Η επιφυλακτικότητα της ελληνικής βιομηχανίας τουρισμού των πρώτων ημερών μετά το ξέσπασμα του πολέμου στον Περσικό Κόλπο έχει δώσει πλέον τη θέση της σε μια συγκρατημένη ανησυχία. Η μείωση των κρατήσεων για ταξίδια και διαμονή στην Ελλάδα τους επόμενους μήνες σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, η μείωση της πληρότητας στα ξενοδοχεία συνεχούς λειτουργίας ήδη τον Μάρτιο και οι περιορισμένες κρατήσεις για τις αργίες του Πάσχα είναι οι ενδείξεις που προκαλούν νευρικότητα. Παράλληλα, όμως, μια σειρά άλλων επιπτώσεων έχει αρχίσει να προστίθεται στις επιβαρύνσεις για τον ελληνικό τουρισμό, όπως το αυξημένο ενεργειακό κόστος και το απαγορευτικά υψηλό κόστος μεταφοράς εργαζομένων από χώρες της Ασίας, όπως οι Φιλιππίνες, για την κάλυψη των εποχικών αναγκών σε εργατικό δυναμικό, όπως έγινε κατά τα προηγούμενα δύο χρόνια.
Στη Ρόδο, ξενοδοχείο μεγάλης δυναμικότητας αναφέρει στην «Καθημερινή» μείωση των κρατήσεων που έλαβε κατά τη διάρκεια του Μαρτίου για φέτος το καλοκαίρι της τάξεως του 20% σε σχέση με τον αντίστοιχο περυσινό μήνα. Ξεκαθαρίζει ωστόσο πως από την αρχή του έτους μέχρι και σήμερα ο συνολικός όγκος των κρατήσεων για φέτος παραμένει 7% υψηλότερος απ’ ό,τι το αντίστοιχο περυσινό τρίμηνο. Αντίστοιχη συμπεριφορά της αγοράς αναφέρουν στην «Καθημερινή» και ξενοδοχεία από την Κρήτη, την Κω αλλά και τα Ιόνια Νησιά. Δύο μεγάλοι ξενοδοχειακοί όμιλοι της Αθήνας μιλούν επίσης για σημαντική μείωση της πληρότητάς τους κατά τον Μάρτιο και περιορισμό των κρατήσεων. Εχουν δεχθεί μάλιστα και ακυρώσεις. Οι περισσότερες εξ αυτών είναι βεβαίως από Ισραηλινούς επισκέπτες της πρωτεύουσας, οι οποίοι αδυνατούν να μεταβούν, μια και τα αεροδρόμια του Ισραήλ έχουν κλείσει. Ωστόσο, το ένα από τα δύο ξενοδοχεία αναφέρει ακύρωση και από αμερικανικό γκρουπ. Οσες επιχειρήσεις και προορισμοί έχουν μεγάλη έκθεση στην αγορά του Ισραήλ «βλέπουν» πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις.
Ανεπιβεβαίωτες ακόμα πληροφορίες από το αεροδρόμιο της Αθήνας, ωστόσο, δείχνουν πως η αυξητική τάση της επιβατικής κίνησης συνεχίστηκε κατά τον Μάρτιο, με οδηγό όμως περισσότερο τις ευρωπαϊκές και βορειοαμερικανικές αγορές, καθώς οι εκ της Ασίας εισερχόμενοι ταξιδιώτες έχουν μειωθεί δραστικά. Εξέλιξη αναμενόμενη, με δεδομένο ότι τα μεγάλα διεθνή αεροδρόμια-κόμβοι της Ντόχα, του Αμπου Ντάμπι και του Ντουμπάι έχουν κλείσει.
Η Ελλάδα ενδέχεται να κερδίσει ταξιδιώτες από χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία, που βρίσκονται πιο κοντά στο πεδίο των συγκρούσεων.
Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που το κόστος μεταφοράς εργαζομένων από την Ασία και χώρες όπως οι Φιλιππίνες είναι πλέον απαγορευτικό. Ενώ πέρυσι το εισιτήριο απλής διαδρομής προς την Ελλάδα κόστιζε περίπου 500-700 ευρώ, την τρέχουσα περίοδο έχει ξεπεράσει τα 2.000-2.500 ευρώ, αναφέρουν επιχειρηματίες του τουρισμού. Το «πάγωμα» των κρατήσεων και οι πτώσεις στην πληρότητα είναι ορατά και στην ηπειρωτική χώρα. Στον Νομό Ιωαννίνων, τα ξενοδοχεία στους ορεινούς και ημιορεινούς προορισμούς «βλέπουν» πολύ λιγότερες κρατήσεις για φέτος το Πάσχα, με αποτέλεσμα κάποια εξ αυτών να μην ανοίξουν καθόλου, μια και το κόστος θέρμανσής τους δεν καλύπτεται καν από τον προβλεπόμενο όγκο διανυκτερεύσεων. Αν και οι ορεινοί και ημιορεινοί προορισμοί προτιμώνται πολύ περισσότερο από τους Ελληνες ταξιδιώτες παρά από τους ξένους επισκέπτες, η γενικότερη αρνητική επίπτωση του πολέμου στην καταναλωτική εμπιστοσύνη αλλά και τα αυξημένα κόστη μετακινήσεων λειτουργούν αποτρεπτικά, εξηγούν οι ξενοδόχοι της περιοχής. Αλλά και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, απ’ όπου η Ελλάδα αντλεί το μεγαλύτερο μέρος των επισκεπτών της όλο τον χρόνο, η καταναλωτική εμπιστοσύνη και η επίπτωση της ενεργειακής κρίσης στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν αρνητικά, αν μη τι άλλο, τη μέση διάρκεια των ταξιδιών. Μια γερμανική οικογένεια που έχει να πληρώσει και πολύ ακριβότερα εισιτήρια μπορεί να επιλέξει να μείνει στη χώρα λιγότερες μέρες απ’ ό,τι στο παρελθόν, αναφέρουν οικονομολόγοι που ασχολούνται με τον τουρισμό. Από την άλλη πλευρά, ο όγκος των ακυρώσεων μέχρι στιγμής για κρατήσεις το καλοκαίρι είναι σχεδόν ανύπαρκτος και τα πρώτα τσάρτερ θα φθάσουν σε αεροδρόμια όπως της Ρόδου στα τέλη Μαρτίου.
Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες, με εξαίρεση αυτές από τον Περσικό Κόλπο και το Ισραήλ, δεν έχουν ακόμα περιορίσει τα πτητικά τους προγράμματα, δημιουργώντας αισιοδοξία πως εάν οι πολεμικές επιχειρήσεις περιοριστούν και η κατάσταση εξομαλυνθεί, το στοίχημα της φετινής χρονιάς θα κερδηθεί και πάλι. Εξάλλου το 2026 ξεκίνησε ιδιαίτερα δυναμικά τόσο σε επίπεδο αφίξεων όσο και σε επίπεδο κρατήσεων, αλλά και στον προγραμματισμό αεροπορικών θέσεων. Επιπλέον, πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν ότι μπορεί η Ελλάδα να κερδίσει ταξιδιώτες από χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία, που βρίσκονται πολύ κοντύτερα στις πολεμικές επιχειρήσεις. Αλλες, ανταγωνιστικές χώρες της Μεσογείου πάντως, όπως η Ισπανία, φαίνεται πως κερδίζουν ήδη από αυτό το μέτωπο.
Οι ψυχραιμότεροι πάντως στην ελληνική τουριστική βιομηχανία επισημαίνουν ότι, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις, η Ελλάδα διατηρεί ένα στιβαρό τουριστικό brand με ισχυρό προφίλ ασφάλειας και ευελιξία, στοιχεία που της επιτρέπουν να απορροφά κραδασμούς και να επανέρχεται γρήγορα σε τροχιά ανάπτυξης. Συμφωνούν βεβαίως επίσης ότι η σύρραξη στο Ιράν εισάγει αβεβαιότητα για το 2026. Η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει επίσης τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις μέσω του κόστους ενέργειας, των επιτοκίων και των ισοτιμιών, επηρεάζοντας τόσο το διαθέσιμο εισόδημα των επισκεπτών όσο και τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων. Οσον αφορά τις επιμέρους αγορές, η αναμενόμενη πτώση της ζήτησης από τη Μέση Ανατολή εκτιμάται ως διαχειρίσιμη. Το Ισραήλ, ο σημαντικότερος τροφοδότης της περιοχής, καλύπτει μόλις το 2% των συνολικών εσόδων και ιστορικά επιδεικνύει ταχύτατα αντανακλαστικά ανάκαμψης έπειτα από περιόδους έντασης.
