Δεν είναι ένα ευχάριστο ντοκιμαντέρ για να δει κανείς. Οι φρικαλεότητες της μεταπολεμικής ιστορίας ξεπηδούν ανά τακτά χρονικά διαστήματα μέσα από απόρρητες φωτογραφίες, κιτρινισμένες σημειώσεις και αποκόμματα εφημερίδων. Είναι, όμως, ένα πραγματικά σημαντικό ντοκιμαντέρ.
Η ιστορία του βραβευμένου με Πούλιτζερ Σίμορ (Σάι) Χερς, ενός θρύλου της ερευνητικής δημοσιογραφίας, έφτασε στο Netflix και ξεδιπλώνει τόσο τη δική του προσωπική διαδρομή -που από τα ’60s κι έπειτα έφερε στο φως μια σειρά από διαβόητα σκάνδαλα της αμερικανικής πολιτικής σκηνής- όσο και την ιστορία ορισμένων σκοτεινών γεγονότων που βρίσκονται πίσω από το λαμπρό μεταπολεμικό, δυτικό αφήγημα.
Ο δημοσιογράφος βρίσκεται σε πρώτο πλάνο. Με την πατίνα του χρόνου και τις αναμνήσεις ενός «ανελέητου» επαγγέλματος-λειτουργήματος τυπωμένες πάνω στα χαρακτηριστικά του προσώπου του και, κυρίως, στις αντιδράσεις του. Μπορείς να δεις τον ενθουσιασμό και την περηφάνια του όταν έφτανε κοντά σε μια αποκάλυψη, το πείσμα που συνόδευε το κυνήγι ενός ρεπορτάζ, αλλά και τις απογοητεύσεις που συχνά βίωνε μέσα σε ένα ρευστό εργασιακό περιβάλλον, να ζωντανεύουν ξανά.
Μεγάλα σκάνδαλα, φρικώδη γεγονότα
Υπό τη σκηνοθεσία της Λόρα Πόιτρας, που βρίσκεται πίσω από τη δημιουργία ερευνητικών ντοκιμαντέρ όπως το «Citizenfour» για τον Έντουαρντ Σνόουντεν (Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ, 2015) και το «All the Beauty and the Bloodshed», που βραβεύτηκε με Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας, η ζωή του Χερς μεταφέρεται μέσα από τις προσωπικές του δημοσιογραφικές στιγμές με τρόπο που δεν σε αφήνει να πάρεις το μάτι σου από την οθόνη.
Το αρχειακό υλικό που περιβάλλει μεγάλα σκάνδαλα και φρικώδη γεγονότα -από τη σφαγή νηπίων και γυναικών στο Μι Λάι, εν μέσω του πολέμου του Βιετνάμ, την οποία γνωστοποίησε με άρθρο του το 1969, μέχρι τις αποκαλύψεις που έκανε για την κόλαση του Άμπου Γκράιμπ αλλά και για το Γουότεργκειτ- τυλίγει τις αφηγήσεις και τις συνεντεύξεις με τρόπο τεχνικά άρτιο. Οι τίτλοι των εφημερίδων της εποχής ζωντανεύουν τα γεγονότα της ιστορίας με τον ρυθμό να παραμένει αμείωτος.
Ο μεγαλύτερός εχθρός του
Η συγκάλυψη, στην οποία καταφεύγουν όσοι έχουν τη δύναμη να το κάνουν, είναι αυτή απέναντι στην οποία ο Χερς εμφανίζεται να μάχεται στο ντοκιμαντέρ, μέσα από τις έρευνές του. Αυτό που κάνει όμως το «Cover-up» κάτι παραπάνω από το πορτρέτο ενός εμμονικού με τη δουλειά του δημοσιογράφου είναι ο τρόπος με τον οποίο οι δημιουργοί του, στήνουν, μέσω αρχειακού υλικού, μπροστά μας τα μελανά ιστορικά γεγονότα που περιβάλλουν τις έρευνές του.
Άλλοτε με μια συνομιλία πολιτικών προσώπων που έχει ηχογραφηθεί, άλλοτε με ένα φωτογραφικό καρέ που ξεγυμνώνει τα ψέματα, τα μεγάλα σκάνδαλα της εξουσίας οικοδομούνται ξανά, με τον ίδιο να βουτά χρονολογικά στη διαδικασία της έρευνας.
Αξίζει να αναφερθεί πως η σκηνοθέτιδα Λόρα Πόιτρας προσπαθούσε επί 20 χρόνια να τον πείσει να κάνουν μια ταινία για τη ζωή του. Τον βλέπουμε, μάλιστα ακόμη επιφυλακτικό – όταν αντιλαμβάνεται σε ένα σημείο του ντοκιμαντέρ πως οι ανώνυμες πηγές του μπορεί να τεθούν σε κίνδυνο, ζητά να σταματήσει η κινηματογράφηση. Τι είναι το «Cover-Up» με λίγα λόγια; 117 λεπτά για τη συγκάλυψη, τον κόσμο της ερευνητικής δημοσιογραφίας και τα «σκοτάδια» που την περιβάλλουν.
Το ντοκιμαντέρ «Cover-Up» («Συγκάλυψη: Μυστικά και σκάνδαλα») στριμάρεται στο Netflix.
