«Εξωστρέφεια· αυτή είναι μια λέξη-κλειδί για μας», λέει ο Υποστράτηγος Αναστάσιος Πολύχρονος, Διοικητής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, καθώς μπαίνουμε στην εντυπωσιακή Αίθουσα των Τιμών. Στον ψηλοτάβανο χώρο δεσπόζουν πίνακες διάσημων ζωγράφων με στιγμές από την ελληνική στρατιωτική ιστορία και φωτογραφίες από Ευέλπιδες οι οποίοι έπεσαν στο πεδίο της μάχης, όσο ακόμα φοιτούσαν στη Σχολή. «Συνεργαζόμαστε καθημερινά με δεκάδες ακαδημαϊκά ιδρύματα και φορείς, εντός και εκτός Ελλάδας. Μάλιστα, τον Δεκέμβριο θα τιμηθούμε στη Βενετία από το Ευρωπαϊκό Κολέγιο Ασφάλειας και Άμυνας για μια πρωτοποριακή μας δράση: μέλη της Σχολής επισκέφτηκαν όλους τους ευρωπαϊκούς και ΝΑΤΟϊκούς θεσμούς στο Βέλγιο. Είναι κάτι που κρίθηκε ως βέλτιστη πρακτική. Δώσαμε ένα παράδειγμα και τώρα καλούμαστε να πούμε σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές στρατιωτικές σχολές ποιος ήταν ο σκοπός και τι αποκομίσαμε», συνεχίζει, λίγες ώρες πριν πετάξει μέχρι την άλλη άκρη της Γης, αποδεχόμενος επίσημη πρόσκληση της Στρατιωτικής Ακαδημίας της Αυστραλίας.
Είναι ακόμα πρωί και η ξενάγηση θα διαρκέσει αρκετές ώρες. Στη διαδρομή μέχρι τη Βάρη αναρωτιόμουν αν θα ερχόμουν αντιμέτωπος με ένα αυστηρό και κάπως «απροσπέλαστο» κλίμα. Από την πρώτη στιγμή, όμως, συνάντησα ακριβώς το αντίθετο: δυνατές χειραψίες, σίγουρα χαμόγελα, διάθεση επικοινωνίας και ένα ξεκάθαρο όραμα για το μέλλον. Εδώ δεν είναι μια στρατιωτική Σχολή που ομφαλοσκοπεί, αλλά ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα που μπορεί να έχει ως ημερομηνία ίδρυσης την 21η Δεκεμβρίου του 1828, δείχνει όμως πιο σύγχρονο από ποτέ· τόσο από πλευράς εγκαταστάσεων, όσο και από πλευράς λειτουργίας.
Καθώς στο προαύλιο οι νεαροί Ευέλπιδες προχωρούν με γοργό βήμα προς τα αμφιθέατρα και τα εργαστήρια, ο Διοικητής της Σχολής εξηγεί: «Η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών στον τομέα της άμυνας είναι πλέον αναγκαιότητα. Με όσα συμβαίνουν γύρω μας, οφείλουμε να έχουμε κοινή γλώσσα συνεννόησης. Αυτό ξεκινά από τις στρατιωτικές σχολές και από πολύ νεαρή ηλικία. Mέσα από τα προγράμματα ανταλλαγής Erasmus, οι Ευέλπιδες γνωρίζονται, συνεργάζονται και διαμορφώνουν κοινή κουλτούρα με σπουδαστές άλλων χωρών, για να επιστρέψουν πίσω κουβαλώντας πολύτιμες εμπειρίες, χρήσιμες για εκείνους αλλά και για τη Σχολή. Εγώ πρώτη φορά βγήκα στο εξωτερικό στα 35 μου, ενώ αυτά τα παιδιά το κάνουν από τα 19 τους, αποκτώντας αυτοπεποίθηση. Είναι κάτι που πάντα λέω: εδώ αποδίδουμε στο Έθνος Ανώτερους Αξιωματικούς, όχι Ανθυπολοχαγούς. Είναι βασικό μας μέλημα, οι αυριανοί αξιωματικοί να έχουν τα εφόδια για να συνομιλήσουν με διπλωμάτες, με ακαδημαϊκούς, και με διακεκριμένα μέλη της κοινωνίας».
