Η συζήτηση για την επόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού που εγκρίνει σήμερα το υπουργικό συμβούλιο δεν γίνεται σε «κενό αέρος». Γίνεται σε ένα περιβάλλον που ξαναμυρίζει πληθωρισμό, με το κόστος ζωής να επιμένει πεισματικά, την αγοραστική δύναμη να παραμένει εύθραυστη και το δίλημμα πόσο «γενναία» μπορεί να είναι για να καλύψει τη ζημιά, αναπάντητο.
Προ κρίσης και πολέμου και με δεδομένο το δημοσιονομικό κόστος που προκαλεί, καθώς από φέτος συνδέεται με τους μισθούς και των δημοσίων υπαλλήλων, ο σχεδιασμός ήταν για μια ήπια αύξηση έως τα 920 ευρώ από τα 880 ευρώ που είναι σήμερα. Αν προσθέσουμε ότι μια μεγάλη αύξηση στον κατώτατο μισθό θα πιέσει το κόστος για τις επιχειρήσεις και ενδέχεται να «περάσει» στις τιμές, τροφοδοτώντας ένα νέο κύκλο ακρίβειας, συνηγορεί στην ήπια αύξηση.
Το σημαντικό, ωστόσο, είναι άλλο. Στη μετα-μνημονιανική περίοδο η χώρα πορεύθηκε υποχρεωτικά με τις αυξήσεις του κατώτατου, κυρίως λόγω της απουσίας κλαδικών συμβάσεων από το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας. Για ένα πρωτοφανές μεγάλο ποσοστό εργαζομένων ο μισθός τους βρέθηκε να εξαρτάται από την εθνική συλλογική σύμβαση εργασίας της ΓΣΕΕ. Ο κατώτατος μισθός είναι, όμως, ένας δείκτης κοινωνικής συνοχής και προστασίας της ελάχιστης αμοιβής για τους νεοεισερχομένους στην αγορά εργασίας. Δεν θα έπρεπε να ρυθμίζει τις αποδοχές κάποιου με 10-15 χρόνια στη δουλειά. Το μεγαλύτερο κομμάτι της έπρεπε και πρέπει να κινείται με άλλους όρους. Αυτό επιχειρείται να συμβεί τους τελευταίους μήνες. Η πιο ουσιαστική αλλαγή συντελείται αθόρυβα, μέσω της επαναφοράς και ενίσχυσης των κλαδικών συμβάσεων.
Και εκεί είναι που γίνεται η μεγάλη αλλαγή. Οι κλαδικές δίνουν αυξήσεις υψηλότερες από τον κατώτατο, η τελευταία και πιο πολυπληθής της εστίασης προβλέπει υποχρεωτικές αυξήσεις για όλους 8% για φέτος και 4% για του χρόνου.
Με άλλα λόγια, μετατοπίζουν το κέντρο βάρους από το «κατώφλι» των μισθών του κατώτατου, όπως γινόταν επί σχεδόν οκτώ χρόνια, σε μια πιο δομημένη αγορά εργασίας. Προφανώς αυτή η μεγάλη αλλαγή, αυτονόητη και καθυστερημένη, δεν γίνεται χωρίς εμπόδια, καθώς πρέπει να συγκεραστούν διαφορετικά πράγματα, όπως ο κίνδυνος πληθωρισμού.
Η κοινωνία θέλει υψηλούς μισθούς, χαμηλές τιμές, ανταγωνιστικές επιχειρήσεις. Δύσκολα και τα τρία ταυτόχρονα. Η δε κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της αύξησης του κατώτατου, της ενθάρρυνσης των κλαδικών και να μην ξεφύγει ο πληθωρισμός. Σαν να προσπαθεί και αυτή να κρατήσει τρεις μπάλες στον αέρα. Για λίγο, γίνεται. Για πολύ, δύσκολο.
