Συγκράτηση των νέων οφειλών προς τον ΕΦΚΑ σε χαμηλά επίπεδα, αλλά και μια δυναμική του συνολικού χρέους, που λόγω των παλαιών οφειλών και των πρόσθετων τελών αυξάνεται με ανεξέλεγκτο ρυθμό, δείχνει η νέα έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) για το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Συνολικά, μέσα σε ένα τρίμηνο (Οκτώβριος – Δεκέμβριος 2025), οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία αυξήθηκαν κατά 633 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η ανάλυση των στοιχείων του ΚΕΑΟ αποκαλύπτει μια πιο σύνθετη εικόνα: οι νέες οφειλές περιορίστηκαν μόλις στα 185 εκατ. ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι η διόγκωση των χρεών προέρχεται κυρίως από προσαυξήσεις και πρόσθετα τέλη και όχι από νέα «γενιά» οφειλετών.
Συγκεκριμένα, το συνολικό ύψος των χρεών προς τον ΕΦΚΑ ανήλθε στα 51,3 δισ. ευρώ, από 50,8 δισ. ευρώ το τρίτο τρίμηνο του ίδιου έτους. Από την αύξηση των 633 εκατ. ευρώ, τα 447,9 εκατ. ευρώ προέρχονται από πρόσθετα τέλη, επιβεβαιώνοντας ότι η επιβάρυνση των παλαιών οφειλών εξακολουθεί να «φουσκώνει» το συνολικό ποσό. Την ίδια στιγμή, ένα σημαντικό μέρος του χρέους –περίπου 10,5 δισ. ευρώ– χαρακτηρίζεται ανεπίδεκτο είσπραξης. Πρόκειται για οφειλές από πτωχευμένες επιχειρήσεις, εταιρείες σε εκκαθάριση, εργοδότες που δεν υπέβαλαν ποτέ δηλώσεις ή ακόμη και ασφαλισμένους που έχουν αποβιώσει. Ετσι, το πραγματικό ποσό που θεωρητικά μπορεί να ανακτηθεί περιορίζεται στα 40,8 δισ. ευρώ, με τις προσδοκίες ωστόσο να παραμένουν χαμηλές. Από την ανάλυση προκύπτει επίσης ότι από τις οφειλές ύψους 51,3 δισ. ευρώ, το 36,49% (ποσό 18,7 δισ. ευρώ) του συνολικού χρέους δημιουργήθηκε από οφειλέτες που ξεκίνησαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά από το 2010 και μετά, ενώ το 63,51% (ποσό 32,6 εκατ. ευρώ) δημιουργήθηκε από οφειλέτες που ξεκίνησαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά το 2009 ή παλαιότερα.
Η εικόνα αυτή ενισχύει τα αιτήματα της αγοράς για νέα, ευνοϊκότερη ρύθμιση οφειλών. Επαγγελματικοί φορείς και επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι οι υφιστάμενες επιλογές –η πάγια ρύθμιση έως 24 δόσεων και ο εξωδικαστικός μηχανισμός που μπορεί να φτάσει έως και τις 400 δόσεις για πολύ μεγάλα χρέη– δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα σε μαζική κλίμακα. Ζητούν μια νέα, γενναία ρύθμιση οφειλών με πολλές δόσεις, ακόμη και πάνω από 120, όμως παρά τις πιέσεις η κυβέρνηση αποφεύγει να ανοίξει τη συζήτηση, ιδίως εν μέσω της γεωπολιτικής ρευστότητας, αλλά και ενόψει της επερχόμενης προεκλογικής περιόδου, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι σε κάθε προεκλογική χρονιά αποφασίζεται μια νέα –κάθε φορά «τελευταία»– ρύθμιση οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία και την εφορία.
Σημαντικό τμήμα του χρέους προς τον ασφαλιστικό φορέα, που φτάνει τα 10,5 δισ. ευρώ, χαρακτηρίζεται ανεπίδεκτο είσπραξης.
Το ζήτημα, ωστόσο, παραμένει ψηλά στην ατζέντα, τόσο λόγω της κοινωνικής διάστασης των χρεών όσο και λόγω της αναμονής για τον διαγωνισμό που αφορά την εμπλοκή ιδιωτών στη διαδικασία είσπραξης, μια εξέλιξη που εφόσον δρομολογηθεί αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα στον τρόπο διαχείρισης των οφειλών. Για την ώρα, πάντως, παρατηρείται καθυστέρηση στη διαδικασία προκήρυξης του διαγωνισμού.
Στο πεδίο των ρυθμίσεων που ήδη «τρέχουν», τα στοιχεία της έκθεσης δείχνουν μεικτή εικόνα. Στο τέλος Δεκεμβρίου 2025 οι ενεργές ρυθμίσεις ανέρχονταν σε 282.377, με το συνολικό ρυθμισμένο ποσό να φτάνει τα 4,86 δισ. ευρώ. Παράλληλα, οι ολοκληρωμένες ρυθμίσεις ανέρχονται σε 825.897 για οφειλές ύψους 4,17 δισ. ευρώ. Συνολικά, από την έναρξη λειτουργίας του ΚΕΑΟ το 2013 έως σήμερα έχουν εισπραχθεί περίπου 15 δισ. ευρώ μέσω ρυθμίσεων και αναγκαστικών μέτρων. Το μεγαλύτερο ποσοστό, 58,57%, των συνολικών εισπράξεων προέρχεται από οφειλές που έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης, ενώ το 41,43% εισπράχθηκε από καταβολές εκτός ρυθμίσεων.
Η ανάλυση της κατανομής των οφειλών αποκαλύπτει ότι το πρόβλημα είναι ευρύ αλλά και έντονα άνισο. Περίπου επτά στους δέκα οφειλέτες (1.441.358 άτομα) έχουν χρέη έως 15.000 ευρώ, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα (1.804.633 οφειλέτες) οφείλουν έως 30.000 ευρώ. Αντιθέτως, ένα πολύ μικρό ποσοστό οφειλετών συγκεντρώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος του χρέους: μόλις 2.961 οφειλέτες με οφειλές άνω του ενός εκατ. ευρώ κατέχουν το 25% του συνολικού χρέους, δηλαδή περίπου 12,6 δισ. ευρώ. Αντιστοίχως, 4.220 οφειλέτες με χρέη από 500.000 έως 1 εκατ. ευρώ συγκεντρώνουν 2,9 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 5,6% του συνόλου. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι, παρά τη μεγάλη διασπορά μικρών οφειλών, η ουσιαστική πρόκληση για το σύστημα είσπραξης παραμένει η διαχείριση των μεγάλων και πολύ μεγάλων χρεών.
Στο μεταξύ, το ΚΕΑΟ εντείνει τα μέτρα πίεσης προς τους οφειλέτες. Κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025 εστάλησαν 59.724 ατομικές ειδοποιήσεις, με τις οποίες καλούνται οι οφειλέτες να ρυθμίσουν ή να εξοφλήσουν τα χρέη τους εντός 20 ημερών, διαφορετικά ενεργοποιούνται διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης.