Επιλογές και προκλήσεις
Το συγκρότημα της Σχολής, σχεδιασμένο τη δεκαετία του 1970 από το γραφείο του εμβληματικού αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη, καλύπτει έναν αχανή χώρο 68 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων. Για να το διανύσει κανείς από τη μία άκρη έως την άλλη χρειάζεται αρκετά λεπτά, ενώ το να ακολουθείς το βήμα των στρατιωτικών, οι οποίοι έχουν συνηθίσει να μην περπατούν ράθυμα ούτε για ένα δευτερόλεπτο στη ζωή τους, δεν είναι το πιο απλό πράγμα στον κόσμο. Στη διαδρομή υπάρχει παντού φυτεμένο πράσινο, που όπως μαθαίνω αποτελεί παράδοση να το φυτεύουν και να το περιποιούνται οι Ευέλπιδες – είναι κάτι που έκανε και ο ίδιος ο σημερινός Διοικητής όταν φοιτούσε στη Σχολή, στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Καθώς το ένα αίθριο διαδέχεται το άλλο, με το φως του ήλιου να φωτίζει και την παραμικρή γωνιά του κτιρίου, σκέφτομαι ότι είναι τυχεροί όσοι ζουν και σπουδάζουν μέσα σε μια τόσο άρτια μελετημένη κτιριακή δομή – ακόμα και αν, σε αντίθεση με τους περισσότερους άλλους φοιτητές στην Ελλάδα, είναι υποχρεωμένοι να κοιμούνται κάτω από τη στέγη του για τρία βράδια την εβδομάδα (όχι και τόσο πολλά, δηλαδή, σε σχέση με παλιότερες εποχές).
Γιατί, όμως, να επιλέξει κάποιος να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο; «Δεν είχα συγγενείς στον στρατό, αλλά ήθελα μια πρόκληση για τον εαυτό μου. Η Σχολή Ευελπίδων ήταν η πρώτη μου επιλογή και ήθελα να αλλάξω τρόπο ζωής, να μπω σε ένα πλαίσιο δομημένο. Ήξερα από την αρχή τι ακολουθεί, όπως γνώριζα επίσης ότι και η επαγγελματική αποκατάσταση είναι σίγουρη», λέει ο τεταρτοετής Ιωάννης Κουτσακίδης. Ο γεννημένος και μεγαλωμένος στην Καλλιθέα Εύελπις δεν δέχτηκε καμία πίεση από τους γονείς του για το τι θα κάνει στη ζωή του. Ήταν ένα προσωπικό στοίχημα. Τώρα, λίγο πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του, νιώθει πως «επειδή οι εκπαιδεύσεις στη σχολή είναι πολύπλευρες και όχι απλώς μια ρουτίνα οκτώ το πρωί με έξι το απόγευμα, έχω εφοδιαστεί με όλες τις απαραίτητες δεξιότητες για να αντιμετωπίσω κάθε πρόκληση εντός αλλά και εκτός στρατεύματος».
Καθώς προχωράμε προς τα αμφιθέατρα και τα εργαστήρια, μια γνώριμη εικόνα, για όποιον έχει υπηρετήσει στον ελληνικό στρατό, λαμβάνει χώρα: Οι Ευέλπιδες, αφού σταθούν προσοχή μπροστά στους ανωτέρους τους, στέλνουν διακριτικά μήνυμα μέσω κινητού στους συμφοιτητές τους∙ λίγη προσοχή, ο Διοικητής κάνει «βόλτα» στη Σχολή μαζί με τους πιο κοντινούς του συνεργάτες. Είναι μια ενδιαφέρουσα ένδειξη αλληλεγγύης ανάμεσα στους Ευέλπιδες σχετικά με τους απλούς κανόνες πειθαρχίας όσον αφορά την εμφάνιση, τους οποίους καλούνται να τηρούν όλοι, από τους απλούς σπουδαστές έως τα ανώτερα στελέχη.
