Στην τελική ευθεία βρίσκεται η νομοθετική ρύθμιση με την οποία οι επικουρικές συντάξεις στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης θα εκδίδονται από τον τελευταίο φορέα στον οποίο υπαγόταν ο ασφαλισμένος πριν από τη συνταξιοδότηση, ανεξάρτητα από το πού έχει συγκεντρώσει τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης.
Η παρέμβαση, που προωθεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης σε συνεργασία με τον ΕΦΚΑ, στοχεύει όχι στην αλλαγή του υπολογισμού του ποσού της σύνταξης, αλλά στην επιτάχυνση της έκδοσής της, καθώς οι επικουρικές αποτελούν σήμερα το βασικό «αγκάθι» στο σύστημα απονομής.
Ενώ σήμερα υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες η έκδοση μιας επικουρικής σύνταξης μπορεί να καθυστερήσει δύο ή και περισσότερα χρόνια, με την προωθούμενη διάταξη εκτιμάται ότι θα εκδίδεται άμεσα, ακόμη και μέσα σε ένα μήνα με τη fast track διαδικασία αφότου εκδοθεί η κύρια σύνταξη, με αποκλειστικό αρμόδιο για την έκδοση το τελευταίο Ταμείο.
Με το ισχύον καθεστώς, όταν ο ασφαλισμένος έχει χρόνο σε περισσότερα από ένα επικουρικά ταμεία, απαιτείται εσωτερική διαδικασία προκειμένου να διαπιστωθεί ποιος φορέας συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης και πληροί τις προϋποθέσεις για την απονομή της σύνταξης.
Η διαδικασία αυτή συνεπάγεται ανταλλαγή στοιχείων και αλληλογραφία μεταξύ των υπηρεσιών του ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα να μεσολαβούν μήνες μόνο για τον καθορισμό της αρμοδιότητας.
Με τη νέα διάταξη η επικουρική θα εκδίδεται άμεσα, ακόμη και μέσα σε ένα μήνα αφότου εκδοθεί η κύρια σύνταξη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι καθυστερήσεις υπερβαίνουν τα δύο έτη, ιδίως όταν εμπλέκονται δύο ή τρία πρώην Ταμεία με διαφορετικά αρχεία και χειρόγραφες καρτέλες ενσήμων.
Και αυτό γιατί με βάση τον νόμο 5078/2023 ο συνολικός χρόνος επικουρικής ασφάλισης πρέπει να είναι τουλάχιστον 15 έτη, ώστε η απονομή να μπορεί να γίνει από τον φορέα όπου υποβάλλεται η αίτηση.
Ωστόσο, σε περιπτώσεις με περισσότερα έτη διαδοχικής ασφάλισης (π.χ. 25 ή 30 χρόνια), αρμόδιος θεωρείται ο φορέας στον οποίο ο ασφαλισμένος έχει τον μεγαλύτερο χρόνο και πληροί τις προϋποθέσεις.
Στην πράξη αυτό σήμαινε εκτεταμένη εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ των τομέων επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ, και μέχρι να αποφασιστεί ποια διεύθυνση θα αναλάβει τον φάκελο, είχε ήδη χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Αποτέλεσμα ήταν οι επικουρικές με διαδοχική ασφάλιση να καθυστερούν σημαντικά περισσότερο από τις υπόλοιπες, με μέσο χρόνο αναμονής που σε πολλές περιπτώσεις φτάνει στα δύο χρόνια ή και υπερβαίνει αυτό το διάστημα.
Η νέα διάταξη έρχεται να ανατρέψει αυτή τη λογική. Ο τελευταίος φορέας θα καθίσταται αυτομάτως αρμόδιος για την επεξεργασία και την έκδοση της επικουρικής σύνταξης, χωρίς να προηγείται έρευνα για το πού εντοπίζεται ο περισσότερος χρόνος.
Ο χρόνος διαδοχικής ασφάλισης θα αντιμετωπίζεται ενιαία εντός του κλάδου επικουρικής ασφάλισης, με στόχο να καταργηθούν τα ενδιάμεσα στάδια που επιβραδύνουν τη διαδικασία. Στελέχη του υπουργείου εκτιμούν ότι με αυτόν τον τρόπο θα μειωθούν αισθητά οι χρόνοι απονομής και θα αποσυμφορηθούν οι υπηρεσίες, ώστε να επιταχυνθούν συνολικά οι εκκρεμείς υποθέσεις.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία οι εκκρεμότητες όσον αφορά τις κύριες συντάξεις έχουν περιοριστεί σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, ενώ το βάρος έχει μετατοπιστεί στις επικουρικές. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις είναι λιγότερες από 15.000, ενώ οι επικουρικές ανέρχονται σε περίπου 31.000, αριθμός που αποτυπώνει τη δυσκολία διαχείρισης των διαδοχικών χρόνων και των διαφορετικών καθεστώτων ασφάλισης.
