Το 2023 οι εισπράξεις της χώρας από τον τουρισμό ήταν αυξημένες κατά 2,1 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2022. Το 2024 η αύξηση έφτασε τα 2 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2023. Το 2025 προστέθηκαν άλλα 1,9 δισ. ευρώ. Τα 17,6 δισ. ευρώ της πρώτης χρονιάς μετά την πανδημία το 2022, έχουν γίνει μέσα σε μια τριετία, στα τέλη του 2025, 23,6 δισ. ευρώ. Και η τάση παραμένει αυξητική. Κανονικό «κοφτήριο» αποδεικνύεται ο τουρισμός για την ελληνική οικονομία, αυξάνοντας ωστόσο την εξάρτηση της οικονομίας από τις επιδόσεις του σε βαθμό υπερβολής. Τα έσοδα που φέρνει αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό τόσο από την ανάπτυξη της οικονομίας όσο και από την αύξηση των εσόδων του κράτους.
Μπορεί να μας εντυπωσιάζουν οι επιδόσεις μας, αλλά παρόμοια και καλύτερη είναι η εικόνα και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές τουριστικές χώρες. Στην Ισπανία οι τουριστικές εισπράξεις αυξήθηκαν το 2024 κατά 16% και έφτασαν τα 126,3 δισ. ευρώ. Το 2025 ξεπέρασαν τα 135 δισ. Η Πορτογαλία, πιο κοντά στα δικά μας μεγέθη, από 22 δισ. το 2022 ανέβηκε στα 29,4 δισ. το 2025.
Η ανοδική τάση, με λίγα λόγια, είναι γενική και αφορά όλες τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και μάλιστα κατανεμημένη σχετικά ομοιόμορφα. Αποτελούν οι μεταπανδημικές τουριστικές εισπράξεις μέρος της μεγάλης επιτυχίας των οικονομιών των συγκεκριμένων χωρών και συμβάλλουν στη σύγκλιση με τις οικονομίες του Βορρά. Το θέμα ωστόσο είναι τι θα ακολουθήσει όταν θα επιβραδύνει η γενικευμένη άνοδος του τουρισμού της Μεσογείου. Αν έχουμε δηλαδή σχέδιο να συνεχίσουμε να αυξάνουμε τα έσοδα και αυτό να γίνει με βιώσιμο τρόπο.
Η Ισπανία και η Πορτογαλία επένδυσαν σε τουρισμό πόλης, γαστρονομία, ψηφιακούς νομάδες και συνεδριακό τουρισμό και αυτό τους δίνει πρόσβαση σε ακριβότερα πορτοφόλια και μεγαλύτερη επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η Ιταλία πουλάει brand, όχι δωμάτια. Η Ελλάδα εξακολουθεί να πουλάει «ήλιο και θάλασσα» για μερικές εβδομάδες τον χρόνο και όχι σε ποιοτικά πάντα καταλύματα. Μόνο τυχαίο μπορεί να χαρακτηριστεί ότι και φέτος τα μηνύματα από τους καλοκαιρινούς προορισμούς δείχνουν νέα μεγάλη άνοδο και μάλιστα με υψηλότερες τιμές. Στις πόλεις, εκεί όπου παίζεται το παιχνίδι της τουριστικής εμπειρίας, η βραχυχρόνια μίσθωση δείχνει να έχει πάρει κεφάλι από το επίσημο τουριστικό προϊόν. Η ποσότητα έχει υπερισχύσει της ποιότητας. Και με τέτοια κατανομή η αλήθεια είναι ότι δύσκολα μπορούμε να αποκτήσουμε ένα βιώσιμο μοντέλο.