«Η μητέρα μου είναι στρατιωτικός, αλλά ποτέ δεν μου το επέβαλε. Από μικρή πήγαινα στη δουλειά της και μου άρεσε όλο το περιβάλλον. Έβλεπα τους συναδέλφους της, που ήταν σαν μια οικογένεια – λογικό, αφού περνούν την περισσότερη μέρα μαζί. Μου άρεσε το κλίμα, οι παλιές φωτογραφίες από εκπαιδεύσεις, η στολή, όλα μου άρεσαν. Ήξερα ήδη από το Γυμνάσιο τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου», λέει η Εύελπις Πηνελόπη Κυριακοπούλου από τα Γλυκά Νερά. Όταν ολοκληρώσει τις σπουδές της, σκέφτεται να κάνει κάποιο μεταπτυχιακό στη Χημεία, μια και «η Σχολή δίνει αυτή τη δυνατότητα», ενώ δεν την τρομάζει καθόλου το γεγονός ότι το εν λόγω επάγγελμα απαιτεί, τα πρώτα χρόνια τουλάχιστον, αρκετές αλλαγές στον τόπο διαμονής, αφού «δεν είναι όλη η ζωή μια μετάθεση». Μήπως, όμως, συναντά δυσκολίες και διακρίσεις λόγω του φύλου της; «Η Σχολή είναι έτσι διαμορφωμένη ώστε όλα τα πρότυπα και σε ό,τι αξιολογούμαστε να είναι ίσα για όλους. Μπορεί οι γυναίκες να χρειάζεται να κάνουν μεγαλύτερη προσπάθεια στο αθλητικό κομμάτι, αλλά είναι δίκαιο όλο αυτό και καλώς γίνεται· στρατός είναι».
Γεμάτα αμφιθέατρα, καινοτόμα εργαστήρια
Στην παρούσα φάση, το ποσοστό γυναικών που φοιτούν στην Ευελπίδων είναι 18%, ενώ παλιότερα έχει υπάρξει και λίγο μεγαλύτερο. Δεν είναι ακόμα «μισοί μισοί», αλλά δεν είναι μια πραγματικότητα που συναντάμε μόνο στην εν λόγω Σχολή. Σίγουρα, πάντως, είναι μια καλή αρχή. «Ακόμα και σημειολογικά να το εξετάσουμε, η Σχολή δεν διαχωρίζει τους άνδρες από τις γυναίκες∙ όλοι φοράνε την ίδια στολή», αναφέρει η Ειρήνη Καρανάσιου, διευθύντρια του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικών. «Φέτος, έχοντας κερδίσει τον άτυπο διαγωνισμό ανάμεσα στους φοιτητές, θα πάνε στην Αμερική μέσω προγράμματος ανταλλαγής δύο κοπέλες και όχι δύο αγόρια», αναφέρει χαρακτηριστικά. Άλλωστε, η «ποσόστωση» μπορεί πάντα να αλλάξει στο κοντινό μέλλον, ιδιαίτερα όσο η Ευελπίδων λειτουργεί με εξωστρέφεια ως προς την κοινωνία. Όπως, για παράδειγμα, μέσω της δράσης «Μία μέρα Εύελπις»: μαθητές και μαθήτριες της Α΄ και της Β΄ Λυκείου περνούν μία ολόκληρη ημέρα με τους Ευέλπιδες, συμμετέχουν σε δραστηριότητες, ενημερώνονται, αθλούνται μαζί τους και ίσως ανακαλύπτουν ότι αυτό εδώ είναι ένα επάγγελμα που τους ταιριάζει.
