Υψηλή αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό αλλά μεσαία προς χαμηλή θέση σε όρους αγοραστικής δύναμης είναι η διπλή ανάγνωση της εικόνας που διαμορφώθηκε μετά και την αύξηση κατά 40 ευρώ που αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό τις «ανισορροπίες» της ελληνικής οικονομίας και ενισχύει τη σημασία της προσεκτικής αξιολόγησης κάθε μεταβολής.Οπως καταγράφεται στο νέο policy brief του ΚΕΦίΜ, πριν ακόμη από την αύξηση της 26ης Μαρτίου 2026 η Ελλάδα κατείχε την υψηλότερη αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στο 63%, αφήνοντας αισθητά πίσω χώρες όπως η Πολωνία (56%) και η Γαλλία (48%).
Το εύρημα αυτό, όπως επισημαίνεται, αναδεικνύει μια ιδιαιτερότητα της ελληνικής αγοράς εργασίας: η συζήτηση για τον κατώτατο μισθό δεν αφορά μόνο το απόλυτο επίπεδό του, αλλά κυρίως τη σχέση του με τη συνολική διάρθρωση των αμοιβών.Η εικόνα διαφοροποιείται όταν η σύγκριση γίνεται σε όρους αγοραστικής δύναμης. Σε μονάδες PPS, η Ελλάδα (1.194 PPS) κατατάσσεται στη μεσαία κατηγορία μεταξύ των κρατών-μελών, με κατώτατο μισθό μεταξύ 1.000 και 1.500 PPS, γεγονός που την τοποθετεί μακριά από τις κορυφαίες οικονομίες της Ε.Ε., αλλά και πάνω από τις χώρες χαμηλότερου εισοδήματος.
Συγκεκριμένα, σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ο κατώτατος μισθός της Ελλάδας είναι ο 13ος υψηλότερος στην Ε.Ε.
Στην ομάδα που ο κατώτατος μισθός είναι μεγαλύτερος ή ίσος με 1.500 PPS περιλαμβάνονται το Λουξεμβούργο, η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, η Ιρλανδία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Πολωνία.
Οι εθνικοί κατώτατοι μισθοί τους κυμαίνονταν από 1.500 PPS στην Πολωνία έως 2.035 PPS στο Λουξεμβούργο. Στην ομάδα της χώρας μας περιλαμβάνονται επίσης η Σλοβενία, η Ρουμανία, η Κροατία, η Λιθουανία, η Πορτογαλία, η Κύπρος, η Μάλτα και η Ουγγαρία. Οι εθνικοί κατώτατοι μισθοί τους κυμαίνονταν από 1.001 PPS στην Ουγγαρία έως 1.417 PPS στη Σλοβενία. Και τέλος, στην ομάδα των χωρών με κατώτατο μισθό κάτω από 1.000 PPS είναι η Σλοβακία, η Τσεχία, η Βουλγαρία, η Λετονία και η Εσθονία. Οι εθνικοί κατώτατοι μισθοί τους κυμαίνονταν από 886 PPS στην Εσθονία έως 963 PPS στη Σλοβακία.
Οσο για την πρόσφατη αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Απριλίου 2026, το ΚΕΦίΜ επισημαίνει πως πρόκειται για μια αύξηση κατά 40 ευρώ ή 4,55%, που επηρεάζει άμεσα περίπου 700.000 εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα, ενώ έχει ευρύτερες επιδράσεις τόσο στο ημερομίσθιο όσο και στις αποδοχές στο Δημόσιο.
Σε σωρευτικούς όρους, από το 2019 έως σήμερα η αύξηση του κατώτατου μισθού φτάνει το 41,54%, καταδεικνύοντας τη σταθερή ανοδική πορεία των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, το policy brief επισημαίνει ότι η ονομαστική αύξηση δεν αποτυπώνει πλήρως το πραγματικό όφελος για τους εργαζομένους. Στην πράξη, από τα 40 ευρώ της αύξησης, τα 29,73 ευρώ καταλήγουν ως καθαρό εισόδημα στον εργαζόμενο, ενώ το συνολικό κόστος για τον εργοδότη ανέρχεται στα 48,72 ευρώ. Από τη διαφορά αυτή, σχεδόν 19 ευρώ κατευθύνονται στο κράτος μέσω φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Με άλλα λόγια, περίπου το 39% της επιπλέον επιβάρυνσης απορροφάται από το φορολογικό και ασφαλιστικό σύστημα, στοιχείο που, σύμφωνα με τη μελέτη, επηρεάζει καθοριστικά την αποτελεσματικότητα της πολιτικής.
