Στα χρόνια της κρίσης άνθησε μια ολόκληρη σχολή σκέψης, που έλεγε ότι κάπου σε κάποιο δικαστήριο, σε κάποια αίθουσα με βαριά έδρανα και δραματικές αγορεύσεις, θα βρεθεί ένας δικαστής να πατήσει ένα κουμπί και αυτομάτως θα σβηστούν όλα τα χρέη, θα ακυρωθούν μνημόνια και θα επιστρέψουμε στο 2009, στη ζωή με δανεικά και τους διορισμούς χωρίς φρένο στο Δημόσιο.
Ηταν η μεταφυσική εκδοχή της οικονομικής πολιτικής για αυτό που μας βρήκε. Για καιρό οι περισσότεροι προσαρμοστήκαμε, εξάλλου δεν έβγαιναν οι αριθμοί και κάπως έπρεπε να προχωρήσουμε. Ακολούθησε τότε ένας νέος κύκλος μεγάλων προσδοκιών, ότι θα προσφύγουμε στη Δικαιοσύνη και θα τα πάρουμε πίσω και μάλιστα αναδρομικά αυτά που μας πήραν. Ελάχιστοι από αυτούς που προσέφυγαν έκαναν την απλή σκέψη ότι το ταμείο είναι ένα και είναι άδειο. Και αν αυτοί κέρδιζαν μια τέτοια υπόθεση, αυτομάτως θα έπρεπε να κοπεί κάτι άλλο από κάποιον συμπολίτη τους.
Πολλά δικαστήρια συμμετείχαν με τις αποφάσεις τους σε αυτό το «πανηγύρι» προσδοκιών. Δυστυχώς, σε κάποιες περιπτώσεις αφορούσαν και τα οικονομικά των ίδιων των δικαστικών, εν ενεργεία και συνταξιούχων. Οι περισσότεροι ωστόσο έλαβαν υπόψη το δημοσιονομικό κόστος, τον κίνδυνο για την εύθραυστη εκείνες τις περιόδους οικονομία μας και με υψηλό αίσθημα ευθύνης και προσωπικό κόστος έλαβαν δύσκολες αποφάσεις απορρίπτοντας προσφυγές. Η θέσπιση μιας συνταγματικής πρόβλεψης, όπου τα δικαστήρια θα λαμβάνουν υπόψη στις αποφάσεις τους το δημοσιονομικό κόστος, μόνο θετικά μπορεί να λειτουργήσει.
Ξέρουμε άλλωστε τι συμβαίνει όταν δεν υπάρχουν όρια. Το ζήσαμε στο πετσί μας. Ξέρουμε επίσης τι συμβαίνει όταν οι αγορές σταματούν να σε πιστεύουν· δεν σε ρωτούν αν έχεις κοινωνικές ευαισθησίες, απλώς κλείνουν τη στρόφιγγα και μετά υποχρεώνεσαι σε μέτρα. Τώρα το ξέρουμε καλά. Κάθε έλλειμμα που δημιουργείται, είναι ένας μελλοντικός φόρος. Κάθε παροχή χωρίς αντίκρισμα είναι λογαριασμός που καταλήγει να τον πληρώσουν τα παιδιά μας.
Οι χώρες που αντέχουν οικονομικά, δεν βασίζονται στη φώτιση της εκάστοτε κυβέρνησης. Βασίζονται σε κανόνες που δεν αλλάζουν ακόμη και σε περίοδο ακυβερνησίας. Το κάνουν για να διασφαλίσουν ότι οι επόμενες γενιές δεν θα ξεκινούν τη ζωή τους με ένα βουνό χρέη που δεν δημιούργησαν.
Το να μπει ένας κόφτης, ένα δημοσιονομικό φρένο, ένα εμπόδιο σε αλόγιστες κυβερνητικές δαπάνες στο ελληνικό Σύνταγμα, δεν θα λύσει μαγικά όλους τους μελλοντικούς κινδύνους. Αλλά θα δυσκολέψει το πιο επικίνδυνο ελληνικό σπορ, να τάζουμε σήμερα όσα θα πληρώσουν οι επόμενοι. Και αυτό δεν είναι λίγο.