Φωτ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΛΑΪΚΟΣ
«Η Σχολή πλέον λειτουργεί ως πλήρες εκπαιδευτικό ίδρυμα: διοργάνωση ημερίδων, σεμιναρίων, αποστολές φοιτητών στο εξωτερικό, συμμετοχή σε συνέδρια, Erasmus, έχουμε δικά μας μεταπτυχιακά προγράμματα και διαθέτουμε πλέον τη δυνατότητα να εκπονήσουμε και διδακτορικά. Η απορρόφηση πόρων είναι 100%», λέει ο Γιώργος Καϊμακάμης, καθηγητής Μαθηματικών και Κοσμήτορας της Σχολής, σημειώνοντας ότι το 80% των πρωτοετών την είχαν ως πρώτη επιλογή, ενώ συμπληρώνει ότι ο ρόλος της είναι διπλός, καθώς καλείται να προσφέρει εκπαίδευση τόσο ακαδημαϊκή όσο και στρατιωτική. Μάλιστα, η Ευελπίδων τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει και έναν τρίτο πυλώνα: την έρευνα. Είναι χαρακτηριστικό, επί παραδείγματι, ότι υπό την επίβλεψη της κ. Καρανάσιου έχει εγκριθεί έργο που αποτελεί σημαντικό σκαλοπάτι για την επίτευξη του στόχου που ονομάζεται «ψηφιακός στρατιώτης». Τι ακριβώς προβλέπει; Την παρακολούθηση μέσα από αισθητήρες, και σε ζωντανό χρόνο, των φυσιολογικών και ψυχοφυσιολογικών λειτουργιών των μαχητών, με σκοπό την επεξεργασία των δεδομένων μέσα από ειδικούς αλγορίθμους, με το βασικό αλλά και το εφαρμοσμένο στάδιο της έρευνας να πραγματοποιείται στο πλαίσιο της σχολής.
«Το πρώτο πρόγραμμα, σε συνεργασία με την εταιρεία Adamant, ονομάζεται Mindfield και έχει να κάνει με την παραγωγή και τη μελέτη πολυλειτουργικών υφασμάτων, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να παραγάγουν ενέργεια μέσω κίνησης, μέσω της τριβής και να φορτίσουν ενδεχομένως ηλεκτρονικές συσκευές για να ενισχύσουν την ενεργειακή αυτονομία του στρατιώτη στο πεδίο της μάχης», αναφέρει ο Νεκτάριος Νασίκας, αναπληρωτής καθηγητής στον τομέα Μαθηματικών και Επιστημών Μηχανικού και επιστημονικός υπεύθυνος σε δύο συνεργατικά έργα. «Το δεύτερο πρόγραμμα, που έχει συντονιστεί από το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και τον “Δημόκριτο”, αφορά μια νέα τεχνολογία με την κωδική ονομασία SWIFT (Sustainable Water Innovations for Fielded Troops).
»Χρησιμοποιούμε, δηλαδή, καινοτόμες μεθόδους για τον καθαρισμό του νερού, όπως η φωτοκατάλυση, ώστε να ενισχύσουμε την αυτονομία σε νερό και ως εκ τούτου την ασφάλεια του προσωπικού σε στρατόπεδα και σε εκστρατείες». Όλα αυτά μοιάζουν με σελίδες επιστημονικής φαντασίας γραμμένες για τους στρατιώτες του μέλλοντος, συμβαίνουν όμως τώρα στις κτιριακές εγκαταστάσεις της Βάρης. Τι νόημα όμως έχουν για εμάς, τους απλούς πολίτες; Ο κ. Νασίκας τονίζει ότι –ευτυχώς ή δυστυχώς– καινοτόμες λύσεις όπως αυτές που μας έστειλαν στο φεγγάρι ή εκείνες που έκαναν πολύπλοκες εγχειρήσεις πιο απλές, δοκιμάστηκαν πρώτα στο στρατιωτικό πλαίσιο.
Παρακολουθώντας από ψηλά τα γεμάτα αμφιθέατρα της Σχολής, σκέφτεται κανείς ότι θυμίζουν πολεμική ακαδημία από κάποια χολιγουντιανή ταινία, αφού μοιάζουν να είναι όλα στην εντέλεια∙ η συνήθης «αταξία» των ελληνικών σχολών εδώ απουσιάζει, δεν υπάρχουν σκουπίδια πουθενά, αφού ακόμα και γι’ αυτά είναι υπεύθυνοι οι «κάτοικοι» των κτιριακών εγκαταστάσεων. Ρωτώντας τον κ. Καϊμακάμη, τον Κοσμήτορα μιας Σχολής στο πρόγραμμα σπουδών της οποίας υπάρχει από φιλολογία μέχρι τεχνητή νοημοσύνη, ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που θέλουν να εμφυσήσουν στους μελλοντικούς αξιωματικούς, η απάντηση είναι «ευρυμάθεια και προσαρμογή σε οποιαδήποτε συνθήκη, εφόδια για σωστές αποφάσεις και αυτονομία, πάντα σε συνδυασμό με πειθαρχία». Στο περιθώριο πάντως της συζήτησης, με θέα το αχανές προαύλιο της Σχολής, συμπλήρωσε χαριτολογώντας: «Ξέρετε, εμείς τους θαυμάζουμε τους φοιτητές μας. Δεν είναι απλό πράγμα να έχεις το βράδυ υπηρεσία και το πρωί να πρέπει να σου διδάξω διαφορικές εξισώσεις».
