Οι ελληνικοί όρμοι και οι ακτές προετοιμάζονται να υποδεχθούν και φέτος μία από τις μεγαλύτερες αρμάδες σκαφών αναψυχής παγκοσμίως, καθώς η χώρα εδραιώνεται ως ο κορυφαίος προορισμός για ναυλώσεις σκαφών άνω των 25 μέτρων στη Μεσόγειο. Ωστόσο, η κυριαρχία αυτή φανερώνει ένα οξύ παράδοξο, αφού η Ελλάδα, ενώ αναδεικνύεται πρωταθλήτρια συγκεντρώνοντας το 24% της παγκόσμιας δραστηριότητας, παραμένει ουραγός στα έσοδα για την εθνική οικονομία. Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται στην αισθητική όχληση ή στον αποκλεισμό παραλιών, αλλά επεκτείνεται στο περιβάλλον και συγκεκριμένα στα προστατευόμενα υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία πλήττονται από την άναρχη αγκυροβολία.
Αυτή η πραγματικότητα ώθησε την πολιτεία στη θεσμοθέτηση ενός πλαισίου οργανωμένης αγκυροβολίας, ειδικά για τις περιοχές που προστατεύονται πλέον και θεσμικά. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση 3000.0/44137/2025 αποτέλεσε την κεντρική εξέλιξη, ρυθμίζοντας την εγκατάσταση μόνιμων ναυδέτων – σημαδούρες στις οποίες δένουν τα σκάφη αναψυχής σε θαλάσσιες περιοχές εκτός λιμένων και μαρινών. Το πλαίσιο επιτρέπει σε νομικά πρόσωπα, δήμους ή και ιδιώτες την πενταετή παραχώρηση θαλάσσιου χώρου μέσω διαδικασιών fast track που εμπλέκουν το Λιμενικό, την Κτηματική Υπηρεσία και αρχαιολογικούς φορείς με δίμηνη προθεσμία απάντησης. Παρά τη φιλόδοξη στόχευση, το οικονομικό αντάλλαγμα που προβλέπεται, από 5 έως 20 ευρώ ανά στρέμμα, κρίνεται εξαιρετικά χαμηλό. Ο μαθηματικός τύπος υπολογισμού συχνά περιορίζει το τίμημα ανά στρέμμα κάτω από τα 3 ευρώ ετησίως, την ώρα που στο εξωτερικό, όπως στην Κροατία, οι ανάδοχοι καταβάλλουν έως και 1.000 ευρώ ανά στρέμμα πλέον ποσοστού επί των εσόδων, ενώ στην Ιταλία το ελάχιστο τέλος αγγίζει τις 3.500 ευρώ.
Υψίστης σημασίας όμως χαρακτηρίζεται από την αγορά η ανάγκη ασφαλιστικής κάλυψης, ως δικλίδα ασφαλείας για τους χρήστες. Βάσει των νόμων 2881/2001 και 5116/2024, οι ανάδοχοι υποχρεούνται να καλύπτουν ασφαλιστικά τις υποδομές τους για αστική ευθύνη, διασφαλίζοντας αποζημιώσεις σε περίπτωση αστοχίας υλικού. Η καταβολή του τέλους πρόσδεσης δημιουργεί μια συμβατική υποχρέωση παροχής ασφαλούς θέσης, όμως η αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ Λιμενικού και Κτηματικής Υπηρεσίας δημιουργεί γκρίζες ζώνες ως προς τον έλεγχο της ύπαρξης ενεργών ασφαλιστηρίων. Στο πλαίσιο των κανόνων τοποθέτησης, τα ναύδετα πρέπει να απέχουν τουλάχιστον πεντακόσια μέτρα από λιμένες και εκατό από παραλίες κολύμβησης, με το Πόρτο Ράφτη να φιλοξενεί ήδη ένα πιλοτικό πρόγραμμα eco-moorings.
Ο κλάδος του yachting εκφράζει έντονο προβληματισμό, με την ΕΝΠΕΝ (Ενωση Ναυτικών Πρακτόρων Ελληνικών Νήσων) να προειδοποιεί για τον κίνδυνο ιδιωτικοποίησης φυσικών κόλπων χωρίς δημόσιους διαγωνισμούς. Ερευνα σε 78 πλοιάρχους mega yachts έδειξε ότι το 89% προτιμά την ελεύθερη αγκυροβολία. Οι επαγγελματίες φοβούνται ότι η δέσμευση κόλπων θα υπονομεύσει το μοντέλο λειτουργίας των μεγάλων σκαφών, ενώ περιβαλλοντικά επισημαίνεται ότι τα μόνιμα αγκυροβόλια μετατρέπουν την κινητική διατάραξη σε σταθερή και συγκεντρωμένη πίεση, η οποία ενδέχεται να αυξήσει τη ρύπανση. Αντιδράσεις που χαρακτηρίζονται αναμενόμενες από τους ψυχραιμότερους στο yachting, αφού «ταράζει τα νερά στα οποία είχαν συνηθίσει».
Σε κάθε περίπτωση, «η ανάγκη οργάνωσης της αγκυροβόλησης στην πλημμυρισμένη πλέον τα καλοκαίρια από σκάφη αναψυχής Ελλάδα είναι αναντίρρητη. Και κάθε κίνηση προς αυτήν την πλευρά είναι ευπρόσδεκτη εφόσον γίνεται με τον σωστό τρόπο», προσθέτουν οι επαΐοντες. Αλλά σωστός τρόπος σημαίνει δίκαιο αντάλλαγμα στο Δημόσιο και ανάληψη ευθύνης που να συνοδεύεται από ασφαλιστική κάλυψη αστικής ευθύνης για τους παραχωρησιούχους. Τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη σημειώνουν πως το πλαίσιο για τα οργανωμένα ναύδετα βρίσκεται σε πιλοτική φάση και αναγνωρίζουν την ανάγκη για βελτιώσεις. Σύμφωνα με αυτές τις πηγές, οι απαραίτητες κινήσεις εξορθολογισμού θα γίνουν το επόμενο διάστημα.
