Μία νέα εποχή εγκαινιάστηκε χθες για τον κολοσσό της Gazprom με την αντικατάσταση του βετεράνου επικεφαλής της Ρεμ Βιακίρεφ από τον Αλεξέι Μίλερ, αναπληρωτή υπουργό Ενέργειας και στενό συνεργάτη του Ρώσου προέδρου. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν με την κίνηση αυτή θέλησε να δείξει ότι ενδιαφέρεται να έχει υπό τον απόλυτο έλεγχό του τον ενεργειακό όμιλο, ο οποίος καλύπτει το 25% της παγκόσμιας παραγωγής σε φυσικό αέριο και σχεδόν το 8% του ΑΕΠ της Ρωσίας. Ωστόσο, αυτό το θεωρούμενο «πραξικόπημα» του κ. Πούτιν, ο οποίος επιθυμεί να δείξει στη Δύση την πρόθεσή του για εξυγίανση της Gazprom, δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα αλλάξει τα δεδομένα – το βέβαιον είναι, κατά τους αναλυτές, ότι τοποθετώντας έναν μάλλον άγνωστο πολιτικό και άπειρο στο συγκεκριμένο χώρο ο κ. Πούτιν προκρίνει τα πολιτικά οφέλη αντί των επιχειρηματικών σημειωτέον ότι ο Ρώσος πρόεδρος χρησιμοποιεί τη Gazprom και για να ελέγχει την κοινή γνώμη, καθώς η εταιρεία απέκτησε το 46% του ιδιωτικού -και αντιπολιτευόμενου- σταθμού NTV, προκαλώντας πολλές αντιδράσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Gazprom χαρακτηρίζεται ως κράτος εν κράτει, γεγονός το οποίο καθιστά τιτάνιο έργο την εξυγίανσή της. Πέραν τούτου, οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στο φυσικό αέριο στη Ρωσία, ανήκουν σε έναν στενό και κλειστό κύκλο σε αυτόν τον κύκλο ανήκει και ο Ρεμ Βιακίρεφ, ο οποίος μετά τον διοικητικό ανασχηματισμό θα αναλάβει χρέη προέδρου του διοικητικού συμβουλίου, θέση η οποία είναι σαφώς λιγότερο ισχυρή από εκείνην του διευθύνοντος συμβούλου. Αντιθέτως, ο Αλεξέι Μίλερ ως εξωγενής παράγοντας μάλλον θα θεωρηθεί εχθρικός από τα μέλη του κύκλου, τουλάχιστον σε πρώτο στάδιο. Ο κ. Βιακίρεφ είχε αναλάβει τη σταθεροποίηση της βιομηχανίας φυσικού αερίου μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, την οποία και έφερε επιτυχώς εις πέρας. Στελέχη της αντιπολίτευσης επισήμαναν ότι ο κ. Βιακίρεφ είχε δεχθεί στο παρελθόν επιθέσεις από υψηλά ιστάμενα πρόσωπα αλλά τις απέκρουε εύκολα, διότι το Κρεμλίνο δεν είχε πραγματικά την πυγμή να τον παραγκωνίσει.
Πάντως, ο κ. Βιακίρεφ διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται να μετακινηθούν οι βασικοί συνεργάτες του, στην οποία το δημόσιο συμμετέχει με 38%. Το ζητούμενο από τον Αλεξέι Μίλερ, ο οποίος διαθέτει διοικητική πείρα, είναι να αναδιοργανώσει τον όμιλο, χωρίς ταυτόχρονα να προβεί σε άμεσες και βίαιες αλλαγές. Τα χρέη της Gazprom ανέρχονται σε 12 δισ. δολάρια και ξεπερνούν όλα τα χρέη των ρωσικών εταιρειών συνολικά ως ποσοστό του μετοχικού τους κεφαλαίου. Επιπλέον,τα έσοδα από τις πωλήσεις φυσικού αερίου προς τις πρώην σοβιετικές αγορές είναι μειωμένα έναντι των οφειλομένων η εταιρεία καλύπτει το 30% του καταναλισκόμενου φυσικού αερίου στις αγορές αυτές.
Οι αναλυτές προβλέπουν ότι ο κ. Μίλερ αρχικά θα διαμορφώσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον στα ανώτατα κλιμάκια της Gazprom, προτού αρχίσει να απομακρύνει τους πιστούς του κ. Βιακίρεφ και να επιβάλει όρους ελεύθερης αγοράς στη λειτουργία του κολοσσού. Αλλωστε, υπάρχουν περιθώρια χρόνου, εφόσον οι οιωνοί ευνοούν ιδιαίτερα τον κ. Πούτιν, ο οποίος θεωρείται αδιαμφισβήτητος νικητής και στις εκλογές του 2004. Κατερίνα Καπερναράκου