Διάλειμμα για φαγητό
Δεκάδες χακί στολές με διάφορα διακριτικά, νεαροί άνθρωποι κάθε φύλου αλλά και κάθε φυλής (στην Ευελπίδων φοιτούν σπουδαστές από κάθε γωνιά της Γης, με τους Ευέλπιδες από την Αρμενία και την Αφρική να είναι οι πιο συχνοί) στέκονται όρθιοι μπροστά στα τραπέζια της τεράστιας σάλας για να γίνει η καθιερωμένη προσευχή πριν από το μεσημεριανό. Λίγο πιο εκεί, μια τραπεζοκόμος κοιτάζει φανερά συγκινημένη. «Είμαι 30 χρόνια εδώ. Σιτίζουμε 800 Ευέλπιδες και τους νιώθω όλους σαν οικογένειά μου», λέει η Αθηνά Μπουρνιά, που δυσκολεύεται να συγκρατήσει τα δάκρυά της. Σε λίγες μέρες παίρνει σύνταξη από μια δουλειά που την άφησε απόλυτα ικανοποιημένη, όπως λέει, και τα συναισθήματα είναι πιο έντονα από όσο αντέχει. «Είμαι μια αγκαλιά για τα παιδιά και πολλά από εκείνα με νιώθουν λίγο σαν “μαμά” τους. Ξέρετε, κάποια από αυτά πρώτα έρχονται να με χαιρετήσουν και ύστερα πηγαίνουν στις τάξεις τους». Οι περισσότεροι Ευέλπιδες, τουλάχιστον όσοι κατάγονται από την Αθήνα, κοιμούνται τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα σπίτι τους.
Για κάποιους, όμως, το «σπίτι» είναι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. «Μιλάω πρώτα με την οικογένειά μου και μετά με φίλους τουλάχιστον 20 λεπτά την ημέρα μέσω ίντερνετ. Περιμένω πώς και πώς να έρθει το καλοκαίρι για να τους δω», λέει ο Λουάι Ζαντάουι, τεταρτοετής Εύελπις από την Τυνησία. Το γεγονός ότι βγήκε δεύτερος σε στρατιωτική Σχολή της πατρίδας του, του έδωσε το δικαίωμα να δοκιμάσει την τύχη του στην Ελλάδα. «Βέλγιο, Γαλλία, Κατάρ∙ είχα και άλλες επιλογές, προτίμησα όμως την Ελλάδα, γιατί θαυμάζω τον πολιτισμό και την ιστορία της και επειδή ήθελα να βρεθώ σε μια Σχολή παγκοσμίου επιπέδου», συνεχίζει σε εξαιρετικά ελληνικά, τα οποία μιλάει με ελαφριά βορειοαφρικανική προφορά. Μου λέει ότι περνάει ωραία στην Ελλάδα, αν και προφανώς του λείπουν οι δικοί του, ότι στη σχολή ποτέ δεν ένιωσε ότι πέφτει θύμα διάκρισης και ότι έχει καταφέρει να κάνει και κάποιες εκδρομές σε νησιά. «Μου άρεσε η Σαντορίνη. Η μαύρη άμμος μού θυμίζει κάποια μέρη της πατρίδας μου!».
