Η επικείμενη διενέργεια ηλεκτρονικού πλειστηριασμού στις 18 Μαρτίου για ακίνητα ιδιοκτησίας της εταιρείας «Ελληνικός Νηογνώμων Α.Ε.», επί της Ακτής Μιαούλη 23 στον Πειραιά, σηματοδοτεί την ουσιαστική κατακλείδα μιας μακράς περιόδου οικονομικής και λειτουργικής απαξίωσης. Η διαδικασία αφορά τρεις οριζόντιες ιδιοκτησίες γραφειακών χώρων στον δεύτερο όροφο και δύο υπόγειες αποθήκες, με συνολική τιμή πρώτης προσφοράς που προσεγγίζει τις 800.000 ευρώ. Επισπεύδοντες είναι τρεις ιδιώτες, πρώην εκμισθωτές χώρων προς την εταιρεία, οι οποίοι επιδιώκουν την ικανοποίηση απαιτήσεων από οφειλόμενα μισθώματα ύψους 56.000 ευρώ, βάσει δικαστικής απόφασης του Πρωτοδικείου Πειραιώς.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως επιστέγασμα μιας καθοδικής πορείας που ξεκίνησε με ένταση το 2010, αν και τα αίτια εντοπίζονται σε βάθος χρόνου. Ο Ελληνικός Νηογνώμων ιδρύθηκε το 1919, με σκοπό την παροχή υπηρεσιών κατάταξης και πιστοποίησης πλοίων, αποτελώντας για δεκαετίες τον μοναδικό εθνικό φορέα αυτού του αντικειμένου. Η μετοχική του σύνθεση αντανακλούσε τον θεσμικό του ρόλο, καθώς στο κεφάλαιό του συμμετείχαν διαχρονικά το Ναυτικό Επιμελητήριο της Ελλάδος, ελληνικές τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και σημαντικός αριθμός εκπροσώπων της ποντοπόρου και ακτοπλοϊκής ναυτιλίας.
Η λειτουργική κατάρρευση του οργανισμού προκλήθηκε από την απόφαση 2010/481/ΕΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εκδόθηκε στις 30 Αυγούστου 2010. Με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή προχώρησε στην αναστολή της αναγνώρισης του Ελληνικού Νηογνώμονα ως οργανισμού που τηρεί τις προδιαγραφές της οδηγίας 94/57/ΕΚ. Η αιτιολογία βασίστηκε σε ευρήματα ελέγχων που διενήργησε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA). Οι επιθεωρήσεις κατέδειξαν δομικές αδυναμίες, όπως ελλιπή παρακολούθηση του στόλου, ανεπαρκή στελέχωση του τεχνικού τμήματος και σοβαρές παρεκκλίσεις στα εσωτερικά συστήματα ποιοτικού ελέγχου.
Η λειτουργική κατάρρευση του οργανισμού προκλήθηκε από απόφαση της Ε.Ε. το 2010, με την οποία έχασε το δικαίωμα έκδοσης διεθνώς αναγνωρισμένων πιστοποιητικών ασφαλείας.
Κρίσιμο σημείο στην ιστορία αυτή αποτελεί το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές αρχές είχαν κοινοποιήσει τις ελλείψεις ήδη από το 2008, θέτοντας συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και προθεσμίες για τη λήψη διορθωτικών μέτρων. Ωστόσο η τότε διοίκηση του φορέα απέτυχε να υλοποιήσει τις απαιτούμενες αλλαγές στον προβλεπόμενο χρόνο. Η αδυναμία του οργανισμού να πείσει για τον τεχνοκρατικό του εκσυγχρονισμό οδήγησε στην οριστική απώλεια της ευρωπαϊκής αναγνώρισης, στερώντας του το δικαίωμα έκδοσης διεθνώς αναγνωρισμένων πιστοποιητικών ασφαλείας.
Σε οικονομικό επίπεδο, η απώλεια του αντικειμένου εργασιών επέφερε άμεση κατάρρευση των εσόδων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, η εταιρεία συσσώρευσε ζημίες άνω των 2,6 εκατ. ευρώ, με τις συνολικές υποχρεώσεις να υπερβαίνουν τα 3,8 εκατ. ευρώ. Οι εκθέσεις των ορκωτών ελεγκτών στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις επισήμαναν κατ’ επανάληψιν την «ουσιώδη αβεβαιότητα που σχετίζεται με τη συνέχιση της δραστηριότητας», υπογραμμίζοντας την πλήρη διάβρωση των ιδίων κεφαλαίων και την αδυναμία κάλυψης βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων. Παρά τις προσπάθειες που κατεβλήθησαν την περίοδο 2011-2012 για την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή, η έλλειψη εμπιστοσύνης από την αγορά κατέστησε κάθε κίνηση αλυσιτελή.
Η αδυναμία εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων οδήγησε σε σειρά δικαστικών διεκδικήσεων από πιστωτές. Η περίπτωση των ιδιωτών που επισπεύδουν τον τρέχοντα πλειστηριασμό αφορά μισθώματα για χώρους που ο οργανισμός χρησιμοποιούσε στην ίδια οικοδομή, πέραν των ιδιόκτητων γραφείων του. Η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης αφορά συγκεκριμένα τρεις χώρους επιφάνειας 115 τ.μ., 146 τ.μ. και 191 τ.μ. αντίστοιχα, καθώς και βοηθητικούς χώρους.
Ο πλειστηριασμός της 18ης Μαρτίου δεν αποτελεί απλώς μια πράξη αναγκαστικής εκποίησης, αλλά την τυπική επιβεβαίωση του τέλους ενός φορέα που επί έναν αιώνα συνδέθηκε με την ελληνική ναυτιλία. Η αδυναμία προσαρμογής στα διεθνή πρότυπα ελέγχου και η καθυστερημένη αντίδραση στις ευρωπαϊκές υποδείξεις οδήγησαν στην οριστική απαξίωση της περιουσίας και της ιστορικής διαδρομής του Ελληνικού Νηογνώμονα.
