Χιλιάδες φορολογικές υποθέσεις λιμνάζουν εδώ και χρόνια στα διοικητικά πρωτοδικεία και εφετεία της χώρας, δημιουργώντας έναν κυκεώνα καθυστερήσεων που μπορεί να φτάνει και τα δύο με τρία χρόνια για μία μόνο υπόθεση. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις βλέπουν τις δίκες τους να σέρνονται, με το κόστος τόσο για το ελληνικό Δημόσιο όσο και για τους προσφεύγοντες να είναι τεράστιο.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, αυτή τη στιγμή εκκρεμούν περίπου 13.000 φορολογικές και τελωνειακές υποθέσεις σε διοικητικά πρωτοδικεία και εφετεία, με τον χρόνο ολοκλήρωσης των υποθέσεων αυτών να παραμένει άγνωστος.
Οπως προκύπτει από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, οι εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις στα διοικητικά εφετεία ανέρχονται σε 4.613. Από αυτές, οι 2.689 δεν έχουν προσδιορισθεί ακόμα και 1.924 έχουν προσδιορισθεί για το μέλλον.
Στα διοικητικά πρωτοδικεία εκκρεμούν 8.302 υποθέσεις. Από αυτές, οι 4.311 δεν έχουν προσδιορισθεί ακόμα και 3.991 έχουν πάρει αριθμό συζήτησης.
Αν και στην καρδιά της κρίσης και των μνημονίων ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 3943/2011 με τον οποίο εισήχθη για πρώτη φορά στην Ελλάδα ο θεσμός της φορολογικής διαιτησίας, με στόχο να επιταχύνει την επίλυση των διαφορών και να δώσει ανάσα στα διοικητικά δικαστήρια, εντούτοις ο θεσμός δεν λειτούργησε ποτέ, καθώς δεν συγκροτήθηκε ο απαιτούμενος μηχανισμός και δεν εκδόθηκε το κανονιστικό πλαίσιο εφαρμογής.
Ο νόμος παρέμεινε ανενεργός, ενώ το 2013 νέες διατάξεις ήρθαν να επικαλύψουν τον προηγούμενο νόμο με τη σύσταση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) στην ΑΑΔΕ. Ο νόμος προβλέπει ότι οι φορολογούμενοι και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να περάσουν πρώτα από τη ΔΕΔ πριν προσφύγουν στα διοικητικά δικαστήρια, μια διαδικασία που έδωσε μεν ανάσα αποσυμφόρησης, ωστόσο τα προβλήματα, όπως προαναφέρθηκε, παραμένουν.
Παράλληλα, το 2020 δημιουργήθηκε η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών με στόχο να αντιμετωπίσει –μερικώς– το πρόβλημα κυρίως για υποθέσεις όπου επιχειρήσεις αμφισβητούν τα πρόστιμα που τους έχουν επιβληθεί, θέματα παραγραφής και ενδεχόμενα λάθη που μπορεί να έχουν γίνει από τον φορολογικό μηχανισμό. Η επιτροπή αυτή, αν και είχε ημερομηνία λήξης, επαναλειτουργεί από την ερχόμενη Παρασκευή, παρέχοντας διευκόλυνση στους φορολογουμένους που θέλουν να κλείσουν με ευνοϊκούς όρους και συνοπτικές διαδικασίες φορολογικές υποθέσεις που εκκρεμούν στα δικαστήρια.
Οσοι υποβάλουν από μεθαύριο μέχρι τις 24 Ιουλίου 2026 αίτηση και δεχθούν την πρόταση της επιτροπής, θα κερδίσουν μείωση προσαυξήσεων και προστίμων έως και 75% και ρύθμιση των οφειλών σε έως 24 δόσεις. Θα πρέπει όμως να καταβάλουν το 30% της οφειλής μέσα σε πέντε ημέρες από την υπογραφή του συμβιβασμού. Το υπόλοιπο μπορεί να καταβληθεί σε δόσεις.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, από τον Νοέμβριο του 2020 έχουν κατατεθεί στην επιτροπή περισσότερες από 6.000 υποθέσεις, στις οποίες το συνολικό καταλογισθέν από τις εφορίες ποσό ξεπερνάει το 1 δισ. ευρώ. Οι προτάσεις συμβιβασμού της επιτροπής αντιστοιχούν σε 650 εκατ. ευρώ, δηλαδή όσοι αποδέχθηκαν την πρόταση είχαν κατά μέσον όρο έκπτωση 35% επί του ποσού που είχε καταλογισθεί από τις εφορίες.
Αν και στην καρδιά της κρίσης και των μνημονίων ψηφίσθηκε ο θεσμός της φορολογικής διαιτησίας, δεν λειτούργησε ποτέ.
Η επαναλειτουργία της Επιτροπής Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών κρίθηκε αναγκαία για τους εξής λόγους:
1. Αν και η παραπομπή των υποθέσεων φορολογικών διαφορών στην επιτροπή είναι προαιρετική, έχει δεχθεί έναν σημαντικό αριθμό υποθέσεων προς επίλυση με συνολικά καταλογισθέντα ποσά που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ και τα αιτήματα για ένταξη και νέων υποθέσεων είναι πολλά.
2. Η εν λόγω επιτροπή είναι η τελευταία εναλλακτική που έχουν στη διάθεσή τους οι φορολογούμενοι για να επιλύσουν την υπόθεσή τους εκτός δικαστικής οδού και σε συντομότερο χρονικό διάστημα από αυτό που απαιτείται στα δικαστήρια.
3. Εφόσον οι προσφεύγοντες στην επιτροπή αποδεχθούν τον συμβιβασμό, μπορούν να εξοφλήσουν την οφειλή τους σε 24 δόσεις και με σημαντική μείωση του ποσού κυρίου φόρου και των τόκων και προσαυξήσεων.
4. Το Δημόσιο εισπράττει σε συντομότερο χρόνο έστω και ένα μέρος των αρχικώς καταλογισθέντων φόρων και προστίμων.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι:
• Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά στον ιστότοπο www.eefdd.gr και λαμβάνει ηλεκτρονικά αριθμό φακέλου.
• Η επιτροπή αποφαίνεται κατά πλειοψηφία. Στην περίπτωση που η επιτροπή κρίνει απαράδεκτη την αίτηση, κοινοποιεί στον αιτούντα πρακτικό ματαίωσης της εξώδικης επίλυσης.
• Με την επίλυση της διαφοράς και εφόσον καταβληθεί από τον φορολογούμενο ποσοστό τουλάχιστον 30% του κύριου φόρου που οφείλεται εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την υπογραφή του συμβιβασμού, το ποσό της οφειλής καταβάλλεται σε έως 24 δόσεις και παρέχεται έκπτωση σε πρόσθετους φόρους, τόκους, προσαυξήσεις και πρόστιμα η οποία ανέρχεται σε 75% εάν καταβληθεί σε μία δόση, σε 65% για 2-4 δόσεις, σε 55% για 5-8 δόσεις, σε 50% για 9-12 δόσεις, σε 45% για 13-16 δόσεις, σε 40% για 17-20 δόσεις και σε 35% για 21-24 δόσεις.