Στρατιωτικές ασκήσεις, μαραθώνιοι δρόμοι
Οι Ευέλπιδες σκαρφαλώνουν με ευκολία στον πύργο αναρρίχησης-καταρρίχησης και στη συνέχεια μοιάζουν να περπατούν στον αέρα∙ η στάση του σώματός τους δείχνει άνεση αλλά και ένταση. Μπορεί να μην «τρέχει» κάποιος διαγωνισμός, όλοι όμως θέλουν να ξεπεράσουν τον διπλανό τους. «Ο Γάλλος ομόλογός μου από τη φημισμένη στρατιωτική ακαδημία του Σεν Σιρ (St.Cyr-Coetquidan), κατά τη διάρκεια της θερινής συνεκπαίδευσης που πραγματοποιήσαμε στο Λιτόχωρο, θέλοντας να τονίσει τις υψηλές επιδόσεις των Ευελπίδων στο στίβο μάχης, μου ζήτησε χαριτολογώντας να μειώσω την ένταση, διαφορετικά δεν θα του έμενε κανείς να συνεχίσει τις επόμενες ημέρες», μου λέει ο Συνταγματάρχης (ΠΖ) Νικόλαος Χαραλαμπόπουλος, Διοικητής του Συντάγματος Ευελπίδων. «Εκτός από την καθαρά στρατιωτική εκπαίδευση –η οποία δεν περιορίζεται μόνο στον χειρισμό οπλικών συστημάτων ούτε σε απλά θέματα διοίκησης– προσπαθούμε να διαπλάσουμε μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα που στο μέλλον θα αναλάβει ηγετικά καθήκοντα». Οι Ευέλπιδες συνεχίζουν με αμείωτη ένταση τις κινήσεις τους στον στίβο μάχης, όσο εμείς μεταφερόμαστε στο γήπεδο, εκεί όπου άλλοι κάνουν ασκήσεις ακριβείας με τα όπλα, άλλοι κάνουν διατάσεις, άλλοι τρέχουν σπριντ και άλλοι προετοιμάζονται για Μαραθώνιο.
«Τέσσερις ώρες και 25 λεπτά», απαντά η Εύελπις Βερόνικα Φωτίου από την Κύπρο στην ερώτηση αν θυμάται τον χρόνο που έκανε στον Κλασικό Μαραθώνιο της Αθήνας. Η ίδια δηλώνει πολύ ευχαριστημένη από το γεγονός ότι η άθληση είναι βασικό μέρος των σπουδών της. «Το 2022, η Ακαδημία επισκέφτηκε το Γουέστ Πόιντ στις ΗΠΑ για τους αγώνες Military Skill Competition. H δοκιμασία είναι προσομοίωση, διαρκεί δύο ημέρες και περιλαμβάνει περίπου 20 αντικείμενα. Την πρώτη φορά δεν τα πήγαμε καλά, βγήκαμε προτελευταίοι. Όταν όμως πήγαμε ξανά, βγήκαμε πρώτοι σε διάφορα αντικείμενα –όπως η σκόπευση– ανάμεσα σε 13 ξένες αποστολές», αναφέρει ο Κωνσταντίνος Χαβενετίδης, διευθυντής του τομέα Φυσικής Αγωγής. «Παλαιότερα, περίπου το 33% των πρωτοετών είχε μυοσκελετικά προβλήματα. Ο τομέας εισήγαγε συγκεκριμένο πρόγραμμα άσκησης με επιστημονική προσέγγιση, συμπεριλαμβανομένης της διατροφής. Οι καθηγητές αξιολογούν βάρος, ύψος, φυσική κατάσταση και προβλήματα, διαμορφώνοντας εξατομικευμένη διατροφή. Η Σχολή διαθέτει 13 αγωνιστικές ομάδες (όπως μπάσκετ, βόλεϊ, στίβο, αναρρίχηση, κολύμβηση). Δεν μπορεί να υπάρχει ενιαίο συσσίτιο για όλους», τονίζει με νόημα.
Είναι φανερό ότι η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων ακολουθεί τα υψηλότερα επιστημονικά στάνταρ σε κάθε έκφανσή της. Είναι όμως άραγε αυτό αρκετό; «Το περιβάλλον είναι σκληρό, αλλά δίκαιο. Δεν επιδιώκουμε να περάσουμε στεγνές γνώσεις για οπλικά συστήματα», αναφέρει ο Συνταγματάρχης Χαραλαμπόπουλος, που έχει εκπαιδευτεί στις ΗΠΑ. «Μέσα από την πειθαρχία αναδεικνύουμε ισχυρές προσωπικότητες που θα μπορούν στη διάρκεια της καριέρας τους να σταθούν αντάξιες σε δύσκολες περιστάσεις και να αντιμετωπίσουν κρίσεις, είτε στρατιωτικές είτε εθνικές».
