) τραγουδά το εκρηκτικό Ι Lied to You, ο χρόνος καταρρέει και το κέντρο διασκέδασης γεμίζει με Δυτικοαφρικανούς ντράμερ, breakdancers και μια χορεύτρια που επιδίδεται σε ένα εκστατικό twerking, έναν αισθησιακό χορό με έντονη κίνηση στους γοφούς. Προσκεκλημένοι από το τραγούδι του Preacher Boy, όλοι ενσαρκώνουν διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας, μεθυστικής και ανυπότακτης λύτρωσης.

Τιποτα δεν ειναι δεδομενο 

Δύο μέρες πριν μιλήσουμε, ο Ράιαν Κούγκλερ είχε εκφωνήσει έναν φορτισμένο συναισθηματικά λόγο στο Hollywood Walk of Fame, όπου ο Τσάντγουικ Μπόουσμαν τιμήθηκε με αστέρι μετά θάνατον. Ήταν η πρώτη φορά που ο σκηνοθέτης μίλησε δημόσια για τον πρωταγωνιστή του Black Panther μετά τον θάνατό του, το 2020, σε ηλικία 43 ετών, από καρκίνο του παχέος εντέρου.

Χρειάστηκε όλη η αυτοσυγκέντρωση που μπορούσε να επιστρατεύσει για να ξεκινήσει τον λόγο. Καθώς όμως προχωρούσε, αφηγούμενος αστείες και βαθιά ανθρώπινες ιστορίες για τον ηθοποιό του, έπιασε τον εαυτό του να γελά. Κάποια στιγμή σήκωσε ένα χάλκινο βραχιόλι που του είχε χαρίσει ο Μπόουσμαν όταν ολοκλήρωσαν τα γυρίσματα της ταινίας της Marvel. «Το έψαχνα μανιωδώς μετά τον θάνατό του», είπε ο Κούγκλερ, με τη φωνή του να σπάει. «Τον είχα δεδομένο. Νόμιζα ότι θα είναι πάντα εδώ».

Ο Κούγκλερ λέει πως δεν θέλει πια να θεωρεί τίποτα δεδομένο· όχι όταν τόσοι καλοί άνθρωποι έχουν φύγει και όταν όλα μπορούν να αλλάξουν από τη μία στιγμή στην άλλη. Είναι και ένας από τους λόγους που ήθελε να γυρίσει το Sinners όσο πιο γρήγορα γινόταν, όπως είπε στα γραφεία της Warner Bros.: «Φοβόμουν ότι θα μπορούσα να χάσω τα πάντα ξαφνικά και ότι δεν θα προλάβαινα να ανοιχτώ ακόμα περισσότερο στο κοινό που με έχει στηρίξει και συνεχίζει να με στηρίζει τόσο πολύ».

Γι’ αυτό και επιτρέπει στον εαυτό του να απολαύσει αυτή τη σεζόν των βραβείων περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν. Είτε περνά χρόνο με το καστ του Sinners είτε ξαναβρίσκει παλιούς φίλους, όπως τη σκηνοθέτρια του Άμνετ Κλόι Ζάο, ο Κούγκλερ πηγαίνει από εκδήλωση σε εκδήλωση με διάθεση ευγνωμοσύνης. «Κάθε φορά που βλέπω τους φίλους μου, είμαι χαρούμενος», λέει.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια παρά τον υπερβολικό ντόρο γύρω από την τελευταία του ταινία, λίγο πριν από την τελετή των Όσκαρ. Μπορεί τώρα να είναι προτεινόμενη για 16 χρυσά αγαλματίδια, όμως μέχρι πρότινος ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν δεν είχε προταθεί ποτέ για Όσκαρ ανδρικού ρόλου ούτε ο Κούγκλερ για Όσκαρ σκηνοθεσίας. Για την ακρίβεια, κανένας μαύρος σκηνοθέτης δεν έχει κερδίσει ποτέ την εν λόγω κατηγορία. 

Το 2016, όταν του ζητήθηκε να γίνει μέλος της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών, ο Κούγκλερ αρνήθηκε την πρόσκληση. «Δεν είναι ότι τρέφω κάποια έχθρα», εξήγησε, επισημαίνοντας ότι είναι ήδη φορτωμένος με υποχρεώσεις προς τη σχολή κινηματογράφου του και τα συνδικάτα. «Και δεν είμαι καλός στο να κρίνω πράγματα, αδερφέ. Η διαδικασία τού “Εντάξει, διάλεξε το καλύτερο” με αγχώνει πολύ, ακόμα κι όταν δεν υπάρχει κανένα ρίσκο».

