Μπορεί οι αγορές να αποτιμούν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα έχει μικρή διάρκεια, ωστόσο σε ένα σενάριο όπου ο πόλεμος είναι παρατεταμένος, το οποίο δεν μπορεί να αποκλεισθεί, οι ελληνικές τράπεζες θα δεχθούν σοβαρές πιέσεις στα business plans και στα οικονομικά μεγέθη τους, ενώ είναι πιθανό ένα νέο κύμα μη εξυπηρετούμενων δανείων, κάτι που θα εκτροχιάσει τις προοπτικές τους, επισημαίνει στην «Κ» ο οίκος αξιολόγησης Moody’s.
Το βασικό σενάριο του οίκου είναι ότι η σύγκρουση θα είναι σχετικά βραχύβια, πιθανώς θέμα εβδομάδων, και ότι η διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ θα ομαλοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό στη συνέχεια, σε μεγάλη κλίμακα. Αυτό το σενάριο είναι απίθανο να οδηγήσει σε σημαντικό πιστωτικό αντίκτυπο τόσο στις χώρες όσο και στις τράπεζες.
Κατά τη Moody’s πάντως οποιαδήποτε μακρά διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα οδηγούσε σε αύξηση διαρκείας των τιμών του πετρελαίου, ασκώντας έτσι πιέσεις στην οικονομία, καθώς θα αύξανε τον πληθωρισμό και το κόστος παραγωγής παγκοσμίως, διαβρώνοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και επιβαρύνοντας τις επενδύσεις, ενώ θα αποτελούσε «πονοκέφαλο» για τις κεντρικές τράπεζες όσον αφορά τη στάση για τα επιτόκια.
Οι τράπεζες, σύμφωνα με τον οίκο, δεν θα αντιμετωπίσουν άμεση επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας από τις πρωτογενείς επιπτώσεις, αλλά οι δευτερογενείς κίνδυνοι θα αυξηθούν σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής καθώς θα βρεθούν εκτεθειμένες σε ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα, μειωμένη διάθεση από τους επενδυτές και πιθανές πιέσεις ρευστότητας. Οπως επισημαίνει μιλώντας στην «Κ» ο Νώντας Νικολαΐδης, αντιπρόεδρος και υψηλόβαθμο στέλεχος πιστωτικών αξιολογήσεων των τραπεζών της Moody’s, εάν η σύγκρουση είναι βραχύβια, δεν θα υπάρχει σοβαρός αντίκτυπος για τις ελληνικές τράπεζες.
Το αισιόδοξο σενάριο…
Οπως ανέφερε και σε σχετική ανάλυση αυτή την εβδομάδα, αναμένει ότι οι οικονομικές επιδόσεις των ελληνικών συστημικών τραπεζών τη διετία 2026-2027 θα κινηθούν σταθεροποιητικά, υποστηριζόμενες από τις ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες και την ισχυρή πιστωτική ανάπτυξη. Το λειτουργικό περιβάλλον θα παραμείνει υποστηρικτικό, χάρη στην ανάπτυξη που βασίζεται στις επενδύσεις και στην ενίσχυση της αγοράς εργασίας. Η ποιότητα του ενεργητικού είναι πιθανό να βελτιωθεί σε πιο μέτρια επίπεδα και η κεφαλαιοποίηση θα παραμείνει ισχυρή, αν και οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις θα συνεχίσουν να επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του κεφαλαίου, ωστόσο θα μειωθούν σταδιακά. Η κερδοφορία θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα, υποστηριζόμενη από την αύξηση των δανείων πάνω από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους, τα γενικά σταθερά καθαρά περιθώρια τόκων και την ισχυρή αποδοτικότητα κόστους, παρά την αύξηση των δαπανών για ψηφιακές επενδύσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, υποβάθμισε τις προοπτικές των ελληνικών τραπεζών σε σταθερές από θετικές πριν, ακριβώς γιατί «βλέπει» σταθεροποίηση των μεγεθών και των δεικτών τους.
Σημειώνεται πως ανάλογες είναι και οι εκτιμήσεις του οίκου Fitch, σύμφωνα με τις οποίες μια βραχύβια σύγκρουση δεν θα αλλάξει την αξιολόγηση του λειτουργικού περιβάλλοντος των ελληνικών τραπεζών, καθώς έχουν μικρή έκθεση στην περιοχή, ενώ χάρη στα ισχυρά μεγέθη τους μπορούν να απορροφήσουν τις οποίες πιθανές βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις.
Βασική πρόβλεψη του διεθνούς οίκου είναι ότι η σύγκρουση θα λήξει σύντομα και η διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ θα ομαλοποιηθεί.
…και το μαύρο
Σε ένα σενάριο πολέμου διαρκείας, βέβαια, οι προοπτικές των ελληνικών τραπεζών αλλάζουν σημαντικά. Οπως εξηγεί στην «Κ» ο Νικολαΐδης, «μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είναι πιθανό να έχει δευτερογενείς επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία». Κατά τον αναλυτή, αυτές προκύπτουν από τις εξής εξελίξεις:
«Πρώτον, από τις αυξημένες τιμές ενέργειας και τις πληθωριστικές πιέσεις από τη διαταραχή της ναυτιλιακής διέλευσης των Στενών του Ορμούζ.
Δεύτερον, από την εμβάθυνση της παγκόσμιας αποστροφής κινδύνου και πιθανώς δημιουργία ευρύτερης πίεσης στα πιστωτικά spreads στις αγορές υψηλής απόδοσης.
Τρίτον, από την αύξηση των κινδύνων αναχρηματοδότησης για εκδότες με βραχυπρόθεσμες λήξεις, ιδίως σε ενεργοβόρους και κυκλικούς κλάδους που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος εισροών.
Και τέταρτον, αυτό θα περιέπλεκε επίσης την πορεία των επιτοκίων και τη λήψη αποφάσεων από τις κεντρικές τράπεζες».
Οπως επισημαίνει ο αναλυτής της Moody’s, «τα παραπάνω είναι πιθανό να επηρεάσουν αρνητικά τα σχέδια ανάπτυξης των ελληνικών τραπεζών, την οικονομική τους απόδοση και ενδεχομένως να σχηματίσουν ένα νέο κύμα μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs)».