Αντί επιλόγου
«Στην τρίτη Γυμνασίου, όταν είχα αρχίσει να καταλαβαίνω λίγο περισσότερο τα θέματα της Ιστορίας, κυρίως Ελλάδας και Κύπρου», απαντά η Βερόνικα Φωτίου σχετικά με το πότε αποφάσισε ότι θα ήθελε να φοιτήσει στη Σχολή Ευελπίδων. «Θέλω να μπορώ να υπερασπιστώ την πατρίδα μου», προσθέτει. Αυτό μοιάζει με ένα κίνητρο πιο ισχυρό από τη σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση ή τις σπουδές που δίνουν πρόσβαση σε πληθώρα επιστημονικών πεδίων.
«Στη Μάχη της Κρήτης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμμετείχαν 300 πρωτοετείς Ευέλπιδες, οι οποίοι δεν είχαν καμία υποχρέωση να είναι εκεί», λέει ο Υποστράτηγος Αναστάσιος Πολύχρονος. Οι νεαροί Ευέλπιδες της Στρατιωτικής Σχολής είχαν λάβει τις ακριβώς αντίθετες εντολές. Τις παρέβησαν όμως, πολέμησαν ενάντια στον ναζιστικό κατακτητή και εννέα από αυτούς έδωσαν τη ζωή τους για την Πατρίδα. Ο Διοικητής μού αναφέρει ότι δεν μπορεί να φανταστεί κάποιο καλύτερο παράδειγμα για τους σημερινούς Ευέλπιδες. Βρισκόμαστε στη βιβλιοθήκη της Σχολής, σε έναν χώρο-κόσμημα, όπου φυλάσσονται χειρόγραφα-κειμήλια της ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας. Πιο πριν, μου είχε δείξει έναν όμορφο χάρτη σε έναν τοίχο, όπου καταγράφεται το πού έχει «ταξιδέψει» η Σχολή Ευελπίδων – από τις ΗΠΑ μέχρι τη Βορειοανατολική Ασία και την Αυστραλία, με ανταλλαγές Αξιωματικών, Καθηγητών και Ευέλπιδων. Για εκείνον, η εξωστρέφεια είναι κομβικός παράγοντας για την επόμενη μέρα της Σχολής, λίγο πριν κλείσει 200 χρόνια. «Δεν επιδιώκουμε τυφλή πειθαρχία, αλλά συνειδητή πειθαρχία, απαραίτητη για να λειτουργούμε ως σύνολο και ομάδα. Φέρνουμε βετεράνους από το εξωτερικό –για παράδειγμα, Αμερικανούς που πολέμησαν σε Αφγανιστάν, Συρία και Ιράκ– για να μιλήσουν στους Ευέλπιδες για την πραγματική διοίκηση στη μάχη και διοργανώνουμε πλήθος ημερίδων με κορυφαίους ομιλητές: ο Ρόμπιν Λέιν Φοξ ήρθε και μας μίλησε για τον Μέγα Αλέξανδρο, η Θία Χάλο για τη Γενοκτονία των Ποντίων, ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης για την τεχνητή νοημοσύνη».
Τη συζήτησή μας διακόπτει ο χαρακτηριστικός ήχος για την υποστολή της Σημαίας. Το φως του ήλιου δεν μπαίνει πια από τα σοφά τοποθετημένα παράθυρα των εγκαταστάσεων που σχεδίασε κάποτε ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης. Ο Διοικητής κάνει μια παύση στον λόγο του. Τον ρωτώ, λίγο πριν αποχωρήσουμε, τι δεν πρέπει να ξεχνούν ποτέ οι σπουδαστές. Μου λέει με ένα αχνό χαμόγελο στα χείλη: «Αυτό που λέει το όνομά τους και το βρίσκουμε στον Θουκυδίδη: “Παρά δύναμιν τολμηταί και παρά γνώμην κινδυνευταί και εν τοις δεινοίς ευέλπιδες”».
