Τη βροχερή 20ή Ιανουαρίου 1937, ο Φραγκλίνος Ντ. Ρούσβελτ και ο Τζον Νανς Γκάρνερ ορκίζονται για δεύτερη φορά πρόεδρος και αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, αντίστοιχα. Πέρα από τη δεύτερη στις συνολικά τέσσερις φορές που ορκίστηκε πρόεδρος ο Ρούσβελτ –ο μοναδικός πρόεδρος στην Ιστορία– η ορκωμοσία αυτή ήταν η πρώτη που πραγματοποιήθηκε την 20ή Ιανουαρίου, ημερομηνία που καθιέρωσε η 20ή Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία άλλαζαν τα διαστήματα των θητειών των Αμερικανών προέδρων που ισχύουν μέχρι και σήμερα.
Μέχρι τότε, οι εκλεγμένοι πρόεδροι αναλάμβαναν καθήκοντα στις 4 Μαρτίου, τέσσερις ολόκληρους μήνες μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου. Η μακρά αυτή μεταβατική περίοδος –γνωστή ως “lame duck period”– είχε αποδειχθεί ιδιαίτερα προβληματική σε εποχές κρίσης. Η εμπειρία της Μεγάλης Υφεσης, όταν ο απερχόμενος πρόεδρος Χέρμπερτ Χούβερ και ο εκλεγμένος Ρούσβελτ συνυπήρχαν πολιτικά χωρίς ουσιαστικό συντονισμό, κατέστησε σαφές ότι η χώρα δεν μπορούσε να αντέξει τέτοιες καθυστερήσεις. Η 20ή Τροπολογία, η οποία εγκρίθηκε το 1933, στόχευε ακριβώς σε αυτό: στη μείωση του κενού εξουσίας και στην ταχύτερη ανάληψη ευθύνης από τη νέα ηγεσία.
Οταν λοιπόν ο Ρούσβελτ ορκίζεται στις 20 Ιανουαρίου 1937, η ημερομηνία συμβολίζει τη θεσμική προσαρμογή της δημοκρατίας στις απαιτήσεις ενός πιο γρήγορου και ασταθούς κόσμου. Παράλληλα, ο ίδιος ο πρόεδρος ενσαρκώνει ήδη μια βαθιά μεταμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής. Από το 1933 έχει θέσει σε εφαρμογή το «New Deal», ένα εκτεταμένο πλέγμα κοινωνικών και οικονομικών παρεμβάσεων που επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο του ομοσπονδιακού κράτους. Η δεύτερη θητεία του δεν ξεκινά ως επιβεβαίωση της σταθερότητας, αλλά ως συνέχεια μιας ανοιχτής πολιτικής μάχης.
Το εκλογικό αποτέλεσμα του 1936, με τη συντριπτική νίκη του Ρούσβελτ απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Αλφ Λάντον, του δίνει ισχυρή λαϊκή εντολή. Ωστόσο, οι εσωτερικές πιέσεις δεν λείπουν. Συντηρητικοί κύκλοι, επιχειρηματικά συμφέροντα και μέρος του ίδιου του Δημοκρατικού Κόμματος ανησυχούν για την έκταση των κρατικών παρεμβάσεων και για τη μετατόπιση της ισορροπίας εξουσιών. Η νέα θητεία θα φέρει στο προσκήνιο συγκρούσεις με το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο έχει ήδη ακυρώσει βασικές πτυχές του «New Deal», αλλά και έντονες συζητήσεις για τα όρια της προεδρικής εξουσίας.
Ο Τζον Νανς Γκάρνερ, βετεράνος πολιτικός από το Τέξας, αποτελεί μια ενδιαφέρουσα φιγούρα σε αυτό το σκηνικό. Αν και αντιπρόεδρος, εκφράζει συχνά πιο συντηρητικές θέσεις από τον πρόεδρο, λειτουργώντας ως γέφυρα και σημείο τριβής ανάμεσα στις διαφορετικές πτέρυγες των Δημοκρατικών. Η συνύπαρξή τους υπογραμμίζει ότι η επιτυχία του Ρούσβελτ δεν σήμαινε ακριβώς πολιτική ομοφωνία, αλλά μια εύθραυστη ισορροπία μέσα σε ένα κόμμα που μετασχηματίζεται.
Η ορκωμοσία του 1937 πραγματοποιείται σε μια διεθνή συγκυρία αυξανόμενης ανησυχίας. Η Ευρώπη βαδίζει προς τον πόλεμο, ο φασισμός εδραιώνεται και οι Ηνωμένες Πολιτείες, αν και ακόμη προσηλωμένες στον απομονωτισμό, δεν μπορούν να αγνοήσουν τις εξελίξεις. Η δεύτερη θητεία του Ρούσβελτ θα αποτελέσει γέφυρα ανάμεσα στην εσωστρέφεια της δεκαετίας του ’30 και στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Αμερικής στην παγκόσμια εμπλοκή που έμελλε να ακολουθήσει.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
