Τη δυνατότητα πολεοδόμησης τμημάτων περιοχών Natura, οι οποίες βρίσκονται δίπλα στα όρια πόλεων ή χωριών, προβλέπει σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος, που δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Η δυνατότητα θα δίνεται σε περιοχές όπου πρέπει οπωσδήποτε να επεκταθεί το σχέδιο πόλης και η περιοχή Natura ήταν «εμπόδιο». Με άλλες ρυθμίσεις το υπουργείο επαναφέρει ή συνεχίζει να παρατείνει τη δυνατότητα νομιμοποίησης κάθε είδους παράνομων κατασκευών σε δάση, όπως κτηνοτροφικές μονάδες, εκκλησίες και μοναστήρια, χιονοδρομικά κέντρα, ορειβατικά καταφύγια, ξενοδοχεία και κάμπινγκ. Επίσης προχωρεί σε νομοθετική ρύθμιση ειδικά για να μπορέσει να χτιστεί ένα παρεκκλήσι σε μοναστήρι στον Υμηττό.
Οι επίμαχες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται σε σχέδιο νόμου με τίτλο «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας», που αναρτήθηκε χθες σε διαβούλευση για δύο εβδομάδες στο opengov.gr. Πιο συγκεκριμένα:
– Η νομοθεσία έχει εδώ και πολλά χρόνια προβλέψει ότι οι περιοχές Natura 2000 όταν οριοθετούνται θα πρέπει να χωρίζονται σε τέσσερις ζώνες, ανάλογα με τη σημασία τους: από τη ζώνη απόλυτης προστασίας, τον πυρήνα δηλαδή της προστατευόμενης περιοχής, έως την περιφερειακή ζώνη («ζώνη βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων») στην οποία επιτρέπονται πολλές ανθρώπινες χρήσεις. Τώρα το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε να επιτρέψει και την πολεοδόμηση (δηλαδή την οικοπεδοποίηση και το χτίσιμο) τμημάτων των ζωνών αυτών, εφόσον βρίσκονται σε επαφή με περιοχές εντός σχεδίου ή ορίων οικισμού (το όριο πόλεων ή χωριών). Η επέκταση του σχεδίου θα προβλέπεται και θα τεκμηριώνεται από το τοπικό ή ειδικό πολεοδομικό σχέδιο υπό κάποιες προϋποθέσεις: για παράδειγμα, να είναι… «συμβατή» με τη μελέτη που εκπονείται για την προστατευόμενη περιοχή (Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες) και να μην ξεπερνάει το 20% της ζώνης.
– Τη ρύθμιση είχε προαναγγείλει πέρυσι το ΥΠΕΝ σε εκδήλωση για την πορεία εκπόνησης των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα είχαν αναφερθεί οι επτά οικισμοί γύρω από την πόλη των Ιωαννίνων (Ανατολή, Κατσικάς, Καρδαμίτσια, Ελεούσα, Εξοχή, Πεδινή, Σταυράκια) που περιβάλλονται από προστατευόμενη περιοχή. Και αντίστοιχα η ευρύτερη περιοχή του Τυρνάβου Λάρισας, όπου βρίσκονται τα χωριά Φάλαγγα, Φάρσαλα, Παλαμάς και Νίκαια, όλα μέσα σε Natura. Υπενθυμίζεται πάντως ότι μέχρι στιγμής δεν έχει κυρωθεί ούτε μία Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ), έργο που έπρεπε να είχε τελειώσει στα μέσα του 2021.
– Αντιθέτως, μια θετική ρύθμιση είναι ότι επιτρέπονται ρητώς σε όλες τις ζώνες μιας προστατευόμενης περιοχής απλές δραστηριότητες αναψυχής, όπως το κολύμπι, η πεζοπορία και η ορειβασία, εκτός κι αν ρητώς απαγορεύονται για κάποιον λόγο. Η ρύθμιση είναι θετική γιατί, όπως προέκυψε κατά την εκπόνηση των ΕΠΜ, στις ζώνες απολύτου προστασίας δεν προβλέπονταν από τον νόμο οι δραστηριότητες αυτές και τυπικά θα ήταν παράνομες.
Παρατείνεται η νομιμοποίηση παράνομων δραστηριοτήτων σε δάση.
– Ο νόμος 4280 που θεσπίστηκε το 2014 (επί της προηγούμενης θητείας του σημερινού υφυπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Ταγαρά στο ίδιο υπουργείο, στην κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά) έμεινε γνωστός ως «αντιδασικός» από το πλήθος των αντιπεριβαλλοντικών διατάξεων που περιείχε. Σήμερα το ΥΠΕΝ επαναφέρει ή παρατείνει έως το τέλος του 2027 πολλές διατάξεις από τον ν. 4280, για τη νομιμοποίηση παράνομων δραστηριοτήτων σε δάση. Ανάμεσα σε αυτές η κατασκευή κάθε είδους κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, ναών, μετοχίων, μονών, παρεκκλησίων και προσκυνημάτων, χιονοδρομικών κέντρων με τις εγκαταστάσεις τους, έργων που εξυπηρετούν ανάγκες ύδρευσης, αθλητικών εγκαταστάσεων δήμων, κατασκηνώσεων, ορειβατικών καταφυγίων, τουριστικών εγκαταστάσεων που κατασκεύασαν ο ΕΟΤ ή η ΕΤΑΔ ή… ιδιώτες στους οποίους είχε παραχωρηθεί δικαίωμα τουριστικής αξιοποίησης. Επίσης επαναφέρεται η δυνατότητα των δήμων να νομιμοποιήσουν παράνομες κατασκευές σε πάρκα και άλση.
– Στον Υμηττό έχει ανασταλεί η έκδοση νέων οικοδομικών αδειών από το 2017, με σκοπό να αναθεωρηθεί το προεδρικό διάταγμα για την προστασία του. Η υπόθεση εξακολουθεί να αγνοείται, ωστόσο μέσα στα χρόνια το ΥΠΕΝ θέσπισε κάποιες εξαιρέσεις από την αναστολή δόμησης για σχολεία και αθλητικούς χώρους των γύρω δήμων. Τώρα προσθέτει και την ανέγερση παρεκκλησίου στον περιβάλλοντα χώρο της Μονής Αγίου Ιωάννου Θεολόγου, θέμα προφανώς ιδιαίτερης σημασίας, αφού προωθείται μέσω νόμου.
– Παρατείνεται για δεύτερη φορά η προθεσμία αίτησης επανέκδοσης αδειών με κίνητρα ΝΟΚ που «νομιμοποιούνται» μέσω περιβαλλοντικού ισοζυγίου, έως το τέλος του 2026.
– Επιτρέπεται η ανέγερση από τον Δήμο Πάτμου κτιρίου πολυχώρου στην περιοχή Σκάλα.