Ένας σκηνοθέτης-εργάτης

Ο Κούγκλερ ελκύεται περισσότερο από τα καθημερινά στοιχεία της δουλειάς του παρά από τις λαμπερές αίθουσες δεξιώσεων. «Ο κόσμος βλέπει το σμόκιν, το κόκκινο χαλί, αλλά στην πραγματικότητα είναι οι άνθρωποι της εργατικής τάξης που κάνουν αυτές τις ταινίες πραγματικότητα», λέει, προσθέτοντας πως ερωτεύτηκε τον κινηματογράφο μόνο όταν κατάλαβε ότι, στην ουσία, είναι μια δουλειά. «Τις περισσότερες μέρες φοράω φόρμες, προσπαθώντας να βρω λύσεις για να συνθέσω μια ιστορία», λέει. «Και αυτό μού επέτρεψε να μην εμπλέκομαι σε αφηγήματα σχετικά με το τι ακριβώς είναι αυτό που κάνουμε».

«Ο κόσμος βλέπει το σμόκιν, το κόκκινο χαλί, αλλά στην πραγματικότητα είναι οι άνθρωποι της εργατικής τάξης που κάνουν αυτές τις ταινίες πραγματικότητα».

Και όμως, αυτά τα αφηγήματα δημιουργούνται από μόνα τους – και το αφήγημα γύρω από τον Κούγκλερ είναι ισχυρό. Το Sinners έχει επιβεβαιώσει τη θέση του ανάμεσα σε εκείνους τους λίγους σκηνοθέτες κάτω των 50 ετών –ανάμεσά τους η Γκρέτα Γκέργουιγκ και ο Τζόρνταν Πιλ– που φτιάχνουν διασκεδαστικά μπλοκμπάστερ με μια ξεκάθαρη οπτική, ικανή να αγγίζει εκατομμύρια θεατές.

«Νομίζω ότι αρχίζει να καταλαβαίνει περισσότερο τη θέση του στη βιομηχανία του θεάματος», λέει ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν. «Είναι παράξενο, όταν προέρχεσαι από εκεί που προερχόμαστε εμείς και ανεβαίνεις με τον τρόπο που ανεβήκαμε εμείς, να καταλάβεις την πραγματική θέση σου ανάμεσα στους συναδέλφους σου, ιδιαίτερα εκείνους που έχουν παρόμοια ηλικία με τη δική σου».

Ίσως γι’ αυτόν τον λόγο ο Κούγκλερ αντιμετώπισε σχεδόν κάθε πρότζεκτ υποθέτοντας ότι αυτή θα ήταν η τελευταία του ευκαιρία. «Δεν πίστευα ότι θα αντέξω σε αυτή τη βιομηχανία∙ έβλεπα τη δική μου πορεία με εντελώς μοιρολατρικό τρόπο», λέει. Ακόμη και μετά την πρώτη ταινία Black Panther, μια επιτυχία που ξεπέρασε σε έσοδα το φράγμα του ενός δισ. (!) δολαρίων, ένιωθε ανασφαλής. «Ύστερα πέθανε ο Τσαντ και εγώ άρχισα να αμφισβητώ τα πάντα».

Μόνο αφού τελείωσε το σίκουελ του Black Panther επέτρεψε στον εαυτό του να κάνει σκέψεις για μια μεγάλη και λαμπρή καριέρα. «Υπήρχαν στιγμές σε εκείνη την ταινία που ένιωθα πως μοιάζει να μην έχει τέλος», λέει. «Όταν όμως την κυκλοφορήσαμε και ένιωσα ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα, σκέφτηκα: “Εντάξει, αυτό μπορώ να το κάνω για όλη μου τη ζωή”».

Τι μας επιφυλάσσει, λοιπόν, για το μέλλον ο Ράιαν Κούγκλερ; Τον ρώτησα αν έχει αρχίσει να σκέφτεται την καριέρα του μετά και την τρίτη ταινία Black Panther, που αναμένεται το 2028. «Για να είμαι ειλικρινής, ναι», απάντησε. «Η εικόνα που μου έρχεται στο μυαλό είναι ένα πράσινο λιβάδι, με την ομίχλη του Μπέι  Έρια [Σ.τ.Μ.: περιοχή της Καλιφόρνιας, στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο] να το σκεπάζει καθώς ξημερώνει. Αυτό βλέπω μετά από εκείνη την ταινία, επειδή μου δίνεται η αίσθηση ότι το πεδίο θα είναι ανοιχτό, γεμάτο νέες ευκαιρίες».

Το Sinners κυκλοφόρησε στις ελληνικές αίθουσες από την Tanweer και τώρα είναι διαθέσιμο στο HBO Max.