Στην άρση της κατάσχεσης ακινήτων τα οποία ο οφειλέτης επιθυμεί να πωλήσει θα προχωράει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, σύμφωνα με διάταξη που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου της κυβέρνησης που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ποσοστό του τιμήματος (25%) να παρακρατείται και να αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στο ελληνικό Δημόσιο.
Παράλληλα, στο σχέδιο νόμου με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την εξυπηρέτηση του πολίτη στις συναλλαγές με το Δημόσιο περιλαμβάνεται και η πώληση ακινήτου το οποίο προέρχεται από κληρονομιά χωρίς να έχει πληρωθεί ο σχετικός φόρος, εφόσον ο υπόχρεος αδυνατεί να τον καταβάλει.
Σύμφωνα με το άρθρο 18 του νομοσχεδίου, η φορολογική διοίκηση, έπειτα από αίτηση του οφειλέτη, εκδίδει απόφαση άρσης κατάσχεσης που έχει επιβάλει σε ακίνητό του για βεβαιωμένες οφειλές στη φορολογική διοίκηση, ενόψει μεταβίβασης, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής όροι:
1. Πληρούνται κατά τον χρόνο αποδέσμευσης οι όροι χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής.
2. Το τίμημα της μεταβίβασης δεν μπορεί να υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιορισθεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης.
3. Οταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενικής αξίας αυτού, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία. Σε περίπτωση που η κατάσχεση έχει επιβληθεί πέραν της πενταετίας πριν από την υποβολή της αίτησης, ο οφειλέτης προσκομίζει έκθεση εκτίμησης της εμπορικής αξίας τού υπό μεταβίβαση ακινήτου από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή.
4. Από το τίμημα της μεταβίβασης παρακρατείται και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στη φορολογική διοίκηση ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό του συνόλου του τρέχοντος υπολοίπου της επιβληθείσας κατάσχεσης.
Επιπλέον παρέχεται η δυνατότητα αποπληρωμής του φόρου κληρονομιάς από το τίμημα μεταβίβασης του ακινήτου.
5. Το ποσοστό παρακράτησης προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται του 25%.
6. Εφόσον το ποσό που προκύπτει από την παρακράτηση είναι μεγαλύτερο του ποσού παρακράτησης, για την άρση της κατάσχεσης παρακρατείται και αποδίδεται το μεγαλύτερο αυτό ποσό.
7. Σε περίπτωση που το ποσό της παρακράτησης υπερβαίνει το τίμημα όπως αυτό καθορίστηκε, παρακρατείται και αποδίδεται το σύνολο του τιμήματος και η κατάσχεση αίρεται για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο.
8. Κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του προς μεταβίβαση ακινήτου.
9. Εάν το σύνολο των βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, δεν απαιτείται η πλήρωση του όρου σύμφωνα με τον οποίο το ποσοστό παρακράτησης προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται του 25%.
Εφόσον λοιπόν πληρούνται οι όροι, η φορολογική διοίκηση θα εκδίδει άμεσα απόφαση άρσης κατάσχεσης.
Μία ακόμα σημαντική παράμετρος του νέου νομοσχεδίου αφορά όσους κληρονομούν ακίνητο και αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομιάς. Συγκεκριμένα, η διάταξη παρέχει τη δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομιάς κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου που κληρονομείται. Σήμερα, όσοι αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομιάς δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους. Με τη νέα ρύθμιση, ο φόρος θα μπορεί να πληρώνεται από το τίμημα της μεταβίβασης, το οποίο επίσης θα αποδίδεται αυτόματα από τον συμβολαιογράφο στην εφορία. Σημαντικές αλλαγές όμως επέρχονται και στις μεταβιβάσεις, καθώς απλοποιούνται σημαντικά οι διαδικασίες, με τον χρόνο ολοκλήρωσης του συμβολαίου να απαιτεί μικρό πλέον χρονικό διάστημα σε σύγκριση με το παρελθόν. Το σχέδιο νόμου ορίζει ότι οι συμβολαιογράφοι θα διασυνδεθούν με το ΤΕΕ για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και την ΑΑΔΕ για την περιπτώσεις απαλλαγής φόρου, θα υποβάλλουν τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά. Τα διάφορα έξοδα και η αμοιβή για την κατάρτιση του συμβολαίου θα καταβάλλονται σε ειδικό, ακατάσχετο λογαριασμό, από τον οποίο οι συμβολαιογράφοι θα κάνουν τις πληρωμές, με ανάλογη αύξηση της αμοιβής τους για τις πρόσθετες υπηρεσίες που θα παρέχουν. Με την εφαρμογή της ρύθμισης οι συμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο για την υπογραφή του συμβολαίου.
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή που περιορίζει τα κόστη στις μεταβιβάσεις ακινήτων είναι η κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής. Εφόσον το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και κτηματολόγιο σε λειτουργία, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
