Το 40% της παραγωγής της πατάτας Νευροκοπίου σαπίζει στις αποθήκες από το φθινόπωρο, λένε τα ρεπορτάζ των τελευταίων ημερών, και αν δεν βρεθεί λύση λόγω της χαμηλής διατηρησιμότητας του προϊόντος, θα καταστραφεί. Περίπου 10.000 τόνοι παρήχθησαν, συγκομίστηκαν από το χωράφι και μένουν στις αποθήκες της Δράμας, αναμένοντας άγνωστο ποιον. Πιθανότατα κάποιον έμπορο. Αν και στα ρεπορτάζ αναφερόταν ότι οι έμποροι έχουν αγοράσει την υπόλοιπη παραγωγή, αλλά δεν τους έχουν εξοφλήσει. Το επιχείρημα για τη μη πώλησή της ήταν ότι η αγορά έχει γεμίσει με φθηνότερες εισαγόμενες πατάτες όπως αυτές της Αιγύπτου, τις οποίες οι Ελληνες παραγωγοί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν. Το υποβόσκον αίτημα των παραγωγών είναι προφανώς να βρεθεί ένας τρόπος προκειμένου να περιοριστούν οι εισαγωγές, ώστε να καταφέρουν να πουλήσουν την παραγωγή τους ή να υπάρξει κάποια κρατική παρέμβαση.
Ολη αυτή η ιστορία δεν είναι ακριβώς ένα αγροτικό δράμα. Είναι ένα μεγάλο οργανωτικό φιάσκο το οποίο έρχεται στη δημοσιότητα λίγες ημέρες μετά το τέλος και των φετινών αγροτικών κινητοποιήσεων, όπου και πάλι δεν συζητήθηκε η ουσία των προβλημάτων. Στο Νευροκόπι παράγουν πολύ και καλό προϊόν. Το πρόβλημα είναι ότι λειτουργούν σαν να είμαστε στο 1985. Παράγουν, αποθηκεύουν, περιμένουν τον έμπορο. Αν η αγορά βοηθήσει, έχει καλώς. Αν όχι, φταίνε οι εισαγωγές, το κράτος, η Ευρώπη, η Mercosur, ο καιρός. Στη Νάξο, που επίσης παράγουν πατάτα, πώς καταφέρνουν και απορροφάται η παραγωγή τους; Μήπως εκεί κάνουν κάτι καλύτερα; Ή έχουν οργανωθεί καλύτερα; Αυτοί κι αν αντιμετωπίζουν όχι μόνο τις αθρόες εισαγωγές, αλλά και απομιμήσεις.
Στον σύγχρονο αγροδιατροφικό κόσμο δεν επιβιώνει όποιος παράγει περισσότερο. Επιβιώνει όποιος ελέγχει την αλυσίδα αξίας, από το χωράφι στον τελικό καταναλωτή. Οποιος έχει συμβολαιακή γεωργία, μεταποίηση, επώνυμο προϊόν και βέβαια εξαγωγές. Η μεγάλη παραγωγή είναι σημαντική μόνον όταν βρεις ένα σημαντικό κανάλι πωλήσεων. Η Ολλανδία δεν έγινε παγκόσμια αγροτική δύναμη επειδή έχει καλύτερη πατάτα. Του Νευροκοπίου είναι πολύ πιο νόστιμη. Εγινε επειδή έχει καλύτερη οργάνωση στις πωλήσεις, συνεργασία με τη μεταποίηση.
Το να παράγουμε ένα καλό προϊόν αποτελεί προϋπόθεση για όλα, αλλά δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε η υπεραξία αυτού του προϊόντος να καταλήγει στον παραγωγό, και για να γίνει αυτό πρέπει ο παραγωγός και οι συνάδελφοί του να λειτουργούν σαν επιχείρηση. Αν πωλούν τη σοδειά ως πρώτη ύλη, θα πληρώνονται με την τιμή της πρώτης ύλης και θα βλέπουν τις τελικές τιμές που θα αγοράζει ο καταναλωτής και θα εξοργίζονται.
Οσο η στρατηγική είναι «θα δούμε πού θα πάει η τιμή», οι αποθήκες θα γεμίζουν και οι ίδιες συζητήσεις θα επαναλαμβάνονται.
